31.12.2015

Sarıçam (Pinus silvestris)

Global Bilgiler  /  at  04:31  /  No comments

Sarıçam (Pinus silvestris L.)

Familya
Pinaceae
Cins
Pinus L.
Türkçe Adı
Sarıçam
Yerel Adları

Latince Adı
Pinus sylvestris L.
İngilizce Adı
Scots Pine
Endemik
Değil
Alt Türleri
Pinus sylvestris L. ssp. sylvestris
Pinus sylvestris L. ssp. hamata ( Steven ) Fomin.
Pinus sylvestris L. ssp. lapponica Fries
Pinus sylvestris L. ssp. sibirica Ledep.
Pinus sylvestris L. ssp. kulundensis Sukaczew

Genel Görünüm, Ağaç Formu, Genel özellikleri
Sarıçam, genç yaşlarda uca doğru kısalan dallar oluşturarak gittikçe daralan bir tepe geliştirir. Belirli yaştan sonra ( çoğunlukla 100 – 120 yıl ), tepe ucu da genişleyerek sıklaşır ve artık genişleme yeteneğini yitirir.
Sarıçam, Ladin ve Göknar kadar düz ve dolgun gövdeler yapmayan bir tür olarak tanınırsa da gerek İskandinav ülkelerinde, gerekse Türkiye'de düz, dolgun, budaksız, uzun ve kaliteli gövdeler oluşturur. 

Ortalama ömrü,
Ortalama boy
ve çapı (çevresi)
Yetişme ortamlarına göre 20-40 metre boy, 70-80 cm. çap ve çoğunlukla 100 – 120 yıl idare müddeti vardır.

Gövde
Kabuk genç bireylerde ve yaşlı ağaçların üst kesimlerinde tilki sarısı, kirli sarımsı kırmızı ya da kırmızımsı kahverengi bir renktedir. Sarıçamda budaklar çok küçüktür, bu nedenle gövde odunları yüksek kalitededir.

Sürgün
Genç sürgünler önceleri yeşilimsi sarı, sonraları grimsi sarı ve çıplaktır.
Meyva
Mat koyu sarı renkli olan kozalaklar saplıdır. 3-6 cm. uzunluğunda, dip tarafı çarpık, rengi ise boz mat ya da koyu sarıdır.
Tohum
Tohumlar 3-4 mm. Uzunluğunda tohum kanatları ise tohumun 3-4 katı uzunluktadır.
Kök yapısı
Derin topraklarda Sarıçam, tipik kazık kök oluşturur. Toprak besin maddelerince yoksullaştıkça, köklenme alanı o oranda genişler. Aslında kazık köklü olan Sarıçam, sığ topraklarda ve turbalıklarda sığ kök yapmak zorunda kalır.
Büyüme hızı ve bakım isteği
Doğal Sarıçam meşcereleri, yüksek boylar yaparak çok sık ve sıkışık büyürler. Bu nedenle zamanında bakım işlemi uygulanmamış genç ve orta yaşlı meşcerelerde kar kırması, kar devirmesi, hatta fırtına büyük zararlar yapar. Yaşlı meşcerelerde fırtına devirmesi, ancak Sarıçam'ın kazık kök sistemi geliştirmediği sığ topraklarda söz konusu olur. Donlara ve kuraklığa karşı, çok dayanıklı bir ağaç türüdür.
Işık/gölge durumu
Sarıçam tipik bir ışık ağacıdır ve ışık isteği, yetişme ortamının yoksullaşması oranında artar.
Toprak ve
su isteği
Toprak istekleri bakımından kanaatkardır. Gevşek, derin, nemli kum toprakları bu türün isteklerine en çok uyar. Büyümesi yavaşlamakla birlikte, kuru kum ve çakıl topraklarında ve ıslak turbalıklarda bile gelişebilir. Değişken nemli topraklara, özellikle su taşmalarına karşı duyarlıdır.


Hastalıkları ve tedavisi
Böcek ve mantar zararlıları çoktur. Böceklerden hortumlu böcekler, kabuk böcekleri Lasiocampa piniBupalus piniarius gibi. Mantarlardan ise Trametes pini öz odununda, Armilaria mellea köklerinde, Lophodermium pinastri iğne yapraklarında önemli ve öldürücü Zaralara neden olurlar.


Türkiye'de doğal yaşam alanları
Türkiye ve Dünya üzerindeki en güney sınırı, Kayseri-Pınarbaşı yöresinde 38º 34' kuzey enlemdedir. Ayancık'ta 41º 48' kuzey enlemde Türkiye'deki en güney sınırı bulunur. Doğuda Kağızman'da 43º 05' doğu boylamı ile batıda Bursa-Orhaneli'nde 28º 50' doğu boylamı arasında yayılmaktadır. En yoğun yayılışını, kuzey Anadolu'nun iç kesimlerinde yapar ve buradan Orta Anadolu'ya sarkar.
Sarıçam, Karadeniz kıyısında Of-Sürmene arasında Çamburnu'nda denize kadar iner. Buna karşılık, Sarıkamış'ta Ziyaret Tepesi'nde 2700 metreye çıkar. Sarıçam Türkiye'de ortalama olarak 1000 – 2500 metreler arasında en fazla ve toplu yayılışını yapar.
Türkiye'de orman olarak kapladığı alan,
orman özelliği
Ülkemizde bulunan sarıçam ormanlarının kapladığı alan 757.426 Hektardır. Saf yayılışla birlikte yer yer Göknar, Ladin, Karaçam, Kayın ve Meşe gibi türlerlede yayılabilir. Fakat yükseklere çıktıkça Sarıçam'ın soğuğa dayanıklılık özelliği ortaya çıkar ve saf yayılış gözlenir.
Dünyada doğal yayılış alanları
Sarıçam, Avrupa ve Asya'da tüm kuzey bölgeleri kaplayan, en büyük yayılışa sahip bir ağaç türüdür. Kuzey sınırı Norveç'te 70º kuzey enleme kadar çıkar, Japonya, Kola yarımadası, Kuzey Rusya ve Sibirya üzerinden Doğu Asya'ya Büyük Okyanus yakınlarına ve Doğu Çin Denizine kadar uzanır. Güney sınırı ise Doğu Asya'dan Ural Dağlarına ve aralıklı yayılışlarla Rusya'daki step kıyısına geçer ve ondan sonra Galiçya, Karpatlar, Yugoslavya, Bulgaristan ve Anadolu'daki yayılışları, çoğunlukla izole biçimde dağlık yerlerde bulunur. Atlas Okyanusu etkisi altında bulunan Batı Avrupa'da çok sınırlı yayılış gösterir, batıda İskoçya, güneyde İspanya dağlarında görülür.
Ekonomik değeri ve gereken zaman
Türkiye'de en değerli odun ürünü veren Sarıçam'lar Sinop Ayancık yöreleri ile Boyabat Göktepe ormanları, Eskişehir Çatacık ormanlarındaki uzun ve düzgün gövdeli, sivri tepeli sarıçamlardır.
Sarıçam idare müddeti olan 120 yılda en yüksek değere ulaşır.
Kullanım alanları ve peyzaj değeri
Sarıçam odunu günümüzde kullanılan en değerli kerestedir. Parkeden, doğramaya, mobilyadan kaplamaya her alanda değerlendirilir.
Peyzaj açısından değerlendirilebilecek kültüvarları ise şunlardır;
Pinus sylvestris L. cv. “Argentea” Yaprakları güişi mavi yeşil
Pinus sylvestris L. cv. “Fastigiata” Sivri kavak görünümünde sütun şeklinde
Pinus sylvestris L. cv. “Nana” Bodur
Pinus sylvestris L. cv. “Pygmaea” Küremsi

Adını, levhalar halinde ayrılan gövde kabuğunun tilki sarısı renginden alır. Narin gövdeli, sivri tepeli ve ince dallı bir ağaçtır. Yetişkin bireylerinin boyu 40 metreyi aşar. kendine özgü kabuk renginin dışında, ince yapraklarının kısalığı ve mavimsi yeşil rengi ilk bakışta diğer çam türlerinden ayırt edilecek özellikleridir.

Türkiye ve dünyadaki en güney sınırı Kayseri-Pınarbaşındadır. En yoğun yayılışını Kuzey Anadolunun iç mıntıkalarında yapar ve buradan orta Anadoluya sarkar. Karadeniz kıyısında Of-Sürmene (Camburnu) arasında denize kadar iner. Doğu Anadoluda 2700 mye (Sarıkamış-Ziyaret Tepesi) çıkar. Güney’deki en uç yayılışı Afyon-İhsaniyededir. Sarıcam Türkiyede ortalama 1000-2500 mler arasında toplu yayılışını yapar. Bunu dışında Kayseri-Kahramanmaraş arasında Pınarbaşı, Göksun yörelerinde yedi küçük odacık halinde bulunur. Burada yalnız

Türkiyede değil dünyada ki yayılışının en güney noktalarından birisine ulaşmış olmaktadır.

Narin gövdeli, sivri tepeli ve ince dallı ya da dolgun ve düzgün gövdeli herdem yeşil bir ağaçtır. Yaşamakta oldu.

bu geniş alanın ekolojik şartlarına göre 20-50 m arasında boy yapabilir. Genç gövdelerde, yaşlı ağaçların üst kısımlarında, kalın dallarda "tilki sarısı" rengindeki kabuk gayet ince levhalar halinde ayrılır. Genellikle kuvvetli bir kok sistemi kurar.

Toprak isteği bakımından kanaatkâr olan Sarıcam gevşek, derin, nemli kum topraklarında iyi yetişir. Dona ve kuraklığa karşı dayanıklıdır.


Çok çeşitli kullanım yerlerine sahip bulunan odunu oldukça dayanıklı ve reçinelidir. Çok kolay işlenen odunu düzgün ve parlak bir satıh verir, boya cila ve tutkalı kolay emer ve iyi çivi tutar. Bu özellikleri ile sarıcam yapı malzemesi; kapı, pencere, tavan ve taban kaplaması olmak üzere mobilyacılık ve oymacılıkta kullanılır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.