31.12.2015

Suni Gençleştirme Tekniği

Global Bilgiler  /  at  21:48  /  No comments

Suni gençleştirme çalışmaları:


I- Arazi hazırlığı
II- Dikim/Ekim

olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. 

Arazi Hazırlığı

Suni gençleştirme alanlarının dikime hazır hâle getirilmesine arazi hazırlığı denilmektedir. Arazi hazırlığı çalışmaları şu safhalardan oluşmaktadır:

-Ölçü ve aplikasyon
-Örtü temizliği (ölü ve diri örtü)
-Toprak işleme

Ölçü ve Aplikasyon
Suni gençleştirme çalışmalarında ilk iş bölme ve bölmecik sınırlarının araziye aplikesidir. Bunlar arazide kazıklarla tespit edildikten sonra gerekli yollar, yangın emniyet yol ve şeritleri açılır. 

Örtü Temizliği

Ölü Örtü Temizliği
Kesimi müteakip değerlendirilecek emval alındıktan sonra geriye kalan kesim artıklarının toplanıp yığılmasıdır. Bu arada toprak işleme çalışmalarına engel olmayacak, kolayca çürüyüp toprağa karışabilecek ince dal, yaprak, yonga ve kabukların toprağın zenginleşmesi açısından sahada bırakılması maksada uygundur.

Diri Örtü Temizliği
Dikilecek fidanların su ve besinine ortak olacak, ışığını engelleyecek süceyratın, gövde ve/veya kökleri ile beraber sahadan uzaklaştırılma işlemidir.

Makineli Diri Örtü Temizliği
Paletli traktör veya lastik tekerlekli traktörlere bağlı tarak ve çalı doğrayıcı gibi ekipmanlar ve yine ekskavatörlerin kovalarına monte edilen özel tarak ekipmanları kullanılmak suretiyle mevcut diri örtü, kök ve gövdeleriyle birlikte eğim istikametinde temizlenerek tesviye eğrilerine paralel olarak yığılır. Makineli diri örtü temizliğine alt yamaçtan başlanır, eğim aşağı ve diri örtü köklenerek yapılır. Dereler temizlenen diri örtü ile doldurulmamalıdır. Dere kenarlarında yaklaşık 10-15m genişliğindeki örtüye dokunulmaz. Burada dikkat edilecek husus, mutlak surette tarak ekipmanının kullanılması, çalışmaların toprağın tavda olduğu zamanlarda yapılması ve üst toprağın diri örtü ile beraber taşınmasının önlenmesidir.

Eğimin fazla olması nedeniyle sarp ve dik arazi yapısına sahip olan, şiddetli ve bol sağanak yağış alan bölgelerdeki gençleştirme alanlarında, erozyon durumu göz önüne alınarak diri örtü temizliği şeritler hâlinde yapılmalıdır. Şeritler hâlinde yapılan diri örtü temizliği, ekonomik çalışmanın yanı sıra bu hassas ekosistemlerdeki tabii dengenin bozulmamasına da yardımcı olur. Ayrıca biyolojik çeşitliliğin muhafazasını da sağlamış olur. Bu nedenle düşük eğim grupları ve düz alanlarda da temizlenmemiş bantlar bırakılması biyolojik çeşitliliğin devamlılığına yardımcı olur. Şeritler hâlinde yapılan diri örtü temizliğinde, şeritlerde temizlenen artıklar eş yükselti eğrilerine paralel olarak yığılır.

Diri örtü temizliği yapılacak şeritlerin ve işlenmeyecek bantların genişliği arazinin eğimine, toprağın ve diri örtünün yapısına (türü, sıklığı, boyu, yaşı vb.) göre tespit edilir.

Yangına dirençli yapraklı türler, endemik türler ve ekolojik ve/veya ekonomik değeri yüksek türlerin (ıhlamur, akçaağaç, kestane, dişbudak, karaağaç, ardıç, yabani kiraz, alıç, üvez, porsuk, şimşir gibi) yanı sıra tıbbi ve aromatik özellik taşıyan türler münferit veya gruplar hâlinde muhafaza edilmelidir. Belirtilen türlerden özellikle nadir bulunanlar azman niteliğinde de olsa korunmalıdır.

İşçi ile Diri Örtü Temizliği

Makineli çalışmanın mümkün olmadığı yerlerde motorlu testere, tahra, balta gibi aletlerle, diri örtü vejetasyon mevsimi içinde mümkün olduğunca toprak seviyesinde kesilerek şeritler hâlinde belirli aralıklarla yığılır.

Toprak İşleme
Toprak işlemenin amacı toprağa kırıntılı ve gevşek bir bünye kazandırarak fidan köklerinin gelişmesini sağlamak, toprağın su tutma kapasitesini arttırmak ve dolayısıyla su ve besin maddelerinin fidan kökleri tarafından alınmasını kolaylaştırmak, mikroorganizma faaliyetlerini arttırmak, toprağın havalanmasını ve düzenli gaz değişimini sağlamaktır.

Makineli Toprak İşleme
Mekanizasyona karar verilmesi durumunda, diri örtü, toprak ve arazi şartlarına göre isabetli bir metot seçimi ve buna uygun makine ve ekipman tespitinin yapılması gerekir. Ülkemiz, iklim, yeryüzü şekilleri, toprak ve diri örtü bakımından yörelere göre büyük farklılıklar göstermesi nedeniyle bu farklılıkların araştırmalarla iyi tespit edilmesi gerekir. Aksi hâlde mekanizasyondan beklenen faydanın sağlanması bir yana, tabii denge ve toprağın verimliliği bozulabilir, hedeflenen ekonomik gayeler gerçekleştirilemez.

Yurdumuzun büyük bir bölümü yarı kurak iklim kuşağında yer aldığından toprakta su depolanmasının arttırılması ve dikilen fidanların kök gelişiminin sağlanması maksadıyla topografyanın elverişli olduğu alanlarda toprak işlemesi makine ile yapılacaktır.

Paletli Traktörle (Dozerle) Toprak İşleme
Özellikle %40 eğime kadar olan orta ve ağır bünyeli topraklarda paletli traktör (dozer) + ikili veya üçlü riper ile tesviye eğrilerine paralel olacak şekilde 60-80cm derinlikte, toprak işlemesi yapılır. Eğimin çok düşük (%0-10) ve toprağın ağır bünyeli olduğu alanlarda/kısımlarda (drenaj problemli sahalar/kısımlar), riperli derin toprak işlemleri kazayağı takılı olarak yapılmalıdır. Toprak taşlılığının fazla olması durumunda (özellikle alt toprak) kazayaksız riper kullanılmalıdır.

Lastik Tekerlekli Traktörle Toprak İşleme
Alt toprak işlemesine gerek olmayan sahalarda %35 eğime kadar, 4x4 lastik tekerlekli traktör vb.+ tek soklu pullukla çift geçiş, çift soklu pullukla tek geçişte tesviye eğrilerine paralel şekilde ve dikilecek türün aralık mesafesine uygun olarak teraslar hâlinde toprak işlemesi yapılacaktır.

Ekskavatörle Toprak İşleme
Paletli traktörlere göre daha hafif olan, yüksek eğimlerde de diri örtü temizliği ve derin alt toprak işlemesi yapabilen değişik yapıdaki ekskavatörlerin seçiminde, çalışılacak alanın toprak yapısı, taşlılık ve eğim durumu, temizlenecek diri örtünün cinsi, yoğunluğu, boyu ve yaşı göz önüne alınmalıdır.

Ülkemizde değişik yörelerde, farklı tiplerdeki ekskavatörlerle farklı metotlar kullanılarak toprak işleme çalışmaları yapılmaktadır. (Buror teras, Meror teras vb.)

Buror Teras (Bursa Modeli): Paletli traktör ile toprak işlemesi yapılamayan, eğimin fazla olduğu ve genellikle dikim aralık-mesafelerinin fazla (4-10m) olduğu türlerin dikileceği alanlar ile erozyon ve sel kontrolü sahalarında, aks genişliği 100-200cm, kova genişliği 40-45cm olan ekskavatörlerle yapılan, 100-150cm genişliğinde, 60-80cm (ortalama 70cm) derinliğinde, eş yükselti eğrilerine paralel, içeriye doğru ise %20-40 eğimli olan teraslardır. Mutlak toprak derinliği ve toprak işlemenin zorluk durumuna göre Buror Terasın farklı tipleri uygulamada kullanılmaktadır.

Meror Teras (Mersin Modeli): Paletli traktör ve ekskavatör ile gradoni şeklinde toprak işlemenin yapılamadığı, parçalı ana kayanın hâkim olduğu Toros silsilesi veya benzeri yapıdaki sahalarda, paletli ekskavatör ve kırıcı yerine monte edilmiş tekli riper ile eş yükselti eğrilerine dik,1m uzunluğunda ortalama 0,25m aralıklarla yan kazı yapıldıktan sonra bunların tesviye eğrilerine paralel birleştirilmesi ile 40-60cm alt toprak işlemenin yapıldığı teras şeklidir.

İşçi ile Toprak İşleme

İşçi gücü ile teraslar halinde veya ocaklarda yapılan toprak işleme şeklidir. Teraslar su açığı olan yerlerde yüzeysel akışı en aza indirerek suyu tutup toprağa sızdırmak, yağışlı yerlerde de fazla suyu zararsız bir şekilde akıtmak ve her iki durumda da yüzeysel akışın neden olduğu toprak taşınmasını önlemek için tesis edilir. Yağışlı bölgelerde yamaç boylarını kısaltarak yüzeysel akışı azaltan ve onun yönünü değiştirerek zararsız bir şekilde akıtan teraslara "saptırıcı" veya "eğimli", kurak ve yarı kurak bölgelerde de yüzeysel akışı engelleme ve toprak koruma yanında suyu tutarak depo etme ve sızdırmayı sağlayan teraslara "yatay" veya "emici" teraslar adı verilmektedir.

Teraslar hâlinde toprak işlemede, klizimetre veya tesviye pergeli ile tesviye eğrilerine paralel, dikilecek türün dikim aralıkları da dikkate alınarak arazide belirlenen hat üzerinde 35-40cm derinlikte, 60-80cm genişlikte toprak işlenecek olup yapılacak teras yüzeyi yamaca doğru %10-30 eğimli olacaktır. İşçi önce yamaç yönüne dik olarak durur ve 40-60cm genişliğinde 20-25cm derinliğinde "yan kazı" tabir edilen toprak işlemesini yaparak ilerler. Bu işlem sırasında toprağa kırıntılı bünye kazandıracak şekilde yerinde toprak işlemesi yapılır.Bir müddet bu şekilde çalışan işçi, işlenmiş şeridin başlangıç veya bitiş noktasından başlayarak, yüzü yamaç yukarı duruş vaziyeti alarak daha önce kazmış olduğu toprağa hiç dokunmamak şartı ile yamaç yukarısından 10-15cm civarındaki kısmı kazarak, yamaç eğiminin aksi yönünde, verilmesi istenen eğimi vererek, ilk kazdığı toprağın üzerine çekerek toprak işleme işini tamamlar

Devamlı Teras Hâlinde Toprak İşleme
Diri örtünün yoğun, su açığının fazla olduğu ve erozyona maruz çok eğimli sahalarda devamlı teras yapılır. Bu işleme şeklinde toprak teras mihveri üzerinde 60-80cm genişlikte ve 35-40cm'lik işlenmiş toprak derinliği sağlayacak şekilde işlenerek, teras formu oluşturulur. Bu işleme şeklinde toprak, teras mihveri üzerinde devamlı olarak işlenir. Ayrıca teras şevine 1:1 oranında eğim verilerek bu suretle şevin yıkılıp terasın dolmasına engel olunacaktır.

Şiddetli yağışlarda teraslarda toplanan suyun akışa geçerek terasların bozulmasına neden olmaması için 4-5m aralıkla 15-20cm genişlikte işlenmemiş alanlar bırakılır. İşlenmemiş alanların seçiminde kök, kütük, taş vb. sabit engeller tercih edilir.

Kesik Teras Hâlinde Toprak İşleme
Su açığının bulunmadığı ve erozyon önlemlerini gerektirmeyen yağışı bol, az eğimli sahalarda işin ekonomisi de düşünülerek devamlı teras yerine kesik teras yapılır. Toprağı işleme şekli devamlı terasta olduğu gibidir. Bu işlemede toprak teras mihveri üzerinde atlamalı olarak işlenir. Bir altta yapılacak terasın üstte işlenmeden bırakılan boşluğu dolduracak şekilde olmasına dikkat edilecektir. Genellikle 80-100cm arasında değişen uzunlukta teras yapılır, işlenmeden bırakılan kısmın uzunluğu ise fidan aralıklarına göre belirlenir.

Ocak Şeklinde Toprak İşleme
Devamlı ve kesik teras yapımı kök ve taşlar nedeniyle imkânsız olan yerlerde toprak, ocaklar şeklinde işlenir.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.