31.12.2015

Koruya Dönüştürme (Tahvil) Çalışmaları

Global Bilgiler  /  at  21:45  /  No comments

Geniş yapraklı ormanlara yapılan düzensiz ve kuvvetli müdahaleler ormanların yapısını bozarak baltalık işletmeciliği gibi bir faydalanma şeklini de ortaya çıkartmıştır. Odun ve odun kömürüne olan talep baltalık işletmeciliğinin yalnız devamlılığını değil aynı zamanda değerini de artırmıştır. Günümüzde ise sosyal talebin ve yöresel baskının olmadığı baltalık alanlar bozuk koru ormanları ile birlikte uygun türlerle tohumdan meydana gelmiş koru ormanlarına dönüştürülmektedir.


Koruya tahvil çalışmaları sonucunda, yetişme ortamına uygun lokal ırklar korunarak ormanlar daha sağlıklı ve stabil hale dönüşecektir. Böylece toplumda gelişen doğa ve çevrecilik bilinci içerisinde ekoloji ve ekonominin uyum içerisinde olacağı sürdürülebilir bir ormancılık yapılacaktır.

Baltalık (sürgün) ormanları kütük ve kökler üzerinde çıkan kütük ve kök sürgünlerinden oluşmuşlardır. Bu sürgünler uyuyan (proventif veya sonradan oluşan (adventif) tomurcuklardan gelişen sürgünlerdir.

Sürgün ormanları düzensiz faydalanma ve baltalık işletmeciliğinden geldiği için genelde proventif sürgünden oluşmuşlardır. Ana kütükten doğrudan beslenen proventif sürgünler toprak yüzeyine yakın yerden yapılan kesimlerden oluşmuş ise koruya tahvil çalışmalarında tercih edilmelidir.

Ülkemizde yayılış gösteren geniş yapraklı ormanların tahribatı ve düzensiz faydalanmalar neticesi baltalığa dönüşen türlerin başında meşe (Quercus ssp.) ile doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) gelmektedir. Ayrıca gürgen, kızılağaç, kestane, ıhlamur, fındık, üvez, dişbudak, akçaağaç, karaağaç, kavak ve kayacık vb. türleri de sürgün verme özelliklerine sahiptirler.

Meşe, kestane, gürgen, akçaağaç, ıhlamur, kızılağaç ve dişbudakta bol miktarda proventif sürgün meydana gelir. Kayında proventif sürgünler çok az ve cılızdır. Bu nedenle kayında adventif sürgün önemlidir. Kızılağaç, titrek kavak, yalancı akasya ve ıhlamur bol miktarda kök sürgünü verirler.

Ancak bilinmelidir ki sürgün verme, sürgünlerin bol ve canlı veya az ve zayıf olması, ağaç türlerine olduğu kadar dış faktörlere (ışık, bakı) ve ağacın yaşına da bağlıdır.


KAYINDA KORUYA DÖNÜŞTÜRME ÇALIŞMA ESASLARI (Kök Sürgününden Gelmiş)

ÜST BOY         UYGULAMA ESASLARI


5m'ye kadar
-Ana yollara dik istikamette veya yamaç aşağı 25-30m ara ile 2-3m genişliğinde bakım patikalarının açılması,
-Menfi seleksiyon ile çürük azman ve fena şekilli kötü formların alandan uzaklaştırılması,
-Tamamen kötü formlu fertlerden oluşan veya çalılaşmış bir yapı gösteren grup ve alanların olduğu yerlerde, canlandırma (tıraşlama) kesimleri yapılarak yeni sağlıklı ve kaliteli sürgünlerin elde edilmesi,
-Karışık ağaç türlerinin himaye edilmesi,
-Kar baskısı olan ve değerlendirilecek ürün çıkan yerlerde seyreltme yapılması,
-Yol kenarlarında bazı yaşlı fertlerin tabii ve biyolojik denge için sahada bırakılması (hektarda 1-3 adet).
5-10m
-   3-6m aralık mesafe ile aday istikbal fertlerinin seçimi (hektarda 400­1000 adet) ve bu fertlerin himaye edilmesi, onları üst tabakada rahatsız eden fertlerin uzaklaştırılması,
-   Sıkışık sürgünlerin seyreltilmesi,
-   Küme ve grup karışımı şeklinde karışım türlerinin himaye edilmesi.
10-15m
-   İlk müdahalede aday istikbal ağaçlarının seçimi (7-10m ara ile hektarda 150-200 adet),
-   Sonraki müdahalelerde istikbal ağacı seçimi (8-12m ara ile hektarda 80-150 adet),
-   Bütün müdahalelerde aday ve istikbal ağaçlarına baskı yapan fertlerin uzaklaştırılması,
-   Sıkışık sürgünlerin seyreltilmesi,
-     Karışım türlerinin himaye edilmesi ve bunlara yönelik bakım yapılması.
> 15m
-     Bakım patikalarının ihtiyaç duyulan yerlerde genişletilmesi 50-60m'de bir 3-4m'ye çıkartılması,
-   İstikbal fertlerini rahatsız edenlerin uzaklaştırılması,
-   Alt tabakanın muhafazası (sık sürgünlerde iyi fertler lehine seyreltme),
-   Karışımın himaye edilmesi ve bunlara yönelik bakım yapılması.

MEŞEDE KORUYA DÖNÜŞTÜRME ÇALIŞMA ESASLARI (Kök ve Kütük Sürgününden Gelmiş)

ÜST BOY
UYGULAMA ESASLARI
1.5m' ye kadar
-10-15m ara ile 1-1,5m genişliğinde bakım patikalarının açılması, -Menfi seleksiyon ile zararlı sürgün ve istenmeyen fertlerin çıkarılması,
-   Karışıma giren ağaç türlerinin himaye edilmesi,
-   Menfi seleksiyon dışında sağlıklı meşelerin gövde sayısında azaltma yapılmaması,
-   Tamamen kötü formlu fertlerden oluşan veya çalılaşmış bir yapı gösteren grup ve alanların olduğu yerlerde, canlandırma (tıraşlama) kesimleri yapılarak yeni, sağlıklı ve kaliteli sürgünlerin elde edilmesi.
-Yol kenarlarında bazı yaşlı fertlerin tabii ve biyolojik denge için sahada bırakılması (hektarda 1-3 adet).
1.5-5m
-   Bakım patikalarının 20-30m aralık, 2-3m genişliğinde açılması,
-   Azman ve çatal fertlerin uzaklaştırılması,
-   Karışıma giren diğer türlerin korunması,
-   2-3m ara ile galip tabakadaki iyi fertlerin tepelerinin serbestleştirilmesi ile galip tabakadaki fert sayısının azaltılması,
-    Kar ve rüzgâr baskısı olan ve değerlendirme yapılabilen yerlerde ocaklardaki bazı sürgünlerde seyreltme yapılması,
-    3-5 yıl ara ile yüksek aralama tekniği ile bakımların tekrarlanması.
>5m
-   Bakım patikalarının 40-60m aralık, 3-4m genişliğe çıkarılması,
-   Karışım türlerinin korunması,
-   Alt tabakadaki yan gölge ve gölge ağaçlarının muhafazası,
-   Ocaklarda sıkışık sürgünlerde seyreltme yapılması,
-   İlk müdahalede aday istikbal ağaçlarının (tohum ağacı) seçimi (7-10m ara ile hektarda 150-200 adet),
-   Sonraki müdahalelerde istikbal ağacı seçimi (8-12m ara ile hektarda 80­150 adet).

Kayın, Meşe ve Diğer Geniş Yapraklı Türlerimize Yönelik Koruya Tahvil (Dönüştürme) Çalışmaları Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar:
-Üst boyu 15 metre ve altındaki meşcerelerde ilk defa uygulanacak yüksek aralamalarda müdahalelerin mutedil olması prensibiyle hareket edilecektir.

-Meşcere hiç müdahale görmemişse ilk olarak menfi seleksiyon uygulanacak (çürük, fena şekilli, zayıf, cılız, ölmüş ve ölmekte olanlar vb.), sonra müspet seleksiyon mantığı ile aralamalar yapılacaktır. Azman ve çok kötü fertlerin bulunduğu meşcerelerde ilk müdahaleye, bu kötü fertlerin diğer fertlere zarar vermeden çıkartılması ile başlanacaktır. Ancak, meydana getireceği boşluk uygulayıcı tarafından iyi değerlendirilecektir.

-Müdahale esnasında ara ve alt tabaka korunacak (ışık ağaçlan hariç) ancak çok sıkışık fertlere müdahale edilecektir.

-Meşcerelerde aday ve istikbal ağaçlan seçmek ve artımlarının bu fertler üzerinde toplanması ile arzu edilen çaplara en kısa zamanda ulaşmaları ve bunların yapacağı tohumlama ile koru ormanına geçmek esas olduğuna göre bu fertlerin aralama çalışmaları esnasında korunmasına özen gösterilecektir.

-Bazı sürgün ormanlarında nihai meşcereyi oluşturacak sayıda fert bulmak güçleşebilir. Bu tip yerlerde nihai meşceredeki ağaç sayısının yansı bile kaliteli ise koruya tahvil çalışmalarına devam edilecek ve bu fertler daima bakımlarla desteklenecektir. Şayet tohum ağacına yönelik namzet bireyler yok denecek kadar az ise bu tür sahalarda, son kez sağlıklı kök ve kütük sürgünü elde edilecek şekilde tıraşlama kesimi uygulanacaktır.

-İstikbal ağacı (tohum ağacı) dağılımının homojen bulunmadığı yerlerde de, aralık mesafe düzeni dikkate alınmadan iyi fertlerin bulunduğu yerlerde ikili ve üçlü gruplar hâlinde grup bakımları yapılacaktır.

-Karışım türlerinde en azından küme ve grup karışımları tercih edilecek ve bu türler daima bakımlarla teşvik ve himaye edilecektir.

-Tohumdan gelmiş geniş yapraklı genç ormanlarda da bakımlar benzer prensipler çerçevesinde yapılacak ancak sürgün kaynaklı fertlerin erken yaşlarda çürümeleri nedeniyle (100 yaşından sonra) daha erken kalın çapa ulaşmaları için üst boyun 15m'den daha fazla olduğu (genelde 30-50 yaş) çağlarda aralamaların daha da şiddetli yapılması zorunludur.

-Sürgün ormanında bulunan türler koru ormanı kurmaya elverişli olmalıdır. Sürgün ormanı, en azından orta bonitet sahalar içermeli ve maktalar arasında büyük bonitet farkları bulunmamalıdır.
Ancak türün biyolojik özelliklerinin yanı sıra başta iklim ve toprak özellikleri olmak üzere yetişme ortamının olumsuz şartlarından kaynaklanan nedenlerden dolayı koruya dönüştürme çalışmalarının başarısız olacağı alanlarda uygun işletme şekilleri düşünülmelidir.

-Koruya dönüştürme çalışmaları esnasında ölü, yaşlı, kuru, kovuk vb. ağaçlardan hektarda 1-3 ağaç tabii denge için alanda bırakılacaktır.

-Koruya dönüştürme çalışmalarında, zaman mekân düzenlemesini yapmak üzere arazide meşcereler incelenerek, aktüel yapılarına göre öncelikleri belirlenip yıllık program tespitleri yapılacaktır. Tespit edilen bölmeler için (Ek:11) no.lu tablo düzenlenecektir. Bu tablo ile birlikte bir önceki yılın koruya dönüştürme uygulama sonuçlan için aynı örnek tablo düzenlenecek ayrıca işletme şefliği, işletme müdürlüğü ve bölge müdürlüğünde arşivlenmesi sağlanacaktır. 

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.