10.04.2016

SEL NEDİR?

Global Bilgiler  /  at  21:29  /  No comments

Global Bilgiler
Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan; ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. Bir akarsu veya deniz, göl gibi büyük su kitleleri kimi zaman fazlasıyla suyla yüklenir, bunun sonucunda taşarak yatağından çıkar ve "sel" adı verilen bir doğal felakete neden olur.

İnsanlar tarih öncesi çağlardan beri yaşamak için hep nehir kıyılarını ve deniz kenarlarını tercih etmiştirler, çünkü suya yakın olmak demek aynı zamanda kolay ulaşım, daha yumuşak bir iklim ve daha verimli topraklar demekti. Zaten insanlar taşabilecek bu sulara yakın olmasalardı sel bir afet olarak sayılmayacaktı.
SELİN SEBEPLERI

Global Bilgiler
Mevsim normallerinde beklenen miktardan fazla yağış olmasından dolayı dere yataklarının, nehirlerin, çayların taşması,
Kış mevsiminde yağmış olan karın sıcakların etkisi ile erimesi ve dere yataklarının gelen su kütlesini taşıyamaması sele sebep olan bazı nedenlerdir. Yukarıdaki nedenlerden dolayı yağmurun ve karın yıl boyunca görüldüğü yerlerde sel felaketinin yaşanması tehlikesinin daha yüksek olduğu söylenebilir. Yağışın yıl boyunca daha fazla olduğu bölgelerde zaman zaman yağmur şiddetini bir anda gösterir ve bütün bir mevsimde yapması beklenen yağış bir gün içerisinde gerçekleşir. Bu gibi durumlarda, birden oluşan ve etkisi gösteren sel türüne selyap adı verilir. Ödevimde hakkında bahsettiğim Gündoğdu ilçesi ile ilgili yazılan raporlara göre sel felaketinin yaşandığı gün tüm mevsimde beklenen yağış bir gün içerisinde yağmıştır. Gündoğdu ilçesi (Rize), Türkiye'nin en çok yağış alan bölgelerinden biridir. Aşağıdaki Türkiye yağış haritasından da bu bilgiye ulaşılabilir.
SEL ÇEŞİTLERİ
Seller oluş hızlarına göre sınıflandırılır;
Kuvvetli yağışlardan sonraki birkaç Saat içinde veya bir yerdeki suyun aniden serbest kalması ile oluşan seller ani seller olarak isimlendirilir. Bu tip seller örneğin dağlık bölgelerdeki küçük nehirlerin ani ve kuvvetli bir yağışa maruz kalmalarıyla oluşur ve çok hızlı bir şekilde en üst değerine ulaşır. Sel ise genellikle daha yavaş gelişir ve haftalar boyu etkili olur. Örneğin büyük nehirler boyunca görülen seller bu tip sellerdir.
SELIN ZARARLARI
Hızla yol alan su akıntısının taşıdığı parçalar canlıların ve yaşanılan çevrenin tahrip olmasına sebep olur.
Doğal yaşam zarar görür, insanlar ise ekonomik zararlara uğrarlar.
Eğimi yüksek olan bölgelerde toprak kaymasına sebep olur.
Tarım ürünleri, yaşam alanları, tesisler su altında kalır. Tarım ürünlerinin harap olması kısa süreli bir kıtlığı beraberinde getirebilir.
Selin görüldüğü yerde doğal yapı bozulur. Buna bağlı olarak toprağın verimliliği düşer.
Su kanalları tıkanabilir.
Limanlar zarar görür.
Hidroelektrik ile üretilen enerjide ciddi düşüşler görülür.

Kara ve demir yolları kullanıma kapanır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.