24.01.2016

DİKİM YOLUYLA AĞAÇLANDIRMA

Global Bilgiler  /  at  23:59  /  No comments


Dikim yöntemlerinin seçilmesini gerektiren koşullar:

Ekstrem iklim koşulları (düşük ve yüksek sıcaklıklar),
Ekstrem toprak ve arazi koşulları (kurak veya çok ıslak, kışın donan, su baskısına uğrayan yetişme ortamlarında, çok meyilli ve sarp yerlerde ve kumul sahalarında),
Diri örtünün yoğun olduğu yerlerde,
 Gençlikte yavaş büyüyen ve boğma tehlikesinden kendisini kurtaramayacak olan türlerde,
Tohumun kıt ve elde edilmesinin zor-pahalı olduğu durumlarda,
Fare, kuş ve karınca gibi zararlıların önemli derecede etkili olduğu alanlarda,
Karışık kültür oluşturulması istenen durumlarda dikim yöntemlerinin kullanılması kaçınılmazdır.

Dikim Yoluyla Ağaçlandırmanın Avantaj ve Dezavantajları

Dikimin ekime göre avantajları;
Dikim yöntemleri ekime göre daha güvenilir, başarılı ve zaman kazandırıcıdır.
Dikimlerde fidanlara düzenli ve eşit büyüme yeri sağlandığından, fidanlar birbirleriyle de özellikle başlangıçta ışık, su ve gıda maddeleri rekabetine girmeden veya az girerek, özellikle ilk yıllarda daha iyi gelişerek boşluksuz ve düzenli bir kapalılık gerçekleştirebilmektedir.
Karışımın oluşturulması dikimlerle kolay ve düzenlidir.
Tohum yılları seyrek, tohumu az ve pahalı olan türlerde, dikim ekonomiktir.
Dikim, tamamlamalar için en uygun temel yöntemdir.

Dikimin dezavantajları:
Tesis giderlerinin yüksekliği
Dikim çalışmalarının ekimden daha yavaş bir seyir takip etmesi sayılabilir.

Dikimin Başarıya Ulaşmasında Temel Koşullar
İyi bir saha ve toprak hazırlığı,
Uygun ve kaliteli fidan materyalinin kullanımı, Dikim öncesi hazırlıkların tekniğine uygun şekilde, özenli ve zamanında yapılması; bunlar arasında fidanların kök, gövde budaması, gömü, nakil vb. işlemler sayılabilir.
Koşullara uygun dikim zamanının seçimi,
Uygun dikim aralıkları ve dikim şeklinin belirlenmesi,
Uygun dikim tekniğinin seçimi,
Dikimde kullanılacak olan alet ve ekipmanların seçimi
Kültürlerin korunması ve bakımının zamanında ve tekniğine uygun olarak yapılması sayılabilir.

İyi bir saha ve toprak hazırlığı
• Ağaçlandırmalarda verim gücü yüksek topraklar, genellikle siyah, esmer ve üst toprağı humusça zengin topraklardır.
• Orman ağacı türleri, özellikle çamlar, mineral besin maddeleri gereksinimi fazla olmayan bitkilerden sayılırlar.
• Orman ağaçlarının yetiştirilmesinde toprağın fiziki özellikleri daha büyük önem taşır. Bu konuda ise, başta kurak ve yarı kurak bölgeler olmak üzere, çeşitli yöre ve koşullara uygun toprak işleme
yöntemlerinin doğru seçimi ve kullanımı büyük önem taşımaktadır.
• Toprak ve iklim şartları kötüleştikçe, toprak işlemenin önemi daha da artar.

Uygun tohum ve kaliteli fidan materyalinin kullanımı Fidan materyali seçiminde orijin dışında;
fidanın çeşidi, yaşı ve boyunun uygun olması, fidanın kök, sürgün ve tepe durumunun dengeli
olması, kalite sınıflaması yapılmış ise fidanın 1. (çok iyi) veya 2. (iyi) kalite sınıfına giren fidanlardan seçilmiş olması gerekir.

Dikim işlemi başlıca 4 aşamada oluşur.
1.önce çapa ve kürek ile, dikilecek tüplü veya kaplı fidanın kök boğazı seviyesine gelecek derinlik ve genişlikte bir çukur açılır.
2. Fidan düzgün bir biçimde çukura yerleştirilir.
3. Toprak yavaş yavaş çukura doldurulur.
4. Son olarak fidan çukuru tamamen toprakla doldurulur. Ayak ile fidan çevresine basılarak toprak
sıkıştırılır ve can suyu verilir.

Fidanlar dikildikten sonra, dikim çukurlarında rahat edebilmesi ve dikildiği alanda barışık bir şekilde
yaşayıp köklerini etrafına salabilmesi için, ne çok derin ve ne çok yüzeyde olmamalıdır. Ayrıca dikim
sırasında da yanda olduğu gibi çıplak köklü fidan dikiliyorsa köklerinin kıvrılmamasına özen gösterilmelidir.

Ağaçlandırma çalışmalarında kullanılacak türlerin seçiminde orman ağaçlarının dışında sosyal
amaçlar düşünülerek başka ağaçlara da (meyve veren) yer vermek gerekir.

Ayrıca; Fıstıkçamı, Aşılı Ceviz, Harnup, Mahlep, Ihlamur, Kuşburnu, Kapari, Antep fıstığı, Kestane vb. meyveli türlerin ağaçlandırma sahalarına dikilmesi ile orman köylümüzün gelir seviyesinin artırılması hedeflenmektedir.

Fidan Kalitesini Belirlemede Kullanılan Özellikler

Fidan kalitesini belirlemede dikkate alınan temel fidan özelliklerini üç ana başlık altında toplamak mümkündür.

Genetik Uyum ve Tohum Özellikleri
Orijin ve/veya klon uyumu
Plantasyon amacına uygun ıslah edilmiş tohum kullanımı

Morfolojik Özellikler
Fidan yaşı
Fidan boyu
Kök boğazı çapı
Katlılık

Fizyolojik Özellikler
Bitki su gerilimi (BSG)
Kök yenileme kabiliyeti (KYK) ve gelişme durumu (KGD)
Kök nem içeriği (KNİ)
Bitki beslenme durumu
Kuraklığa dayanıklılık
Soğuğa dayanıklılık
Durgunluk (dormansi) hâli


Genetik uyum ve tohum özellikleri

Genetik uyum ve tohum özellikleri, plantasyon çalışmalarında kullanılacak fidanlarda aranan ilk özelliklerdir. Fidanların, mutlaka tesis yerine uyum sağlayabilecek ve tesis amaçlarına uygun genetik
yapıya haiz fidanlar olması gerekir. Çünkü, bitkiler, yeni getirildikleri yetişme ortamının iklimine uyum sağlayıp genetik yapılarını değiştirerek değil, bu yeni ortamın kendine özgü koşullarına dayanmalarını sağlayan genetik özellikleri sayesinde, bu alanda varlıklarını sürdürebilmektedir.
Yeni ortam koşullarına dayanmalarını sağlayacak genlere sahip olmayan genotipler ise, elemine olup gitmektedir. bu ise, fidan üretme çalışmalarında olgun, yeterli büyüklükte ve aynı zamanda  lantasyon
amaçları doğrultusunda ıslah edilmiş tohum kullanımını şart koşar.


DİKİM ÖNCESİ HAZIRLIKLAR

Gömü


• Gömü deyince, ambalajlar içerisinde kültür alanına getirilmiş olan çıplak köklü, fazla sayıda fidanların dikim sıraları gelene kadar ambalajlarından çıkarılıp toprağa gömülmeleri anlaşılır.
Bu tür gömü uygulaması fidan köklerinin dikim anına kadar taze kalmasını sağlar, ayrıca kurutucu güneş, rüzgar ve don tehlikelerine karşı korur.
Soğuk hava deposuna alınmayan ancak fazla miktarda olduğu için hemen kullanım alanlarına gönderilemeyen fidanlar, uygun bir yerde, gevşek ve süzek toprak kitlesinde gölge bir yerde sadece
kökleri toprak içinde kalacak şekilde gömüye alınır. 30-35 cm genişliğinde ve 2.5-3.0 m uzunluğunda hendekler açılır Hendekten çıkan toprak köklerin üzerine atılarak ayakla sıkıştırılır.
• Burada fidanların yaprak ve ibrelerinin toprak altında kalmamasına dikkat edilir.
• Bu işlem 20-30 cm aralıklarla birinci hendeğe paralel olarak devam eder.
• Yapraklı fidanlar ilkbaharda da dikilecek olsalar sonbaharda gömüye alınabildiği halde, iğne yapraklı türlerin fidanları için gömü önerilmez.
• Ancak zorunlu hallerde kısa bir süre (1-2 hafta) için gömüde kalabilirler.
• Bunların dışında “yapay siperlikler altında”, “buz hendeğinde” ve “kar çukurunda gömü” yöntemleri de uygulanabilir.
Gömü yeri ve yöntemi önceden belirlenmelidir. Yer seçiminde dikkate alınması gereken özellikler
aşağıda verilmiştir.
• Gömü yeri, kültür sahasının merkezinde veya yakınında olmalıdır,
• Rüzgar ve öğle güneşinden koruntulu olmalıdır,
• Düz, taze ve süzek topraklı yerler tercih edilmeli,
• Fazla güneşli güney ve batı bakılar ile durgun su bulunan yerlerin olmaması gerekir.
Bu özellikler dikkate alındığında en uygun gömü yerinin meşcere siperi altları olduğu anlaşılmaktadır.

Ağaçlandırma alanı içerisinde veya yakınında gömüye elverişli yer bulunamazsa, yapay siperlikler (dal, çalı, branda vb.) altında fidanlar gömüye alınabilir. Bu işlem özellikle güney bakılarda uygulanır.

BUDAMA
• Budama kök ve sak (gövde) budaması olmak üzere iki şekilde olur.
• Küçük fidanlar tek tek değil demetler halinde makasla veya bir kütük üzerine konup keskin bir balta veya satır ile kesilirler.

Büyük fidanlarda budama genellikle tek tek yapılır. yapraklı türlere ait fidanlarda kök ve sak budaması yapılarak fidan dengesi sağlanmış olur.

Fidanların Dikim Yerlerine Taşınması
• Fidanların dikim yerine taşınmasında çok dikkatli olmak gerekir. Fidan türüne, yaşına, boyuna, hava
hallerine, vb. koşullara göre değişen ambalaj yöntemleri seçilir. Bunlar arasında polietilen torbalar,
taşıma kutuları, sepet veya torbalar sayılabilir.
• Fidanların dikim yerine taşınması esnasında taze kalmalarını sağlamak için bir başka yöntem ise
bazı preparatların kullanımıdır.
• Bunlardan Agricol’un sudaki eriği (% 0.5-1.5 eriyiğine fidan kökleri batırılmakta) ile işlem
gören fidanlar, depolama ve ağaçlandırma sahasına taşıma esnasında olduğu gibi dikim
esnasında da dış etkilere karşı, kuruma ve ölümden başarı ile korunabilmektedir.
• 2+0 yaşındaki 1000 adet karaçam fidanı için 70-100 gr Agricol eriğinin yeterli olduğu, tutma
başarılarının %50 oranında arttığı yapılan araştırmalar ile tespit edilmiştir.

Dikim Zamanı
• Dikim zamanına etki eden faktörleri iyi bilmek ve buna göre uygun dikim zamanını
belirlemek gerekir.

Dikim zamanına etki eden faktörler;
• Ağaçlandırma sahasının genel iklim koşulları
• Dikim sahasının lokal iklim koşulları
• Toprak özellikleri
• Ağaç türü ve fidan materyalinin özellikleri
• Dikim esnasındaki hava halleri

Dikim için en uygun zaman
• Havanın kapalı olduğu,
• Bulutlu ve rüzgarsız günlerdir.
• Yağmurlu havalar ile dikim sırasında aşırı güneş ve rüzgar etkisinin olduğu zamanlarda dikim yapılmamalıdır.
• Dikim mevsimi bakımından ülkemizi ele aldığımızda ‘İlkbahar dikimi’, ‘Yaz sonu dikimi’, ‘Sonbahar dikimi’ ve ‘Kış dikimi’ olmak üzere dört dikim mevsiminden söz edilebilir.

Çıplak Köklü fidanlar
• Çıplak köklü fidanlar sonbaharda yaprakların dökülmesinden itibaren, ilkbaharda yapraklanma
öncesine kadar geçen uyku döneminde sökülüp dikilebilirler.
• Çıplak köklü fidanların dikim öncesinde yaralanan ve kuruyan köklerinin keskin bir bıçakla budanması, kopan kök yüzeylerinin de düzeltilerek temizlenmesi gerekir.
• Budama kök sistemi ile denge oluşturmak üzere dallarda da uygulanmalıdır.
• Çıplak köklü fidanların tutma başarıları daha düşük olup, dikim sonrasında karşılaştıkları dikim şoku yapraklı ve kaplı fidanlara göre daha ağır ve daha uzundur.

Çıplak köklü fidanlar içerisinde dikim başarısı en yüksek olanlar, daha zengin kök sistemine sahip olan şaşırtılmış fidanlardır.

DİKİM ŞEKİLLERİ
Ağaçlandırma çalışmalarında;
o Düzenli
o Düzensiz
o Karışık dikim olmak üzere üç dikim şekli söz konusudur.

Düzensiz dikim: Belirli bir şekle bağlı kalmadan yapılan dikim şeklidir. Genellikle kayalık, bataklık, köklü, karstik arazide ve tamamlamalarda kullanılır. Ot mücadelesi güç ve pahalı olup, sıklık bakımı ve aralamalar zordur.

Düzenli dikim: Fidanların belirli aralıklarla ve geometrik şekillere göre dikimidir. Burada;
Her fidana eşit büyüme alanı sağlandığından ortamdan maksimum düzeyde faydalanılır.
Dikim işi düzenli ve kontrol kolaydır.
Kullanılacak ve kullanılan fidan miktarı kolay hesaplanır.
Fidan ve dikim giderleri kolay belirlenir.
 Karışım şekli ve oranının araziye aplikasyonu kolay gerçekleştirilir.
 Tamamlama çalışmaları basittir.
 Makineyle çalışmaya (dikim, bakım, vb.) imkan verir.
 Bakım çalışmaları (ot alma, çapalama, vb.) kolay olur.

Düzenli dikim şekilleri olarak;
• Kare dikimi
• Eşkenar üçgen dikimi
• Dikdörtgen (veya sıra) dikimi
• Beşgen dikimi vb. söz konusudur.

Karışık Dikim
Karışık kültürlerin kurulmasında belirlenen karışım oranına göre hesaplama yapılır ve buna göre dikim gerçekleştirilir.

Share
Posted in: , Posted on: 24.01.2016

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.