29.01.2016

SEYFE GÖLÜ

Global Bilgiler  /  at  20:42  /  No comments


Avrupa ve Ortadoğu’daki ülkeler arasında Türkiye, sulak alanlar açısından en önemli ülkelerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu durumun iki sebebi bulunmaktadır. Bu sebeplerden ilki, ülkemizin farklı ekolojik karakterdeki zengin sulak alan habitatlarına sahip olması, ikincisi ise Batı Palearktik bölgedeki 4 önemli kuş göç yolundan ikisinin ülkemiz üzerinden geçmesidir. 

Ülkemizde, bugüne kadar yapılan çalışmalarda çok sayıda ulusal öneme sahip sulak alan olduğu tespit edilmiştir. Bunlardan 14’ü Ramsar kapsamında korumaya alınmış sulak alandır. İç Anadolu Bölgesinde Ramsar statüsüne sahip 4 sulak alan bulunmakta olup, bunlardan biri de Seyfe Gölü’dür. 

İç Anadolu Bölgesi’nde, Orta Kızılırmak Bölümü’nde yer alan Kırşehir ilinin doğusunda bulunan Seyfe Gölü, karayolu ile Ankara iline 220 km., Kayseri iline 105 km., Kırşehir iline 36 km., ilimiz Mucur ilçesine 16 km mesafede, kapalı bir havzanın tabanında oluşmuş tuzlu bir iç göl olması yanında, tektonik kökenli bir çukurlukta bulunmaktadır. 

Sığ su alanları, bataklıklar, sulak çayırlar, step alanları gibi değişik ekolojik karakterdeki zengin beslenme ortamları; buraya gelen kuşlara güven içerisinde kuluçka olanağı sağlayan çok sayıdaki adanın varlığı, Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında süregelen iki kuş göç yolu üzerinde bulunması, ülkemizin önemli sulak alanlarından Sultan Sazlığı ve Tuz Gölü’ne oldukça yakın oluşu Seyfe Gölü’ne kuşlar için ülkemizin önemli sulak alanlarından biri olma özelliğini kazandırmıştır. 

Yaklaşık 1.430 km² (143.000 ha.) alana sahip Seyfe Gölü havzasının güney ucunda yer alan gölün beslenimi, gölün batı ve kuzeybatısındaki pınarlar, dip kaynakları, drenaj alanındaki yüzeysel akış ve göl alanına düşen yağışlarla olmaktadır. Kapalı bir havzada yer aldığı için boşalımı buharlaşma ile gerçekleşmektedir. Yağışlara ve mevsimlere bağlı olarak göl alanı, büyük değişiklikler göstermektedir. 

Yaz mevsiminde yörenin yağış almayışı, derelerin kuruması, pınarların sularının tamamına yakınının sulamada kullanılması ve aşırı buharlaşma nedeniyle gölün seviyesinde önemli miktarda düşüş yaşanmaktadır. Seyfe Gölü’nün alanı ve derinliği yağışlara bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Göl’ün derinliğinin yağışlı dönem sonrasında maksimuma ulaşarak 165 cm.’ye çıktığı, ancak yapılan ölçümlerde kalıcı gölün derinliğinin 100-130 cm. arasında değiştiği görülmüştür. Göl alanı içinde, binlerce kuşun kuluçkaya yattığı irili ufaklı bir çok ada vardır. Gölün kuzeyinde göl kıyısına kadar uzanan geniş step alanları mevcuttur. Diğer kıyılar genellikle tarlalarla çevrilmiştir. 

Göl alanının doğu ve güneydoğusunda gölde üreyen ve kışlayan kuşlar için son derece önemli olan hafif tuzlu ve tatlı su bataklıkları bulunmaktadır. 
http://www.seyfegolu.com/#99027a62a7524d5ebaec4428ef98fd02 

Bulunduğu İl Kırşehir 
Kapladığı Alan 14.000 km2 
Kordinatlar D 34’ 25° K 39’ 12° 
Ort. Yükseklik 1.110 m. 
Yönetim Planı Var 
Alan Tanımı: 

Seyfe, Kırşehir’in kuzey doğusundaki tektonik kökenli bir çukurda hafif tuzlu bir göldür. Ankara’ya 220 km, Kırşehir’e ise 30 km mesafede olan Seyfe Gölü, Mucur İlçesi’nin 25 km kuzeyinde Malya Çölü olarak bilinen çorak düzlüklerin en çukur yerinde yer alıyor. 

Göl çevresinde Seyfe, Gümüşkümbet, Yazıkınık, Budak, Kızıldağ ve Eskidoğanlı olmak üzere toplam altı köy bulunmaktadır. Ramsar sınırları içerisindeki alanın tamamı devlet mülkiyetindedir. 

Göl alanının bulunduğu yerde, binlerce kuşun kuluçkaya yattığı irili ufaklı bir çok ada mevcuttur. Göl kıyılarının büyük bir bölümü çamurlu ve düzdür. Gölü besleyen en önemli tatlı su kaynağı olan Seyfe pınarlarının göle ulaştığı yerde küçük bir delta oluşmuştur. Seyfe pınarlarının suları küçük bir rezervuarda tutulmakta ve yazın sulamada kullanılmaktadır. Rezervuar çerçevesinde ve batı kıyılarında kavaklık ve söğütlük alanlar bulunmaktadır. Gölün kuzeyinde göl kıyısına kadar uzanan geniş step alanları mevcuttur. Diğer kıyılar ise genellikle tarlalarla çevrilmiştir. 

Topoğrafik olarak düşük meyilde olması nedeniyle, yağışlara ve mevsimlere bağlı olarak göl alanı, büyük değişiklikler göstermektedir. Yüksek su seviyesindeki göl alanı (kış ve ilkbahar aylarında) 7.800 km2’ye ulaşmaktadır. Yaz mevsiminde yağışın azalması, derelerin kuruması, pınar sularının tamamının sulamada kullanılması ve aşırı buharlaşma nedeniyle gölün su seviyesi 60 – 70 cm’ye kadar düşmektedir. Bu nedenle gölün doğusundaki yaklaşık 4.900 ha’lik alandaki sular tamamen çekilmekte ve geniş çamur düzlükleri ortaya çıkmaktadır. Kısaca Seyfe Gölü, yaz aylarında 1.560 km2 büyüklüğünde tuzlu bir bataklığa dönüşmektedir. 

Seyfe Gölünün beslenimi, gölün kuzey ve kuzeybatısındaki pınarlar, dip kaynakları, drenaj alanındaki yüzeysel akış ve göl alanına düşen yağışlarla olmaktadır. Alanda önemli bir akarsu kaynağı yoktur. Gölü besleyen en önemli pınarlar Seyfe, Horla ve Yenidoğanlı pınarlarıdır. Kapalı havza niteliğinde olduğundan gölün boşalımı yoktur. Ancak, DSİ tarafından inşa edilen drenaj kanalları vasıtasıyla göl suni olarak drene edilmektedir. Son yıllarda gölü besleyen Seyfe Pınarı, Mucur İlçesine içme suyu olarak ve Gümüşkümbet köyüne de hiç bir kurum ve kuruluştan izin alınmadan sulama suyu olarak tahsis edilmiştir. Yöre halkı gölü besleyen yeraltı sularını da evsel ve tarımsal amaçla kullanmaktadır. 2000 yılına kadar yeterli olan yeraltı su kaynakları, 2002’den sonra büyük ölçüde azalmıştır. Açılan kuyuların derinliği 200 metreye kadar çıkmıştır. Su kirliliğinin başlıca unsuru civar köylerin atık sularıdır. 

Fauna: 


Göl suları, tuzlu ve sodyumludur, tarım amaçlı kullanılamamaktadır. Geçici göl alanının doğu ile güney doğusunda, gölde üreyen ve kışlayan kuşlar için son derece önemli olan hafif tuzlu ve tatlı su bataklıkları bulunmaktadır. Doğudaki tuzlu bataklıklar kuşlar için önemli bir beslenme ve üreme alanıdır. Seyfe Gölü içindeki adacıklar kuşlar tarafından üreme alanı olarak kullanılmaktadır. Besin açısından zengin oluşunun yanı sıra, tuzlu su gölü, tuzludan tatlıya doğru değişen nitelikteki bataklıkları, geniş step alanları ve avcılardan uzakta, güvenli adaların varlığı ile farklı ekolojik karakterdeki yaşama ortamları, değişik türden binlerce kuşa ideal beslenme, barınma ve üreme ortamı oluşturmuştur. Toy (Otis tarda) ve turna (Grus grus) gibi az bulunan ve flamingo (Phoenicopterus roseus) gibi yoğunlaşmış kuşlar açısından özel bir öneme sahiptir. 

Yapılan gözlemler neticesinde, göl ve çevresinde 1999 yılında 205 kuş türü tespit edilmiştir. Göldeki kuş varlığı, göç dönemlerinde ve kışın büyük sayılara ulaşmaktadır. Sakarca kazı (Anser albifrons), suna (Tadorna tadorna), angıt (Tadorna ferruginea), çamurcun (Anas crecca) ve sakarmeke (Fulica atra) kalabalık gruplar oluşturmaktadır. Seyfe Gölü aynı zamanda su kuşları için ülkemizdeki önemli kuluçka alanlarından birisidir. Gölün doğusundaki adalarda, flamingo (Phoenicopterus roseus), ak pelikan (Pelecanus onocrotalus), kaşıkçı (Platalea leucorodia), küçük ak balıkçıl (Egretta garzettas), macar ördeği (Netta rufina), uzun bacak (Himantopus himantopus), kılıç gaga (Recurvirostra avosetta), mahmuzlu kızkuşu (Vanellus spinosus), Akdeniz martısı (Larus melanocephalus), karabaş martı (Larus ridibundus) ve gülen sumru (Sterna nilotica) kuluçkaya yatan önemli kuş türleridir. Sonbaharda yüz binlerce ördek alanda konaklamaktadır. Yöre insanından alınan bilgiye göre geçmişten bugüne göldeki kuşların sayısı görülür ölçüde azalmıştır. Su kuşlarına ek olarak göl çevresi, sonbaharda leyleklerin önemli toplanma alanlarından biridir. Göl çevresindeki stepler ise nesli dünya çapında tehlikede olan kuş türlerinden biri olan ‘toy’un beslenme ve üreme alanıdır. 

Balıklar: Göl suları tuzlu ve sodyumlu olduğundan fazla balık türüne rastlanmaz. Sadece tatlı suların göle karıştığı yerlerde ve göl içerisindeki yayılım alanlarında Aphanius chantra ve dişli sazancık (Spirlinus sp.) gibi 5–6 cm boyunda iki küçük balık türü yaşamaktadır. Bu balıkların ticari bir değeri olmamakla birlikte, pelikan ve balıkçıl gibi su kuşlarının besinleri olması sebebiyle ekolojik değerleri büyüktür. 

Çiftyaşamlılar ve sürüngenler: Seyfe Gölü’nde 5 çift yaşamlı, 28 sürüngen türü tespit edilmiştir. Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) kırmızı liste kriterlerine göre bu türlerden, klark kertenkelesi (Lacerta clarkorum) nesli tehlike altında, tosbağa (Testudo gracea) hassas, benekli kaplumbağa (Emys orbicularis) ise tehlike altına girmeye yakın türlerdir. 

Flora

Gölün batısı ve güneyinde kuru tarım yapılmakta, kuzey ve kuzeydoğusunda ise geniş bozkır alanlar bulunmaktadır. Gölün güneyinde kıyıda yer alan birkaç höyüğün ardından 1700 m’ye varan yüksek tepeler başlar. 
Seyfe Gölü’nü çevreleyen alanlar ağaç ve çalı örtüsünden yoksundur. Göl çevresindeki bozkırlarda nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan Centaurea pergamacea ve Lepidium caespitosumtürleri vardır. Gölün kuzey kesimlerinde yarı çalı formunda olan Lycium depressum türüne ait topluluklar görülmektedir. Göl adını batısındaki Seyfe Köyü’nden alır. Seyfe Köyü civarında meyve bahçeleri, kavaklık ve söğütlük alanlar bulunmaktadır. Göl suyu tuzlu olduğu için su içi bitkilerine rastlanmamaktadır. Tuzlu bataklıklarda, çuvan (Halocnemum strobilaceum), Salicornia prostrata, Salsola inermis, Panderia pilosa, Petrosimonia brachiata, Krascheninnikovia ceratoides, Camphorosma monspeliaca, Gypsophila perfoliata, Frankenia hirsuta, Limonium iconicum, Limonium globuliferim gibi bitkiler hâkimdir. 

Ayrıca, kaynakların göle karıştığı yerlerde ve kanallarda kamış (Phragmites australis), Sparganium erectum, saz (Thypa angustifolia), söğüt otu (Potamogeton pectinatus), bataklık süseni (Iris pseudocorus) gibi tatlı su bitkilerine rastlanmaktadır. 

Havzanın % 91,7’sinde kuru tarım, % 8,3’ünde ise sulu tarım yapılmaktadır. Tarımı yapılan başlıca ürünler buğday, şeker pancarı, arpa, mercimek, nohut, fasulye, yulaf ve ayçiçeğidir. Az da olsa meyve ve bağ tarımı da yapılmaktadır. Alanda ortalama 10 m derinliğinde açılmış olan 1000 civarında keson kuyu sulama amaçlı olarak kullanılmaktadır. Fakat azalan su kaynaklarından dolayı sulu tarım yapılması zorlaşmıştır. Son 3 yılda sulu tarımdan kuru tarıma geçişi sağlamak için yonca ve korunga ekimi desteklenmeye başlanmıştır. Çevre Amaçlı Tarımsal Arazilerin Korunması (ÇATAK) projesi kapsamında destekleme çalışmaları başlamıştır. Seyfe Gölü etrafındaki toplam 4 köyde 1.350 km2 alan proje kapsamındadır. Daha önceleri buğday gibi tarım bitkilerinin gelişimi için yeterli olan su ve nem miktarı 2000 yılından itibaren düşmüş ve 2007 itibariyle eskiye göre buğday gibi bitkilerin tarımının zorlaştığı bölgedeki çiftçiler tarafından dile getirilmiştir. 

Havzada mera alanlarının geniş yer tutması, küçükbaş mera hayvancılığını ön plana çıkarmıştır. Bölgedeki hayvancılık etkinlikleri kombine işletme tipindedir. 

Yöredeki höyük ve tümülüslerin taşıdığı tarihi ve kültürel zenginlik, gölün sahip olduğu kuş varlığı, göl ve çevresinin oluşturduğu manzaranın güzelliği, alanın doğa turizmi yönünden önemini artırmıştır. 

1989 yılında alanın 23,585 km2’lik kesimi I. derece doğal sit alanı ilan edilmiştir. Alan, 1990 yılında Tabiatı Koruma Alanı Statüsü’ne ve 1994 yılında Ramsar Sözleşmesi listesine dâhil edilmiştir. 

Sulak alan yönetim planı çalışmaları tamamlanmış, 2011 yılından itibaren uygulanmaya geçilmiştir. 

Alanı besleyen tek tatlı su kaynağı olan Seyfe Köyü civarındaki pınarların suları Mucur ilçesi ve Gümüşkümbet köyüne yönlendirilmiş durumdadır. Bu nedenle alana bu kaynaklardan yeterince su gelmemektedir. 

Son yıllarda kontrolsüz kuyu açımı nedeni ile yer altı suyunun aşırı kullanımı, tarımsal ürün deseninde daha fazla su gerektiren ürünlerin seçilmesi gibi nedenlerden ötürü alan önemli ölçüde zarar görmüştür. Yeni açılan kuyuların derinliği yer yer 200 m’yi bulmaktadır. 
http://www.turkiyesulakalanlari.com/seyfe-golu-kirsehir/

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.