3.05.2016

KURAK BÖLGE TOPRAKLARI

Global Bilgiler  /  at  22:51  /  No comments


Kurak Bölge Topraklarında:

Toprak Gelişimi
1. Toprakların profil gelişimi bariz değildir.
2. Mikroorganizma faaliyetleri nem yetersizliği nedeni ile çok azdır.
3. Çernozemler dışında, toprak organik maddece fakirdir.
4. Ca, Mg, K gibi besin elementleri ve bazlarca zengindir.
5. Toprak reaksiyonu genellikle bazik yada nötrdür.

Toprak oluşumu
1. İklim (yağış ve sıcaklık) 
2. Anamateryal
3. Topoğrafya
 4. Biyolojik organizmalar
 5. Zaman

Toprak Oluşumunda Bazı Önemli Olaylar
Soğuk ve nemli bölgelerde toprak oluşumu “podzollaşmaya” doğru giderken, sıcak ve nemli bölgelerde “lateritleşme”, yarıkurak ve kurak bölgelerde “tuzlaşma ve alkalileşme” olgusu görülmektedir.

1. Podzollaşma:
Global Bilgiler
Soğuk ve nemli iklim bölgelerinde, yapraklı ve iğne yapraklı orman örtüsü ile kaplı bölgelerde görülen bir toprak oluşumudur. Yağışın fazla olması nedeniyle, toprakların A horizonlarında yıkanma, B horizonlarında ise belirgin bir birikme görülmekte olup, toprak yüzeyinde, toprakla karışmamış bir humus (mor humus) tabakası bulunmaktadır. Üst toprakta silis bolluğu, boz ve soluk renkli toprakların oluşmasına neden olmaktadır. Podzol toprakları, yıkanmanın sonucu önemli ölçüde bitki besin maddeleri azlığı gösteren fakir topraklardır.
Global Bilgiler
























2. Lateritleşme:
Global Bilgiler
Özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde, yüksek yağış ve sıcaklık koşulları altında çok hızlı bir ayrışma cereyan etmektedir. Bunun sonucunda kırmızımsı veya sarımsı renkli topraklar oluşmaktadır. Sahada çok gür bir bitki örtüsü bulunmasına karşılık, toprak yüzeyinde çok ince bir humus tabakası mevcuttur. Bunun nedeni ise, toprağa ulaşan organik maddenin çok hızlı ayrışması ve yine bol yağış nedeni ile topraktan yıkanmasıdır.
Global Bilgiler

Lateritleşme olgusu; yağışı bol sıcak bölgelerde topraktaki bazlarla birlikte silisin yıkanması, geriye demir ve alüminyum oksitçe zengin killi materyalin kalmasıdır.

3. Kalsifikasyon (kireçleşme):
Global Bilgiler
Yeryüzünün kurak ve yarıkurak bölgelerinde yer alan bu olayda, yağış azlığı nedeniyle toprakta bulunan kalsiyum ve diğer iki değerlikli katyonlar yıkanmakta, ancak sadece A horizonundaki CaCO3 ‘ün bir kısmı yıkanıp, yumrular ve beyaz çökelekler halinde karbonat birikme zonları oluşmakta, bu birikme zonları genelde sığ olan topraklarda çok fazla derinlere kadar inememektedir. Bu toprakların baz doygunluk oranı yüksek olduğundan alkalen reaksiyon gösterirler.

Bu topraklar üzerinde hakim olan otsu vejetasyon kökleri, birikme zonundaki kalsiyumu alarak tekrar yüzeye yakın tabakalara taşırlar. Bu sebeple de topraktaki alkalilerin yıkanması hiçbir zaman tam olmadığından toprak reaksiyonu devamlı bir alkalen karakter taşımaktadır.

Klimatik toprak tiplerinin kurak bölgelerdeki en tipik olanı Kalsifikasyon genellikle; ılıman iklimlerde, yıllık ortalama 600 mm’den az yağış alan bölgelerde meydana gelir.

Bu olgunun genel karakteri; Ca ve Mg karbonat gibi suda çözünür tuzların, yağışların erişebildiği toprak katında toplanması ve sonra bitki kökleri vasıtası ile bu tuzların tekrar toprak yüzeyine çıkması suretiyle belirlenir. Toprağın kireçlenmesidir.

Kalsifikasyon; Çernozem, kestane renkli topraklar ve esmer step topraklarında çok görülen bir olaydır.

4. Tuzlaşma (Salinizasyon) ve Çoraklaşma:
Global BilgilerTuzlaşma, kurak ve yarıkurak bölgelerde, özellikle taban suyunun yüzeye yakın olduğu kapalı havzalarda görülen bir olgudur. Böyle alanlarda toprağı oluşturan anamateryalde mevcut tuzlar şiddetli evaporasyon koşulları ile erimiş halde üst toprak tabakalarına taşınır ve burada birikirler. Birer buharlaşma kalıntısı halinde toprak yüzeyinde ve hemen altındaki tabakalarda tuzların konsantre olması olayına “tuzlaşma” denilir. Bu tuzlu topraklara “solonçak” da denilmekte olup, bunlar Na, K, Ca ve Mg tuzları bakımından zengindirler. Bu tuzlar ayrıca klorür, sülfat, karbonat veya bikarbonat halinde de bulunabilirler.

Drenaj yetersizliği nedeni ile klorid, sodyum sülfat, Mg ve Ca tuzlarının birikimiyle toprak yüzünde beyaz bir renk meydana gelir ki buna “beyaz salin (beyaz tuzlaşma)” sodyum karbonatın etkisiyle koyu bir renk alana da “kara salin (kara tuzlaşma)” denir.

Bitki köklerinin gelişmesini engellediğinden, bu tür toprakların bitkiler için iyi bir yetişme ortamı meydana getirdiği söylenemez. Ancak kökü az derine giden bitkiler özellikle saçak köklü buğdaygiller için yetişme ortamı olabilirler.

Tuzlaşma olayı, bazen uygun olmayan sulama koşulları altında insan eliyle de yaratılabilir. Drenajı iyi yapılmamış ve anamateryalde çeşitli tuzları içeren sahalarda, yapılan sulama ile alt toprak katmanlarında bulunan tuzlar eritilerek taşınmaya hazır hale getirilirler. Bunlar uygun drenaj sistemleri ile sahadan atılamazlarsa, özellikle kurak bölgelerdeki yüksek buharlaşma nedeniyle toprak yüzeyine ulaşırlar. Yüzeyde meydana gelen bu tuz birikmesi, daha önce iyi olarak nitelenen toprak özelliklerini bozar, toprakta verim düşer, bitki gelişimi engellenir ve bunların zehirleyici etkisi hakim duruma geçer. Bu durum “toprak çoraklaşması” olarak da adlandırılır.

Bu tür tuzlu ve çorak topraklar mera olarak kullanılmaya daha elverişlidir. Kültür bitkileri için problem oluştururlar.

5. Alkalileşme (Solonizasyon):
Global Bilgiler
Tuzlu topraklarda, zamanla drenaj koşulları değişmeye başladıkça yavaş yavaş horizonlaşmaya başlarlar. Genelde kurak mıntıkalardaki topraklarda Ca ve Mg hakim katyonlardır. Toprak çözeltisi suyun buharlaşması ile yoğunlaştıkça CaSO4, MgSO4 ve MgCO3 erirliği azalır, buna karşılık Na tuzlarının erirliği fazla olduğu için toprak çözeltisi içinde bunlar fazlalaşır. Sodyum hidrolize olarak NaOH teşekkül eder. Topraktaki mevcut mikroorganizma faaliyeti sonucu CO2 ile birleşerek Sodyum karbonat meydana gelmektedir.

Toprakların sınıflandırılması ve İklim ve Vejetasyonla ilgili toprak grupları:

Topraklar 3 büyük gruba ayrılmaktadır. 
1. Zonal topraklar
2. Azonal topraklar
3. İntrazonal topraklar

Zonal topraklar: İyi gelişmiş profil özellikleri gösteren, özellikle iklim ve vejetasyonun etkilerini belirgin olarak yansıtan büyük toprak gruplarıdır. Bunlar yeryüzünde büyük alanlar veya zonlar halinde bulunmaktadırlar.

Azonal topraklar: Belirgin profil karakteristiklerine sahip olmayan, genç alüviyal veya kolüviyal yataklar üzerinde oluşmuş, anamateryali ve gelişim yaşı genel olarak belli olmayan topraklardır.

İntrazonal topraklar: Drenaj koşulları, topoğrafya veya lokal dış etkenlerin karakteristiklerini belirgin olarak taşıyan topraklardır. Zayıf drenaj koşulları nedeniyle tuzların birikmesi veya anamateryaldeki fazla kirecin etkisinin şiddetli olarak görülmesi, bu topraklara örnek verilebilecek olgulardır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.