31.12.2015

FISTIK ÇAMI (Pinus pinea)

Global Bilgiler  /  at  05:00  /  No comments

selim şahin
Kahramanmaraş Önsen Köyü Doğal Fıstık Çamı Ormanı
Fıstık Çamı (Pinus pinea) bütün Akdeniz Ege ve Marmara'nın Güneyinde yetişir ya da yetiştirilir. 150 yıl kadar yaşayan ve orta hızla büyüyen kalın gövdeli bir ağaçtır. Gençken top biçimindeki tepesi yaşlandıkça şemsiye/kubbe benzeri bir görünüm alır. Bol güneş ister. Kuraklığa dayanıklıdır.
Ortalama Boy :Büyük (15 m.den fazla)
En Uzun Boy :   20-30 metre
Genişlik :12 metre
Genel Görünüm : Horizantal dallı düz tepeli ve sık dallarıyla şemsiye şeklinde bir taca sahip olup, tanınması en kolay çam türlerinden biridir.
Yaprak :Yapraklar 10–20 cm uzunluğunda parlak, batıcı, sivri uçlu ve açık yeşil renklidir.
Sürgün :Yeni sürgünler çıplak, önceleri yeşilimsi boz renkte iken sonradan sarımsı kahverengi renkte görünür.
Gövde ve Kabuk : Gövde kabuğu önce pulsu yapıda yaşlanmaya başlayınca derin çatlaklı ve plakalar halinde ve kahverengi-kırmızı renktedir.
Tomurcuk :Tomurcuklar yumurta şeklinde ve sivridir. Tomurcuk pullarının uçları geriye doğru kıvrıktır.
Kozalak :Kozalak önceleri yeşil renkte olgunlukta parlak koyu kahverengi renkte, 10-15 cm uzunlukta, tabandan basık oval biçimde, çok kısa saplı ve sürgüne oturmuş şekildedir. Olgunlaşmasını üç yılda tamamlar.












Tohum :Oldukça yağlı olan tohumları yenebilir ve halk arasında çamfıstığı olarak bilinir.
pinus pinea







İKLİMİ İSTEKLERİ: 
İklim :Akdeniz İklimi,Sıcağa Dayanıklı
Işık  :Güneş sever.
Tohum Ekim Zamanı :Ocak, Şubat, Mart
TOPRAK İSTEKLERİ VE KÖK YAPISI:
Toprak :Derin ve alt nemi fazla olan kumlu toprakları sever. Ağır ve killi topraklardan hoşlanmaz.
Kök :Kök sistemi kuvvetli olup uygun toraklarda ilk yıllardan başlayarak derine inen kazık kök oluşturur.
YETİŞTİĞİ YERLER: 
Anavatanı, Kökeni ve Dünyada Doğal Yayılış Alanları :Daha çok Akdeniz bölgesine özel bir ağaç türüdür. Yayılış alanı batıda Portekiz ve İspanya kıyılarından doğuda Anadolu’ya, güneyde Kuzey Afrika’dan kuzeyde Dalmaçya’ya kadar olan alandır.
Türkiyede Doğal Olarak Yetiştiği Şehirler:
Türkiye’de Batı Anadolu’da İzmir Bergama’nın Kuzeybatısında Kozak Çayı Çukurluğunda ve Muğla dolaylarında, Marmara’da Gemlik yöresinde Karadeniz Bölgesinde Trabzon Kalenema Deresi Düzköy Yöresinde, Akdeniz kıyılarında kumluklarda ve Antalya dolaylarında, K. Maraş’ın güneyinde yer yer saf ve kızılçamlarla karışık olarak yayılış yapmaktadır.
Orman Alanı ve Orman Özelliği : Türkiye'de yaklaşık 66000 ha fıstıkçamı ormanı bulunmakta olup tamamına yakını devlet ormanıdır. Bu sahaların çoğu yapılan ağaçlandırma çalışmaları ile elde edilmiş genç orman alanlarıdır. Bunun yanında İzmir Kozak yöresinde yaklaşık 5000 ha özel mülkiyette bulunana fıstıkçamı sahası bulunmaktadır.
Yetiştiriciliği
Zengin biyolojik çeşitliliğe sahip olan Türkiye de ormanlarımız, ekolojik koşullara bağlı olarak farklı ağaç türlerini ve bunlarla birlikte yaşayan farklı bitki topluluklarını içermekte ve odun hammaddesinin yanında değerli odun dışı orman ürünlerinin yetişmesine de olanak sağlamaktadır. Akdeniz iklimi etkisi altındaki bölgelerimizde yetişen çam fıstığı en önemli odun dışı orman ürünlerimizdendir. Türkiye ormanlarının 33742 hektarını saf ve karışık halde meşcere oluşturan doğal fıstıkçamı ormanları oluşturmaktadır. Ağaçlandırma çalışmaları ile tesis, edilen toplam fıstıkçamı alanı ise yaklaşık 59150 hektardır (Anonim, 2006a).
Fıstıkçamı 20-25 m boylarında diğer çam türlerinden kolaylıkla ayırt edilebilecek şemsiye gibi bir tepeye sahiptir. Bir cinsli, bir evcikli bir ışık ağacıdır. Tozlaşma rüzgarla gerçekleşmektedir. Gövdesi önce pulsu yapıda olup, kahverengi kırmızı, sonra kırmızımtırak gri, kalın kabuğu derin çatlaklıdır. Reçinesiz tomurcuklar 7-20 mm büyüklüğünde, yumurta şeklinde ve sivridir. Tomurcuk pullarının uçları geriye doğru kıvrılmıştır. Genç sürgünler önceleri koyu yeşil sonraları sarımtırak kahverengidir. Kök sistemi genellikle kuvvetlidir, elverişli topraklarda ilk yıllarda başlayarak derine giden kazık kök sistemi geliştirir. Bu türün tohumları gayet ince, parmaklar arasında kırılabilen, bir kültüvarı (Pinus pinea cv. ‘Fragilis’ Du Hamel) da bulunmaktadır (Kayacık, 1980; Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988).
Çeşitli ülkelerce hazırlanan ulusal orman envanterlerine göre; Akdeniz havzasında yaklaşık 620.000 ha saf ya da karışık halde fıstıkçamı ormanı mevcuttur (Garcia ve Baciller, 2000). Dünya da İspanya, Portekiz, İtalya, İsrail, Yunanistan, Fas, Cezayir ve Tunus başta olmak üzere, Akdeniz ekosistemi altındaki bölgelerde doğal ya da ağaçlandırmalar yoluyla yayılış göstermektedir.
2006 yılı verilerine göre; İspanya da ortalama iç fıstık fiyatı (yetiştirildiği bölgeden bölgeye değişmekle birlikte) 35 €/kg olarak belirtilmiştir (Berrahmouni, et al., 2007). İspanya, Portekiz ve İtalya da yıllık kozalak verimliliği 1000 kg/ha’ın üstünde olan verimli sahaların bulunduğu bildirilmektedir. İspanya da yıllık kozalak verimliliği (meşcerenin bonitetine ve yıllara göre değişmekle birlikte) 150-570 kg/ha dır (Montero et al., 2004; Pique, 2005). Portekiz de çam fıstığı üretiminin % 62’sinin Alcacer do Sol şehrinde yapıldığı ve ekonomik getirisinin üreticiye 20 milyon euro, bölge ekonomisine ise 40 milyon euro olduğu belirtilmiştir (Costa et al., 2008).
Fıstıkçamı, batı Anadolu’da Bergama/Kozak, Aydın/Koçarlı ve Muğla dolaylarında en geniş yayılışını yapmaktadır. Ayrıca Antalya Manavgat sahillerinde, Gemlik körfezi kıyılarında, Artvin/Fıstıklı Köyü, Trabzon/Kalenema Deresi, Kahramanmaraş/Hacıağalar ve Önsan Köyü ve Bartın /Çakraz’da lokal yayılışlar göstermektedir (Fırat, 1943; Yaltırık, 1988; Kılcı ve ark., 2000; Anonim, 2012).
Fıstıkçamı genel olarak Akdeniz ikliminin etkisinde bulunan bölgelerde doğal yayılış göstermekle birlikte, bu yerlerin yıllık ortalama sıcaklıkları 11.4-18.7 ºC değerleri arasında bulunduğu; yıllık ortalama yağışın 635.7 mm (Çanakkale)-1288.1 mm (Manavgat) arasında ve bağıl nemin %58 (Katrancı, Helvacı)-%80.8 (Bartın) arasında yer aldığı bildirilmektedir (Kılcı ve ark., 2006a). Toprak şartları açısından ise, fıstıkçamının gevşek, kumlu toprakları sevdiği, fazla killi, alt tabakası ıslak veya zaman zaman su altında kalan topraklardan sakındığı belirtilmektedir (Fırat, 1943). Doğal fıstıkçamı meşcereleri granit, gnays, mikaşist, volkan tüfü, kuvarsit gibi değişik anakayalar ile fliş, allüviyal anamateryal ve kum üzerinde yayılış göstermektedir. Bu ana materyallerinin hepsinin ortak özelliği orta-kaba bünyeli topraklara dönüşmesidir (Kılcı ve ark., 2000). Aynı yazarlara göre, türün doğal yayılış alanlarında iyi gelişme yaptığı yerlerde, toprakların taneliği açısından, kum oranı %60-96, kil oranı %3-20 ve toz oranı %1-28 arasında değiştiğini, strüktür açısından köklerin yayılışını engelleyen hava-su-besin dengesini bozan tane dizilişi ve/veya geçirimsiz bir katman bulunmadığı, toprakların tepkimeleri (pH) genel olarak hafif asit-nötr arasında değiştiği ve toprakların tamamının tuzsuz olduğu belirtilmektedir.
Yetiştirildiği ülkelerde fıstıkçamı, odun üretim amacından çok, değerli tohumlarından faydalanmak amacıyla yetiştirilmektedir. Yerel halkın geçimine katkı değeri, oldukça önemli olan odun dışı orman ürünü kaynaklarının, potansiyel değerleri hesaplanan değerlerinin çok üzerindedir (Anonim, 2006b).
1995-1996 yılı verilerine göre; Bergama-Kozak yöresinde tarımsal işletme gelirlerinin % 51’i, Koçarlı/Mazon bölgesinde ise % 67’si fıstıkçamından sağlanmaktadır. Kozak yöresinde 13 köyde yaklaşık 1600 tarım işletmesinin ve Mazon yöresinde 7 köyde 45 tarım işletmesinin ana geçim kaynağı durumundadır (Bilgin, 2001). Fıstıkçamı etiştiriciliği ile yöre ve ülke ekonomisine sağlanan katkılar önemli düzeydedir.
Fıstıkçamının tohumundan, odunundan, kabuğundan ve reçinesinden yararlanılmaktadır. Halk arasında çamfıstığı olarak adlandırılan tohumu besin maddesi bakımından zengin ve lezzetli olduğundan, ağırlıklı olarak gıda sanayisinde kullanılmaktadır. Fıstıkçamı odunu sarıçam (Pinus slyvestris L.) ve Anodolu karaçamı gibi teknolojik özellikleri bakımından fazla değerli değildir. Reçinesi ise kimya sanayisinde katkı, boya sanayisinde çözücü madde olarak kullanılmaktadır. Ancak reçinesi kaliteli değildir. Fıstıkçamı aynı zamanda güzel bir park ağacıdır. Kumul alanlarının stabilizasyonunda, rüzgar perdesi tesislerinde ve toprak koruma amaçlı ağaçlandırmalarda tercih edilen bir türdür (Yaltırık, 1988; Anşin, 1994).
FISTIKÇAMININ KOZALAK VE TOHUM ÖZELLİKLERİ
Kozalak Özellikleri
Fıstıkçamının erkek çiçekler uzun ve silindir şeklindedir. Terminal durumlu dişi çiçekler teker teker, bazen de 2-3 adedi bir arada bulunmaktadır. Kozalak 8-12 (15) cm uzunluğunda 5-11 (12) cm genişliğinde, çok kısa saplı sürgüne hemen hemen oturmuş gibidir. Kozalak olgunlaşmasını üç yılda tamamlamaktadır. Kozalaklar ilk vejetasyon mevsimi sonunda ceviz büyüklüğünde yeşil renkli, olgunlaşma sürecinin sonunda parlak kırmızımtırak bir renk almaktadır. Kozalaklar olgunlaştıkları yıl veya bir sonraki yıl açılmaktadır. Oval ve simetrik bir biçimde olan kozalağın pulları parlak kahverengindedir. Kozalak ağırlığı 100-400 g arasında değişmektedir (Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988). Kozalak veya tohum ocak ayında olgunlaşmaktadır. Tohum toplama zamanı yağış durumuna göre ocak-haziran ayları arasındadır. Yapılan çalışmalar kozalak kalitesi üzerinde, kozalağın olgunlaştığı son yılın hava şartlarının önemli bir etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır (Calama et al., 2011). Bir kozalaktan 65-75 g kabuklu ve 13-20 g kadarda iç fıstık elde edilmektedir (Bilgin, 2001).
Tohum Özellikleri
Tohumu 1.5-2 cm büyüklüğünde, iri, kanat çok ince kalmış, üst yüzü morumsu- kahverengi bir toz ile kaplanmıştır ve integümenti odunlaşmıştır. Tohum bin dane ağırlığı 750 gr dır (Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988). Zengin tohum yılları 3-4 yılda bir tekrarlanır. Ağaç yaşına ve yetişme ortamı koşullarına bağlı olarak Türkiye’de 13-16 yaşlarında tohum vermeye başlar, 40-45 yaşlarında kozalak verimi en üst seviyeye çıkar, 80-100 yaşlarına kadar tohum verimi devam etmektedir (Atay, 1982, Genç, 2004). Tohumları oda sıcaklığında ve kurakça şartları olan ortamda en az iki yıl çimlenme yeteneğini korumaktadır. Kabuklu tohumları +4 derece ve % 6-8 rutubet ortamında 10 yıla kadar saklanabilmektedir. Tohumları 28 günde çimlenmektedir (Saatçioğlu, 1971).
FISTIKÇAMININ YETİŞTİRİLMESİ
Tohum ile Üretim
Fıstık çamı tohumla kolaylıkla üretilebilmektedir. Olgunlaşan kozalaklar ağaçlara çıkılıp koparılmak suretiyle toplanmaktadır. Toplanan kozalaklar kuru, güneş gören açık bir alana serilerek kurutulmaktadır. Kuruyarak açılan kozalaklardan tohumlar elde edilmektedir. Kozalak çıkarma işlemi için orman fidanlıklarında fırınlardan da yararlanılmaktadır. Orman fidanlıklarında fıstık çamı yetiştiriciliğinde 10x25 cm, 13x25 cm ebatlarında polietilen torbalar kullanıldığı gibi farklı ebat ve şekillerde sert plastikten yapılmış fidan kaplarında kullanılmaktadır).
Ekimden önce tohumların 24-48 saat arasında ılık suda bekletilmesi çimlenme olgusunu hızlandırmaktadır. Tohumların ekimlerinden önce böcek, kuş, kemiriciler ve mantarlara karşı, koruyucu önlemler alınması önem taşımaktadır. Özellikle ekimlerde çimlenen fideciklerin kaybında, çökerten (damping off) denilen mantar hastalığı büyük problem yaratmaktadır. Çökerten ve diğer mantar hastalıklarına karşı ekim ortamı sterilize edilse bile tohumların uygun fungisitlerle muamele edildikten sonra ekilmesi önerilmektedir (Ürgenç, 1988). Mantar zararını önlemek için tohumlar ticari adı “antropol” olan fungusit+alimine tozu+sudan oluşan bir karışımla muamele edilerek kurutulduktan sonra ekime hazır hale getirilir. Tohumlar fidan kaplarına veya torbalarına iki adet ekilmektedir. Ekimler mart-nisan ayları içerisinde gerçekleştirilir. 1,5-2 cm derinlikteki ekim derinliği uygundur. Kapatma materyali olarak, büyüme ortamı için kullanılan karışımlar, perlit, kum gibi ortamlar kullanılabilinir.
Fidanlar, fidan gelişimini engellemeyecek özellikteki toprak tepkimesi (pH) ve tuz değerleri bakımından uygun olan sulama suyu ile sulanmalıdır. Sulama işlemi çimlenme gerçekleşene kadar her gün öğle saatlerinde, çimlenmeden sonra ise sabah erken saatlerde veya akşamüstü geç saatlerde fidanların ihtiyacı kadar verilmelidir. Çimlenmeler tamamlandıktan sonra güneşin zararlı etkilerine karşı fidanlar telislerle gölgelendirilerek siperlenebilinir. Fidanların açık alanlara uyumunun sağlanması için siperlikler temmuz ayında kaldırılmalıdır. Ekimden 2-3 ay sonra ikişer fidan bulunan kaplarda, sağlıklı ve iyi gelişim gösteren fidan bırakılmak üzere, diğeri dipten kesilerek tekleme yapılmalıdır. 1+0 yaşlı fidanlar dikim için uygundur.
Fidan büyüme ortamı özellikleri
Fidanlar, fidan gelişimini olumlu etkileyecek özellikteki büyüme ortamlarında yetiştirilmelidir. Bitki gelişimini sınırlayan toprak reaksiyonu (pH) ve tuz seviyesine sahip ortamlar fidan üretimi için kullanılmamalıdır. Fidan büyüme ortamları fiziksel ve kimyasal bazı toprak analizleri yapılarak uygun bulunduktan sonra kullanılmalıdır. Yapılan bir çalışmaya göre; beş farklı büyüme ortamında yetiştirilen fıstık çamı fidanları, fidan morfolojik karakterleri (fidan boyu, kök boğazı çapı, fidan gürbüzlük indisi vb.) bakımından farklı gelişim göstermişlerdir. En iyi fidan gelişimini; toprak (%50)+organik gübre (%20)+perlit (%20)+orman toprağı (%10) karışımı, turba (%90)+orman toprağı (%10) karışımı ve toprak (%30)+ humus (%25)+ torf (%25)+koyun gübresi (%10)+ volkan curufu (%10)’nun oluşturduğu karışımlar da gerçekleşmiştir (Bilgin, 2008).
Vejetatif Üretim
Fıstıkçamında bazı odunsu aşılama tekniklerinde ve çelikle üretim gibi geleneksel vejetatif üretim yollarında kitlesel üretime yönelik başarı gerçekleşmemiştir. Ancak terminal tomurcuklu aşılamalar, klonal üretim için uygun bulunmuştur. Ancak bu süreç zordur ve sadece vejetasyon mevsimi başlangıcında yapılabilmektedir (Mutke et al., 2000).
Çelik ile üretim
Fıstıkçamının çelikle üretimine yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Dört ayrı yaş sınıfında (1, 2, 8, 16), fidanlardan alınan dal çelikleriyle kurulan bir çalışmada, fıstıkçamı çelikle yetiştirilmeye çalışılmış ancak alınan çeliklerde köklenme elde edilememiştir (İktüren, 1976). Yapılan bir başka çalışmada da, 7500 adet çelik köklendirilmeye çalışılmış ancak kurulan denemelerde tek bir çelik bile köklendirilememiştir (Kırdar, 1998).
Aşı ile üretim
Orman ağaçlarında, kaliteli tohum elde etmek veya ağaçların genotipini muhafaza etmek için aşılama yöntemi kullanılmaktadır (Tunçtaner, 2007). Fıstıkçamında aşı ile üretim, arazide 5-6 yaşlı ağaçlarda veya fidanlıklarda 2-3 yaşlı fidanlar üzerinde yarma aşı tekniği ile yapılabilmektedir (Charines, et al., 2004).
Aşılama sırasında aşı kaleminin ve altlığın durumu, aşıda başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Genellikle aşı sırasında, aşı kaleminin dormant durumda, altlığın ise aktif büyüme durumunda olması istenir. Ancak birçok çam türünde, hem aşı kaleminin hem de altlığın dormant durumunda olması halinde, yapılan aşılardan başarılı sonuçlar alınmaktadır. Kalemin 10-15 cm uzunluğunda ve kurşun kalem kalınlığında olması, üzerinde 2-4 tomurcuk bulunan baş tomurcuğu iyi gelişmiş sürgünlerden alınması gerekir. Kalemler genellikle ortetlerde tacın üst kısımlarındaki ışık alan dalların iyi gelişmiş son yıl sürgünlerinden alınır. İğne yapraklı türlerde dişi çiçekler tacın üst kısımlarında bulunduğu için, buradan alınan kalemlerin de dişi çiçek tomurcuğu taşıma olasılığı yüksektir. Aşı kalemi alınır alınmaz bekletilmeden yapılan aşılardan en yüksek başarı elde edilmektedir. Bu mümkün olmadığı takdirde, önceden alınan kalemler, aşı zamanına kadar polietilen torbalar içinde ve 1°C-2°C sıcaklıkta bekletilirler (Tunçtaner, 2007). Aşı kalemi alınacak ağaçların 20-25 yaşında olması gerekmektedir (Saatçioğlu, 1976).
Altlıklar boyları 30-60 cm arasında değişen 2-3 yaşlarında sağlıklı ve iyi gelişmiş fidanlar arasından seçilmelidir. Altlıkların aşı kalemleriyle aynı türden olmaları hatta mümkünse aynı orijinden olmaları tercih edilir. Aşı çalışmaları için yıl içerisindeki en uygun dönem, aşı metoduna, türe ve aşı yapılan yerdeki çevresel faktörlere bağlıdır (Tunçtaner, 2007).
Fıstıkçamının aşı ile üretimine yönelik yapılan bir çalışmada da, en başarılı sonuçlar korumalı ve korumasız ortamlarda muhafaza edilen, 2+0 yaşındaki anaçlara yapılan ve aşı yerinin lastik bant ile sarıldığı yarma ve yanaştırma aşılarda görülmüştür. Başarı oranı yapılan denemelere göre %55-%90 arasında değişmiştir. En fazla başarı tomurcuk patlamadan evvel alınan aşı kalemleri ile yapılan aşılarda görülmüştür. Aşı yerinin büyüme düzenleyiciler ile muamelesinin aşı başarısı üzerine etkisi olmamıştır (Kırdar, 1998).
Doku kültürü ile üretim
Fıstıkçamının doku kültürü ile yetiştirilmesine yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Mikro üretim yöntemleri ile fıstıkçamının yetiştirilmesinde yaşanan sıkıntılar (eksplantların köklenmemesi veya köklenme yüzdesinin düşüklüğü) bu türün geniş ölçekte bu teknikle üretilmesini kısıtlamaktadır (Jain ve Häggman, 2007). Yapılan bir çalışmada çeşitli bitki büyüme düzenleyici kombinasyonlarının sürgün çeliklerinin köklenmesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaç için vejetasyon dönemi dışında alınan, tomurcuk, ibre ve dal çeliği eksplantları MS ve White ortamlarında kültüre alınmıştır. Eksplantlardan sürgün ve köklenme elde edilememiş, sadece kallus oluşumu sağlanmıştır (Kırdar, 1998). Ancak bu üretim tekniği ile köklenmelerin elde edildiği ve bitki yetiştirme sürecinin kısaltıldığını belirten çalışmalarda bulunmaktadır (Jain ve Häggman, 2007; Cortizo, et. al., 2009).

HASTALIKLARI(ZARARLILAR):

Orthotomicus erosus (Akdeniz çam kabuk böceği)
Orthotomicus erosusun zarar şekli


Orthotomicus erosus ergini

Orthotomicuc erosusun kabuktaki larva yolları,

Biyoloji:Kışı genellikle genç ergin döneminde gelişim yerinde geçirir.

Bazen genç erginlerin yanında olgun larvalarla pupalara rastlanır. Genç erginlerin birkısmı sonbaharda yerini terkederek başka çamların gövdelerine girer. Burada olgunluk yiyimi yapar ve kışlarlar.

Birinci uçma zamanı Nisan, ikincisi Haziran-Temmuz, üçüncüsü sonbahara rastlar. Anayol ağacın lifleri doğrultusunda 3-4 kollu yıldızımsı yoldur. Larva yolları ağacın liflerine çapraz birhaldedir. Pupa kabuk ile odun arasındaki oval beşiklerde meydana gelir. Genç erginler gelişim yerinde olgunluk yiyimi yapar.

Zaraları:Akdeniz sahil iklim mıntıkasındaki çam meşcerelerinin en önemli böceklerindendir. Sekonder zararlıdır.

Mücadelesi:Feromon tuzakları ile Biyoteknik Mücadele yapılmalıdır.

Böceğin uçma zamanından 2-3 hafta önce tuzak ağaçlar ıhazırlanmalı ve bunların kabuklarını bezler üzerine soyularak yakılmalıdır.

Blastapagus piniperda ( Büyük orman bahçıvanı)

Büyük orman bahçıvanı
Blastophagus piniperda ergini



Büyük orman bahçıvanı
Blastophagus piniperdanın yiyim şekli

Büyük orman bahçıvanı
Blastophagus piniperda‘nın genç sürgünlerdeki tahribatı


Biyoloji:Yılda basit bir genarasyonu vardır. Uçma zamanı Şubat sonu ve Mart aylarına rastlar. Böceğin ağaç giriş deliğinden sızan reçinenin deliğin etrafında huni şeklinde toplanması, buböceğin tanınmasına yarar. Ana yolu aşağıdan yukarıya doğru ilerleyen bir kollu dikey yoldur. Larva yolları gayet sık olup anayola dikey olarak gittikten sonra aşağı ve yukarı doğru uzanır. Ana ve larva yolları ağacın kambiyum tabakasından olup diri oduna pek az dokunurlar. Pupa kabuk içinde hazırlanan oval pupa beşiğinden meydana gelir.

Ana böcek üreme yiyiminden başka regenarasyon yiyimi yapar. Bunun için yumurtalarını bıraktıktan sonra üreme yolunu terk edip ağaçların tepesine gider ve burada bir sene önceki sürgünlerin kaidesinin üstünden delip içeri girer öz borusunu tahrip eder. Genç erginler aynı senenin mayıs sürgünlerinde olgunluk yiyimi yapar Bu yiyimlerle özboruları boşalan sürgünler sonbaharda hatta yazın rüzgar etkisi ile kırılı pyere düşer. Bu suretle zarar görmüş ağaçlar bir bahçıvan tarafından makaslanmak suretiyle sivri bir form verilmiş gibi görünürler.

Mücadelesi:Feromon tuzakları ile Biyoteknik Mücadele yapılmalıdır.

Böceğin uçma zamanından 2-3 hafta önce tuzak ağaçları hazırlanmalı ve bunların kabuklarını bezler üzerine soyularak yakılmalıdır

Budama :Fertler 2-2,5 m boya ulaşınca budamaya başlanır.

1.Alt Dal Budaması: Gövdenin 1/3''ünü geçmemek kaydıyla alttan 2-3 dal kesilerek yapılır.

2.Taç (Tepe) Budaması: Işık alamayan dallardaki ibreler zayıf ve incedir. Bu ibrelere sahip dalların meyve üretimine de katkısı yoktur. Bu nedenle tepe tacının içinde hava akımını sağlamak için iç kısımlardaki ince dallar kesilir. Budama vejetasyon mevsimi dışında sonbahar ve kış aylarında yapılır ve 3-4 yılda bir tekrarlanır.

pinus pinea
Kabuksuz Fıstıkçamı Tohumları
pinus pinea
Fıstıkçamı Fidanı
Genç Fıstıkçamı Kozalağı
Fıstıkçamı Tohumlarının Kabukları
Fıstıkçamı Kozalak Kesiti
Fıstıkçamı Ağacı

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.