24.01.2016

TAMİM NO: 6921 Mera Islah Çalışmaları

Global Bilgiler  /  at  14:10  /  No comments



 T.C.
ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI
Orman Genel Müdürlüğü

                                                                                                                           ANKARA
 Sayı  : 66040928-010-99                                                                            
 Konu : Islah Çalışmaları                                                                               03/06/2013           



BÜTÜN TEŞKİLATA
TAMİM NO: 6921





ORMAN İÇİ, ORMAN KENARI, ORMAN ÜST SINIRI AÇIKLIKLAR VE AĞAÇLANDIRMA, TOPRAK MUHAFAZA, HAVZA ISLAH ÇALIŞMALARININ YÜRÜTÜLECEĞİ SAHALARDA YER ALAN MERA, YAYLAK, KIŞLAK, OTLAKLAR İLE OTLATMA YÖNETMELİĞİ HÜKÜMLERİNE TABİ ALANLARIN ISLAHI

Ormancılık faaliyetlerinden, bilhassa ağaçlandırma, toprak muhafaza, sel, çığ ve enerji ormanı tesis çalışmalarının bir plan ve proje bazında düzenli ve aksamadan yürütülebilmesi; Orman köylüsünün ekonomik durumunun iyileştirilmesine,  ormanlık alanlar üzerindeki hayvan otlatma baskısının en aza indirilmesine bağlıdır.

4342 Sayılı Mera Kanunun 28. Maddesinde yeralan “Orman ve Su İşleri Bakanlığı, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı mera, yaylak, kışlak ve otlakların koruma, bakım ve ıslahı konusunda kanunlar ile verilen görevi yapmaya devam eder.” Hükmü  ile ; 645 Sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 30. Maddesi  (d) fıkrası ile “Orman sınırları içinde veya orman sınırları dışında her türlü arazide; ağaçlandırma, erozyon kontrolü, ormanla ilgili mera ıslahı, çölleşme ile mücadele, sel ve çığ kontrolü çalışmalarını yürütmek, entegre havza projeleri yapmak ve uygulamak” görevi Orman Genel Müdürlüğüne verilmiştir.

Bu Tamim’de Genel Müdürlüğümüzce yürütülecek, orman içi, orman kenarı, orman üst sınırı açıklıklarda ve ağaçlandırma, toprak muhafaza, havza ıslah çalışmalarının yürütüleceği sahalarda yer alan mera, yaylak, kışlak, otlaklar ile Otlatma Yönetmeliği hükümlerine tabi alanların koruma, bakım ve ıslahı konusundaki faaliyetlerle ilgili saha seçimi, proje hazırlama ve uygulama aşamasında esas alınacak prensipler ve teknikler açıklanmaktadır.

BÖLÜM I

TANIMLAR

Otlak/Mera: Üstünde hayvan otlayan, otsu bitkilerin tabii veya yapay olarak yetiştiği açık alanlar olup, bir veya daha fazla köy ve belde halkına ait hayvanların ot ihtiyacını temin etmek maksadı ile tahsis edilmiş veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazileri,

Yaylak ve kışlak: 6831 sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamı dışında orman içi açıklıkları ile orman sınırı üzerinde kalan ve bir veya birkaç köy veya belde ahalisinin hayvanları ile birlikte geçici olarak çıkıp, hayvanlarını otlatmak üzere kadimden beri kullanılan ağaçsız, otlu, orman içi veya orman dışı münferit yerleri,

Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye elverişli, yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yeri,

Islah: Mera, yaylak, kışlak il umuma ait çayır ve otlakların yem verimini ve kalite yönünden yükseltmek için sulama, gübreleme, zararlı ot mücadelesi, tohumlama ve benzeri biyolojik tekniklerle birlikte, otlatmayı ve kolaylaştırıcı tesislerin yapılması, toprak ve su muhafaza gibi çeşitli fiziksel ve teknik tedbirlerin alınarak uygulanmasını,

Otlatma Hakkı: Bir veya birden fazla köy veya belediyeye tahsis edilmiş olan mera, yaylak ve kışlaklarda, çiftçilerin her birinin müşterek otlatabileceği büyükbaş - küçükbaş hayvan birimi sayısını,

Otlatma Kapasitesi: Belli bir alanda ve eşit zaman aralıkları ile uzun yıllar bitki örtüsüne, toprak, su ve diğer tabii kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek büyükbaş- küçükbaş hayvan birimi miktarını,

Mera Islahı Projeleri: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların yem verimini kalite ve kantite yönünden yükseltmek amacıyla sulama, gübreleme, zararlı ot mücadelesi, tohumlama ve benzeri biyolojik tekniklerle birlikte, otlatmanın planlanması, otlatmayı kolaylaştırıcı tesislerin yapılması,  toprak ve su muhafaza gibi çeşitli fiziksel ve teknik tedbirlerin alınarak uygulanması için Araştırma Kuruluşları ve/veya Üniversiteler,  Gıda Tarım Hayvancılık İl Müdürlükleri ile birlikte  hazırlanarak uygulanan projeleri,

Otlatma planı: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların düzenli bir şekilde otlatılması ile ilgili olarak otlatma mevsimini, otlatma kapasitesini, otlatma sistemini, otlatılacak hayvan cins ve miktarını, otlatmaya başlama ve son verme tarihleri ile otlatma hakları gibi ayrıntıları belirleyen uygulama planını,

Otlatma Mevsimi: Mera bitkilerinin zarar görmeden otlatılabilecekleri ve yeterli yem üretebilecekleri dönem olarak tanımlanır. Bu dönem; otlatma olgunluğuna ulaşılan İlkbahar kritik periyodu sonu ulaşılan tarih ile Sonbahar kritik periyodunun başladığı tarih arasında kalan zaman dilimidir.

Mera Vasıf ve Kapasitesi: Meraların verimliliklerine göre sınıflandırılmasını,

Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait otlak ve çayır durum ve sınıfları: Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlaklarda üzerinde bulunan iyi cins mera bitkilerinin ağırlık olarak bitki örtüsündeki yüzde miktarlarına dayanan bir sınıflandırma sistemini,

Büyükbaş Hayvan Birimi: Hayvan sayısının, bir büyükbaş hayvan birimi olan 500 kg canlı ağırlığa çevrilerek ifade edilen şeklini,
ifade eder.

BÖLÜM II

AMAÇ


Orman içi, kenarı, üst sınırındaki açıklıklar ve ağaçlandırma, toprak muhafaza ve havza ıslah çalışmalarının yürütüleceği sahalarda yer alan mera, yaylak, kışlak ve otlaklar ile Otlatma Yönetmeliği hükümlerine tabi alanların koruma, bakım ve ıslahı konusundaki faaliyetlerle,  ağaçlandırma ve toprak muhafaza ile havza ıslah çalışmalarının yapıldığı sahalarda yapılacak çalışmalar ile;

·      Yem veriminin artırılması,
·      Yem kalitesinin yükseltilmesi,
·      Hayvansal ürün miktarının artırılması,
·      Hayvanların sevk ve idaresinin kolaylaştırılması,
·      Zehirlenmelerin kontrol altına alınması,
·      Yangın tehlikesinin azaltılması,
·      Fidan büyümesine etki eden olumsuz faktörlerin azaltılması,
·      Havzalarda su veriminin artması,
·      Erozyonun azaltılması,
Sağlanır.

BÖLÜM III

PROJE SAHASI SEÇİMİ, HALKIN KATILIMI VE KOORDİNASYON

Islah çalışmalarından başarılı sonuçlar alınabilmesi için konunun çok yönlü olarak ele alınması gerekmektedir. Bir meranın ıslahı ve otlatmanın düzenlenmesi için; proje hazırlama aşamasından başlayarak, ormancılık faaliyeti gösteren birimlerle, meradan yararlanan köylüler ve köye hizmet götüren diğer tüm kuruluşlarla yakın bir işbirliği sağlanacaktır. Kararların alınması, otlatmanın planlanması özellikle yöre halkı ile birlikte gerçekleştirilmelidir. Mümkün ise ORKÖY faaliyetleri de aynı yöre halkına yönlendirilmelidir.

Halkın ekonomik durumunun iyileştirilmesi gayesi ile toprak muhafaza, erozyon kontrolü, ağaçlandırma, havza ıslahı, enerji ormanı çalışması yapılan ve yapılacak olan sahalarda ıslahı aciliyet gösteren ve ihtiyaç duyulan, verimden düşmüş arazi ihtilafı bulunmayan ve bizzat katılım sağlayabilen köyler arasında, fazla uzak olmayan, yolu mevcut veya yol yapımı kolay olan meralarda  ıslah çalışmalarına için öncelik verilmelidir.

Sahaların seçiminde ekonomi de gözden uzak tutulmamalıdır. Yapılacak masraflara göre, en yüksek faydayı sağlayacak yöntemlere ağırlık verilmelidir. Mera Kanunu Hükümlerine göre Tescilli Meralarda çalışılması halinde 4342 Sayılı Mera Kanununun 6. Maddesi Hükmü gereği oluşturulan, İl Mera Komisyonu ile komisyona bağlı çalışan Teknik Ekiple koordineli hareket edilmesi gereklidir.

Meradaki ot örtüsünün, seçilecek herhangi bir ıslah yöntemine cevap verebilecek durumda olması gerekir. Bir meranın vejetasyonu herhangi bir ıslah metodu ile iyileştirilemeyecek kadar kötüleşmiş ise, bu sahada yeni bir kültür merasının kurulması gerekebilir. Yapay Mera Tesisi olan bu kültür metodu, özel bilgi ve araştırmalar gerektiren pahalı bir çalışmadır. Koruması ve faydalanması köylü tarafından yapılması halinde yapay-biçimlik sahalar tesis edilebilir.

Yem bitkileri üretimine örnek olabilecek bu sahaların tesisi ile meralardaki otlatma planlamasına yardımcı olunması sağlanabilir. Yapılan çalışmalar sonucunda birim sahalardan bol yem bitkisi üretimi sağlanabileceği köylüye gösterilerek anlatılmalıdır.

Ayrıca; ağaçlandırma, erozyon kontrolu, havza ıslahı ve enerji ormanı projelerinde orman içi, kenarı, üst sınırındaki otlak, yaylak ve kışlakların yerlerinin belirtilmesi ve projelerdeki mera alanlarının mera dışında başka amaçlarla kullanıma konu edilmemesi ve daraltılmaması gerekmektedir. 

BÖLÜM IV

MERA DURUMUNUN TESPİTİ

Meradaki hangi ıslah metotlarının uygulanacağının tespiti için herşeyden önce, mera durumunun bilinmesi gerekir.

Yapılacak uygulamalarda dikkate alınacak kriterler aşağıda verilmiştir.

Büyük baş hayvan birimi;

(EK:1) de yer alan rakamlarla çarpılarak belirlenir.
Günlük yedirilecek ot miktarı;
Hayvanlara günlük, canlı ağırlığının %2.5'i kuru ot veya %10'u kadar yeşil ot yedirileceği esas alınır.

Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlak durumu ve sınıfları;

1 - Çok iyi; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 76-100'ü kaliteli yem bitkileri ile kaplı olan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,

2 - İyi; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 51-75'i kaliteli yem bitkileri ile kaplı olan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,

3 - Orta; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 26-51'i kaliteli yem bitkileri ile kaplı olan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,

4 - Zayıf; Bitki örtüsünün ağırlık olarak % 0-25'i kaliteli yem bitkileri ile kaplı olan mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakları,
 ifade eder.

(4342 Sayılı Kanunun 14. Maddesi gereği Orta ve Zayıf mera alanları Tahsis Amacı Değişikliği ile çalışma alanlarımıza dahil edilebilmektedir.)

Mera, yaylak, kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların otlatma kapasitelerinin belirlenmesi;

Otlakların belirli bir otlatma mevsimi içerisinde ne kadar büyük baş hayvan birimini otlatabilecek güçte olduğunun tespitidir (Otlatma kapasitesinin belirlenmesinde ihtiyaç duyulması halinde, konu uzmanından faydalanılır).

Mera, Yaylak, Kışlak, Otlak, Çayır Durumu ve Sınıfı Saptanması;

Mera, yaylak ve kışlak ile çayır durumu sınıfı aşağıdaki şekilde saptanır.

1) Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların yağış kuşağı tespit edilir.

2)      İncelenecek olan Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların plan­larında veya haritasında hayvanların çeşitli sebeplerle yararlanamayacağı yerler tespit edilir.

3)      Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlak alanında 5x5= 25 metre ka­relik yer seçilir. Seçilen bu yer planlarında veya haritasında işaretlenir. Seçilen bu alan­lar; Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların tümünü temsil edecek özel­likte olmalıdır.

4)      Çalışma yapılacak 25 metre karelik Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlak kesiminde bulunan bitkiler Verim ve Botanik Kompozisyonu Cetveline işlenir.

5)      Çalışma yapılan alanda bulunan bitkilerin türleri tespit edilir ve sayıları cetvele işlenir.

6)      Sayılan Baklagil, Buğdaygil ve diğer bitkilerin kendi aralarında toplamlarına oranlanarak yüzdeleri bulunur.
7)      Daha sonra genel toplama oranlanarak yüzdeleri bulunur.

8)      Çalışılan alanlarda 1x1 metre karelik alanlarda bulunan bitkiler toprak seviyesinden biçilerek her bitki türünün ağırlığı tartılır ve ayrı ayrı yazılır.

a)     Yosun ve likenler tartıya dahil edilmezler.
b)     Bitkilerin yüzde ağırlıkları alınırken tam sayı alınır, yüzde beşten daha aşağıda olan detaylar alınmayabilir.
c)     Yüzdeler alınırken, baklagil ve buğdaygil bitkileri esas alınır. Diğerlerinin karşı­ları boş bırakılır.

Bu değerlerle Mera, yaylak ve kışlak ile umuma ait çayır ve otlakların durumu ve sınıfları tayin edilir. Bu tayinde Botanik Kompozisyon Cetveli (EK:2) ile Kaliteli Mera Bitkileri Cetvelinden (EK:3)den yararlanılır.

Otlatma Kapasitesinin Üretilen Yem Miktarı Esas Alınarak Belirlenmesi;

Mera, yaylak ve kışlağın bir mevsim içerisinde ne kadar yem ürettiği aşağıdaki şe­kilde bulunur.
    İlkbaharda otlatma olgunluğuna erişen fakat henüz otlatılmaya başlamamış me­ra, yaylak ve kışlaklarda alanı temsil edecek sayıda örnekleme parselleri seçilir.
    1x1 metre büyüklüğünde 10x5 Cm ebadında tahta ve demir çubuktan QUADRAT yaptırılır.
    Quadrat yardımıyla seçilen örnek içinde kalan 1 metrekarelik alan içerisinde ka­lan otlar toprak yüzeyinden biçilir ve tartılır.
    Diğer örneklerde aynı işlem tekrar edilerek örnek içinde kalan alanda otlar top­rak yüzeyinden biçilerek tartılır.
    Örneklerin ortalaması alınır ve sonuç dekardaki verim olarak belirtilir.
    Üretilen yemin otlatılmasına izin verilen kısmına yararlanılabilir yem adı verilir.
    Yaralanılabilir yem ortalama %50 olarak alınır.

                                               Bir Mevsimde Üretilen Yem (Kg)
Otlatma Kapasitesi:------------------------------------------------------------------------------------------
                                          Bir Hayvanın Bir Sezonda Tükettiği Yem (Kg)
                                           Mera Genişliği (Da) x Yararlanılabilir Yem (Kg/Da)
Otlatma Kapasitesi:-------------------------------------------------------------------------------------- -----------
                                    Bir Hayvanın Günlük Yem ihtiyacı (Kg/Gün) x Otlatma Günü Sayısı (Gün)

 Yararlanılabilir Yem ( Kg/Da): 1 metre karedeki Ot x 0.5 (Yararlanma Faktörü) x 1000
                                                
                                                         Günlük Yem İhtiyacı (Kg) x Otlatma Günü Sayısı (Gün)
BBHB Başına Mera ( Da ):  ---------------------------------------------------------------------
                                                                        Yararlanılabilir Yem ( Kg/Da)
Günlük yedirilecek ot miktarı;
Hayvanlara günlük, canlı ağırlığının %2,5’i kuru ot veya %10'u kadar yeşil ot yedirileceği esas alınır.

BÖLÜM V

MERA ISLAHI METOTLARI

A-Otlatmanın Düzenlenmesi İle Mera Islahı:

Otlatmanın düzenlenmesi, diğer bir deyimle ıslah edilecek merada ıslah öncesi ve ıslah sonrası büyükbaş ve küçükbaş hayvanların ne miktarda, hangi zaman diliminde otlayabileceğinin hesaplanarak otlatma planlamasının yapılması ve uygulamaya konulmasıdır. Bu aşamada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta otlatma planı yapılırken köylülerle yakın ilişki içinde bulunulmasıdır. Bu konuda köylülerin de görüşlerini almak, isteklerini tespit etmek, düzenli otlatmaya geçilebilmesi ve otlatmada devamlılığın sağlanması için önemlidir. Köylü özellikle merada otlayacak hayvan sayısının kısıtlanması konusunda hassastır. Otlayacak hayvan sayısı kapasitesinin üzerinde ise ve bu sayıyı azaltmak mümkün değilse otlatma süresinin kısaltılması yoluna gitmek gibi alternatifler üzerinde durulmalıdır. Meradan en yüksek verimin bu şekilde sağlanabileceği hususunda köylü bilgilendirilerek ve bilinçlendirilerek sağlanacak mutabakat çerçevesinde otlatma uygulamasına geçilmelidir.                           

Mera, yaylak ve kışlak bitkilerinin zarar görmeden otlatılabilecekleri ve yeterli yem üretebilecekleri dönem olan otlatma mevsimi otlatma olgunluğuna ulaşılan ilkbahar kritik periyodunun sonu ile sonbahar kritik periyodunun başladığı tarih arasında kalan zaman dilimidir. Tüm İl de bulunan mera, yaylak ve kışlakların yıl boyu otlatma mevsimi içerisinde otlatılmasının düzenlenmesi için İl ve gerekirse ilçeler için Mera Komisyonlarınca İl Otlatma Planları hazırlanır. Otlatma planları, mera, yaylak ve kışlaklarda otlatma mevsimini, otlatma kapasitesini, otlatma sistemini, otlatılacak hayvan cins ve miktarını, otlatmaya başlama ve son verme tarihlerini, otlatma süresini, otlatılacak alana gidiş, geliş güzergâhlarını ve yolları gibi ayrıntıları içerir. İl ve ilçeler için otlatma planları hazırlanmış ise proje hazırlık aşamasında bu planlardaki veriler mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Erken otlatmanın önlenmesi ile meranın yükü azaltılarak ve meraya dinlenme ve gelişme imkânı verilir.

Otlatmanın düzenlenmesi, mera ıslahında en ekonomik yöntemdir. Islah çalışmaları uzun periyotlara dayandığından, kültürel ve teknik tedbirlerle çalışmaları hızlandırmak gerekir. Meralarda kalitenin devamlılığı otlatmanın mutlak düzenlenmesi ile sağlanabilir.

Otlatmanın düzenlenmesi yoluyla ıslah yapılabilmesi için; iyi cins yem bitkilerinin sahada %25 oranında bulunması veya her metrekaresinde bir adet iyi cins buğdaygil veya baklagil yem bitkisi bulunması gerekir.

                    Bu tip sahaların ıslahında;

·        Otlatma kapasitesine uygun hayvan sayısı,
·        Otlatma mevsimi içerisinde otlatma yapılması,
·        Üniform otlatmanın sağlanması,
·        Sahaya uygun hayvan cinsi seçimi ile başarı sağlanabilir.
                   
Otlatmanın düzenlenmesinde; meranın 3-5-7 parsele ayrılarak, bu parsellerde geç otlatma, otlatmaya bir yıl kapama ve münavebeli otlatma ile azalıcı türlerin zamanla çoğalması sağlanmalıdır.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygulanmakta olan mera ıslah ve amenajman projelerinde uygulama süresi yapay mera tesisi ve üstten tohumlama varsa 5 yıl diğer hallerde 3 yıl öngörülmektedir.
B-Kültürel ve Teknik Tedbirlerle Mera Islahı:

Otlatmanın düzenlenmesi ile ıslah edilemeyecek kadar verimden düşmüş meraların ıslahı, ancak bazı kültürel tedbirlerin alınmasıyla mümkündür. Bu tedbirler, daha fazla masraf ve emek istemesine rağmen, otlatmanın düzenlenmesi metodundan çok daha kısa zamanda başarıya ulaşılır.

Aslında mera üzerinde tatbik edilecek bu iki metot birbirinden kesin olarak ayrılamazlar. Kültürel metotlarla ıslah edilen meralarda, otlatmanın düzenlenmesine dikkat edilmelidir. Yoksa ıslah edilen meralar kısa zamanda tekrar verimden düşer. Bunun yanında otlatmanın düzenlenmesi ile ıslah edilen meralarda da bazı kültürel tedbirlerin alınması, ıslah süresini kısaltır.

1- Aşılama (Yapay Tohumlama):

İyi cins yem bitkileri azalmış meralarda uygulanır. Bu tip meralara uyum gösteren bitkilerin gelişmeleri ile verimli, iyi bir mera elde edilebilir. Aşılama çalışmalarında gübre kullanılması başarı şansını artırmaktadır.

Tohumlama, toprak işlemesi yapılmadan, diken v.s. yabancı otlardan temizlenen tabii mera sahalarına doğrudan doğruya elle veya havadan helikopterle serpmek suretiyle yapılır. Bu metot yıllık yağışın 600 mm.’den fazla olduğu, yaz kuraklığının azami 2 ay sürdüğü ve % 35 meyile kadar olan derin, topraklı mera sahalarında uygulanmalıdır. Kurak sahalarda, ekilen tohumlardan çıkan fidelerin, yerli bitkilerle rekabet edememesi nedeni ile fazla başarı alınamamaktadır. Özellikle, kurak sahalardaki (Yıllık yağış miktarı <300 mm ise kurak, 300-600 mm ise yarı kurak ) meralarla, fazla miktarda istilacı türlerin bulunduğu meralarda başarı çok düşüktür.

2- Gübreleme:

Merada hayvan gübrelerinin mera dışına çıkarılmasına meydan verilmeden bu gübrelerin yine mera içerisinde değerlendirilmesi ve toprak analizleri sonucu yapay gübreye gereksinim duyulduğunda, yapay gübre kullanılması planlanmalıdır.

Gübreleme, meraların ıslahında en fazla kullanılan metotlardan biridir. Gübreleme ile meranın ot veriminin artacağı şüphesizdir.

Ancak, gübre uygulamaları çoğunlukla kurak bölgelerdeki meralardan beklenen faydayı sağlayamamaktadır. Özellikle kurak bölge meralarında daha çok tek yıllık, düşük kaliteli bitkilerin bulunması nedeni ile gübrelemenin, bu bitkilerin gelişmesini teşvik edeceği ve arzu edilen sonuçları vereceği şüphelidir. Gübrenin cinsi, miktarı, verilme zamanı çok önemli olup bitkilerin besin ihtiyacı toprak analiz raporları dikkate alınarak belirlenmelidir. Gübreleme sonrası uzmanlarca önerilen süre zarfında sahaya, kesinlikle hayvan girmemelidir.

3-Zararlı Ot Temizliği:

Ağır otlatma yapılan meralarda, yüksek kaliteli bitkilerin miktar ve kalitesinde zamanla azalma olurken, düşük kaliteli mera bitkilerinin lehine de gelişme olur. Hayvanların yemediği, meraya zarar veren bitkiler tohuma geçmeden önce çiçek açmaya başlama zamanına göre köklenerek toplanmalı, sahadan uzaklaştırılmalıdır. Temizlik 2-3 yıl devam etmelidir.

Bir merada zararlı otların bütün merayı sarması halinde mücadele güç ve masraflı olacaktır. Bu nedenle, proje aşamasında yapılacak işin ekonomisi çok iyi hesaplanmalıdır.

Zararlı otlarla mücadelede en önemli husus, zararlı otlar meranın her yerini sarmadan, sayıları az iken mücadeleyi başlatmaktır.
Zararlı otlarla;
a)       Elle veya çapayla,
b)       Biçmek suretiyle,
mücadele edilmelidir.
Su kaynaklarının oluşumunu, gelişimini ve kalitesini etkilemesi nedeni ile ıslah çalışması yapılan sahalarda zararlı ot temizliğinde kimyasal mücadele düşünülmemelidir.
4- Erozyon Kontrolu Tedbirleri:
Aşınma ve taşınmaya müsait meralarda, erozyon kontrolu tedbirlerinin alınması çok önemlidir. Merada erozyonu durdurmak ve mera topraklarını daha rutubetli bir hale getirmek, bu suretle yem bitkileri üretimini artırmak gayesi ile lüzumlu erozyon kontrolu tedbirleri Erozyon Kontrolu Tamimindeki esaslar çerçevesinde uygulanır.

a-Teras Yapılması: Meyilli arazilerde yüzeysel akışı önlemek ve su ekonomisine olumlu katkı sağlamak için tesviye eğrilerine paralel tesis edilirler. Tesis edilecek teraslarda Erozyon Kontrolu Uygulamaları tamiminde yer alan teras tiplerinden uygun olan seçilerek uygulanır.

Teras aralıkları, arazi eğimine göre tablodaki düşey ve yatay mesafeler dikkate alınarak geçirilmelidir. Daha yüksek eğimlerde Erozyon Kontrol Uygulamaları Tamimindeki ölçüler kullanılır.

  Arazinin Eğimi %           Düşey Mesafeler m.H          Yatay Mesafeler m.L                         
             3                                               2                                           67
            6                                              2.5                                          42
           10                                              3                                            30
           15                                            3.4                                           23
           25                                             4                                             16
           35                                           4.5                                            13

Terasın tümsek kısmı hayvanların geçişine uygun yapılmalı ve uygun türlerle de otlandırılmalıdır.

b- Karıklar: Su açığı bulunan meralarda mevcut suyun karıklar vasıtasıyla (%1-0.5 meyilde) erozyona sebebiyet vermeyecek şekilde sahaya yayılarak çayır-meranın ot vejetasyonunun gelişmesi sağlanmalıdır.

c- Oyuntu Tahkimi: Erozyon Kontrolu Tamimindeki esaslara göre tesis edilmeli ve mutlaka yöreye uygun çalı ve ot türleri ile yeşillendirilmelidir.

d- Rüzgar Perdeleri: Şiddetli rüzgarların ve soğukların egemen olduğu bölgelerdeki mera sahalarında toprak rutubetinin korunması ve rüzgarların erozif etkisinin azaltılması için tesis edilmelidir. Rüzgar perdelerinin tesisi Erozyon Kontrolu Tamimindeki esaslar çerçevesinde yapılır.

e- Drenaj: Taban suyunun yüksek bulunduğu ve bu nedenle ot kalitesinin bozulduğu sahalarda birikmiş durgun sular drene edilmelidir.

5- Hayvanların Sevk ve İdaresini Kolaylaştıran Tesisler:

Mera üzerinde otlayan hayvanların rahat otlamaları için tesisler yapılır.

a- İçme Suyu Tesisleri:

a1- Sıvat (hayvan suluğu) Tesisi: Su kaynaklarının bulunduğu yörelerde, engebeli arazilerde azami 500 metre, düz arazilerde azami 1500 metre aralıklarda üniform otlatmayı sağlayacak şekilde tesis edilir.

a2- Gölet – Sarnıç Tesisi: Yeterli su kaynağı bulunmayan meralarda kar ve yağmur sularını biriktiren 1-2 dönüm genişlikte göletler veya sarnıçlar, yöreye ve inşaat tekniğine uygun olarak yapılabilir. Bu tesisler, az masraflı ve bakımı kolay olacak şekilde inşa edilmeli ve mera içerisine dağıtılmalıdır.

b- Mera Çitleri: Islah edilecek meranın etrafı ile münavebeli otlatma yapılacak parseller çitle çevrilmelidir. Böylece merada otlayan hayvanların, ıslahı yapılan, diğer kültür parsellerine zarar vermeleri önlenmiş olur.

c- Mera Yolları:  Hayvanların meraya götürülmesi ve mera içerisinde ulaşımın sağlanması için proje safhasında mera yolları düşünülmelidir.

d- Gölgelikler, Tuzluklar ve Kaşınma Kazıkları: Sıcak bölgelerde hayvanların günün sıcak saatlerinde dinlenmeleri için serin bir yere ihtiyaçları vardır. Bu ihtiyaçların giderilmesi gayesi ile basit sundurmalar yapılır veya gruplar halinde boylu ve etrafı korumaya alınmış ağaçlar dikilir.

e- Taş Toplama: Yüzeysel taşlar, kapladığı alan kadar merada ot miktarını düşürmektedir. Ancak, yoğun yüzeysel taşların toplanması merada ekonomik olmamakta, seyrek taşların da toplanması meranın verim kapasitesini fazla etkilememektedir. Toplanması gerekli taşlar düz sahalarda öbekler halinde, meyilli arazilerde belirli aralıklarda ve hayvanların geçişine mani olmayacak, erozyonu önleyecek şekilde toplanmalı veya yarıntıların tahkiminde kullanılmalıdır.

Sıvat (hayvan suluğu), tuzluk, koyun banyoluğu, kaşınma kazığı, taş kordon, drenaj hendekleri Türk Standartları Enstitüsünce belirlenen (TS 10632) şekil ve ölçülere uygun olarak (Ek-4) tesis edilir. 

BÖLÜM VI

MERA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA

DİKKATE ALINACAK DİĞER HUSUSLAR

1)Koruma Tedbirleri:

Meralarda ıslah tedbirlerine başlamadan önce mutlaka halkın katılımının sağlanması gerekir. Uzun periyotları kapsayacak koruma tedbirlerinin ve mera yönetiminin meradan faydalananlar tarafından yerine getirilmesi ile meralarda devamlılığın sağlanması mümkün olabilir.

Bu nedenle; parsellere ayrılmış meralarda münavebeli otlatma prensiplerinin uygulanması, yem bitkisi üretimi için tesis edilen, aşılama yapılan, otlatmaya bir yıl kapatılan sahalar ve yapılan tesislerin korunması meradan faydalananlar tarafından sağlanmalıdır. Koruma ve münavebe düzeni için gerekli olan hizmet köy tüzel kişiliklerinden sağlanabilir.

2) Çalışma Prensipleri:

Orman içi, orman kenarı,  orman üst sınırı açıklıklar ve ağaçlandırma, toprak muhafaza,  havza ıslah çalışmalarının yürütüleceği sahalarda yer alan mera, yaylak, kışlak, otlaklar ile Otlatma Yönetmeliği hükümlerine tabi alanların ıslahı çalışmaları, uygulama projelerine göre yürütülecektir.

Bu tamimin yürürlüğe girmesi ile, Mülga Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğünün 20.06.1994 Tarihinde yayınlanan 7 Nolu Orman İçi Mera Islahı Tamimi yürürlükten kaldırılmış olup;

 “Orman içi, orman kenarı, orman üst sınırı açıklıklar ve   ağaçlandırma, toprak muhafaza, havza ıslah çalışmalarının yürütüleceği sahalarda yer alan mera, yaylak, kışlak, otlaklar ile  Otlatma Yönetmeliği hükümlerine tabi alanların ıslahı”   çalışmalarına yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde devam edilmesini, projelerin Dispozisyona (EK:5) göre düzenlenmesini önemle rica ederim.
                                                                                                    

                                                                                                             


 .


EKLER:
                                                                                                                                              EK:1

BÜYÜKBAŞ HAYVAN BİRİMİ

No
Hayvan Cinsi
Büyükbaş Hayvan Birimi
1
Bir kültür ırkı süt ineği
1
2
Kültür Melezi
0,75
3
Yerli İnek
0.50
4
Dana-düve (kültür ırkı)                
0.60
5
Dana-düve (kültür melezi)          
0.45
6
Dana-düve (yerli)          
0.30
7
Koyun
0.10
8
Keçi          
0.08
9
Manda (erkek)
0.90
10
Manda (dişi)                               
0.75
11
Öküz                                            
0.60
12
Kuzu-Oğlak                                
0.04
13
Boğa                                            
1.50
14
At                                                 
0.50
15
Katır                                             
0.40
16
Eşek                                             
0.30
                                                                                                           
 EK:2
……………………VERİM VE BOTANİK KOMPOZİSYONU
İli :
İlçesi:
Köyü:
Mahallesi:
Mevkii:
Miktarı:
Yağış Kuşağı:

...................... Ot Yüksekliği:....................................Cm.
Bitkilerin Türü ve Cinsi
Ağırlık (Kg)
Botanik Kompozisyonu (%)
Buğdaygil Yem Bitkileri


Toplam


Baklağil Yem Bitkileri


Toplam


Diğer Familyalara Ait Yem Bitkileri


Toplam


GENEL TOPLAM


.......................Yeşil Ot Verimi :................................Da/Kg


Etüdü Yapan                                       Etüdü Yapan                                       Etüdü Yapan
İmza                                                        İmza                                                   İmza

EK-3


MERA, YAYLAK, KIŞLAK, OTLAK, ÇAYIR KALİTELİ MERA BİTKİLERİ CETVELİ
Sıra
No
Yüksek Kaliteli Buğdaygil Bitkileri
Yüksek Kaliteli Baklagil Bitkileri
1
Agropyron cristatum
Otlak ayrığı
Anthyllis vulneraria
Adi yara otu
2
Agropyron desertorum
Kır ayrığı
Astragalus cicer
Nohut geveni
3
Agropyron elongatum
Yüksek otlak ayrığı
Hedysarum varium
Alaca İspanyol korungası
4
Agropyron intermedium
Mavi ayrık
Lotus corniculatus
Sarı çiçekli gazalboynuzu
5
Agropyron repens
Tarla ayrığı
Medicago falcata
Sarı çiçekli yonca
6
Agrostis alba
Ak tavus otu
Medicago lupulina
Şerbetçi otu yoncası
7
Agrostis palustris
Bataklık tavus otu
Medicago sativa
Yonca
8
Alopecurus alpinus
Alp tilki kuyruğu
Melilotus alba
Aktaş yoncası
9
Alopecurus pratensis
Çayır tilki kuyruğu
Melilotus officinalis
Sarı taş yoncası
10
Andropogon gryllus
Yeşil sakal otu
Onobrychis armena
Anadolu korungası
11
Andropogon ischaemum
Sarı sakal otu
Onobrychis sativa
Korunga
12
Arrhenatherum elatius
Yüksek çayır yulafı
Trifolium fragiferum
Çilek üçgülü
13
Briza media
Koca Zembil Otu
Trifolium hybridum
Melez üçgülü
14
Bromus erectus
Dik brom
Trifolium incarnatum
Kırmızı üçgül
15
Bromus inermis
Kılçıksız brom
T. meneghinianum
Gelemen üçgülü
16
Cynosurus cristatus
Sorguçlu tarak otu
Trifolium pratense
Çayır üçgülü
17
Dactylis glomerata
Domuz ayrığı
Trifolium repens
Ak üçgül
18
Elymus canadensis
Kanada otlak arpası
Trifolium resupinatum
İran üçgülü
19
Elymus junceus
Adi otlak arpası


20
Festuca arundinacea
Kamışsı yumak
DÜŞÜK KALİTELİ MERA  BİTKİLERİ
21
Festuca pratensis
Çayır yumağı


22
Hordeum bulbosum
Yumrulu arpa
Cynodon dactylon
Köpek dişi ayrığı
23
Lolium multiflorum
İtalyan çimi
Festuca ovina
Koyun yumağı
24
Lolium perenne
İngiliz çimi
Thymus squarrosus
Kır kekiği
25
Phalaris arundinacea
Yem kanyaşı
Artemisia fragrans
Kır yavşanı
26
Phalaris tuberosa
Yumruk kanyaş
Aegilops
Yaban buğdayları
27
Phleum pratense
Çayır kelp kuyruğu
Aira caespitosa
Çayır timsah otu
28
Poa palistris
Bataklık salkım otu
Nardus stricta
Bataklık kıl otu
29
Poa pratensis
Çayır salkım otu
Carex ssp.
Çayır sazı türleri
30
Poa trivialis
Adi salkım otu
Juncus ssp.
Hasır sazı türleri
31
Puccinellia airoides
Adi çorak çimi
Teucrium polium
Ipar yavşanı
32
Puccinellia maritima
Kıyı çorak çimi


33
Stipa lagascae
Adi sorguç otu


34
Stipa viridula
Yeşil sorguç otu



                                                                                                                                                    EK- 4

            

YARDIMCI TESİSLER ŞEKİL VE ÖLÇÜLERİ

Sekil 1- Drenaj Sistemi


Şekil 2- Drenaj Hendeği Çeşitleri

Şekil 3- Sıvat (Hayvan suluğu)


Sekil 5- Kaşınma Kazığı

Sekil 4- Koyun Banyolugu (üstten görünüş)


Şekil 4- Koyun Banyolugu (C-C kesiti)
Sekil 4- Koyun Banyolugu   (A-A kesiti)

Şekil  6 - Tuzluk





Şekil 8 - Taş Kordonları (üstten görünüş)

                EK:5


“ORMAN İÇİ, KENARI, ÜST SINIRI AÇIKLIKLARDA VE  AĞAÇLANDIRMA, TOPRAK MUHAFAZA, HAVZA ISLAH ÇALIŞMALARININ YÜRÜTÜLECEĞİ SAHALARDA YER ALAN MERA, YAYLAK, KIŞLAK VE OTLAKLAR İLE OTLATMA YÖNETMELİĞİ HÜKÜMLERİNE TABİ ALANLARIN ISLAHI”

 PROJE DİSPOZİSYONU


1- GİRİŞ

1.1- Projenin Amacı :
Projesi yapılacak sahanın ıslah çalışmaları sonucu ulaşılmak istenen amaçları yazılır.

1.2- Özet :
Proje sahasında ihale ile yapılacak işlerin iş grupları,iş kalemleri ve miktarları ile işbirliği yapılacak kurum ve kuruluşlar hakkında özet bilgi verilir.

2-   GENEL TANITIM
2.1- Proje Sahasının Yeri :

KURULUŞ
ADI
Orman Bölge Müdürlüğü

Orman İşletme Müdürlüğü

Orman İşletme Şefliği

İli

İlçesi

İlgili Köyler ve Beldeler

Genel Alan (ha)

Parsel Numarası (Varsa)

Pafta Adı ve No (1:25.000)



2.2- Proje Sahasının Bugünkü Kullanma Durumu :

Çizelge-1
Cinsi
Miktarı
(Ha)
Mevki
Statüsü
(orman içi, kenarı, üst sınırı açıklıklarda,  ağaçlandırma, toprak muhafaza, havza ıslah çalışmalarının yürütüleceği sahalarda yer alan mera, yaylak, kışlak ve otlaklar ile otlatma yönetmeliği hükümlerine tabi alanlardan hangisi olduğu)
Kullanımdaki hak sahibi köyler


















2.3- Toprak Özellikleri:

Proje sahasının, taşlılık durumu, toprak etüt çizelgesi, PH ile N, P, K, tuz gibi elementlerin tespiti ve gübre ihtiyaç raporu hakkında açıklayıcı bilgiler verilir.

2.4- Erozyon Durumu :

Proje sahasında var olan erozyon şekli ve şiddeti hakkında bilgi verilecektir .Erozyonun şekli ve şiddeti ile ilgili Çizelge 2 doldurulur.

Bölme/ Mahali /Parsel
EROZYON ÇEŞİTLERİ

YÜZEY EROZYONU
OYUNTU  EROZYONU
RÜZGAR
EROZYONU

Şiddeti
Şiddeti
Şiddeti

Yok Veya
Hafif
Orta
Şiddetli
Çok
Şiddetli
Çizgi
Erozyonu
Sel Dereciği
Sel
Deresi
Hafif
Orta
Şiddetli

Ha
Ha
Ha
Ha
Ha
Ad
Ha
m
Ad
Ha
m
Ha
Ha
Ha
Toplam





















2.5- Mülkiyet Durumu :

Proje sahasının orman kadastrosunun ve mera tescilinin yapılıp yapılmadığı ile yer aldığı mahal itibariyle hangi tür mera niteliği taşıdığı ( Orman içi, orman kenarı, orman üstü ) ve bulunduğu yer itibariyle hangi köy veya köylerin sınırları dahilinde alan olarak ne kadarının kaldığı ve köyler arasında ihtilaf bulunup bulunmadığı, varsa çözüm yolları, köy veya köylerin mera sahasına olan uzaklıkları ve mera sahasına ulaşım durumu ile mera sahası içerisinde yer alan yollar hakkında bilgi verilir.

2.6- Mera Islahını Gerekli Kılan Sorunlar :

Mera ıslahı çalışmalarını gerektiren nedenler hakkında açıklamalar yapılır. Merada hak sahibi köy veya köylerin statüleri, nüfusları, sahip oldukları küçükbaş ve büyükbaş hayvan sayıları,meradan faydalanma şekilleri (Otlatma suretiyle, ot biçme şekliyle), merada hayvan otlatma süreleri ile otlatmaya başlayış ve bitiş tarihleri, otlatmanın tüm sahada mı yoksa parseller üzerinde mi yapıldığı, meranın verimsizliği, aşırı ve düzensiz faydalanma,mera sahası içinde su kaynaklarının bulunup bulunmadığı yoksa ne kadar mesafede su kaynaklarının bulunduğu,köylerin sahip oldukları hayvan sahasına göre mera sahasının yeterlilik durumu, mera sahasını  genişletme imkanının olmayışı v.b ile mera sahasında taban suyu var ise en düşük ve en yüksek seviyesi hakkında bilgiler verilir.

2.7 - İklim Özellikleri :

Proje sahasının iklim özellikleri ile ilgili açıklamalarda bulunulacaktır. Yapılacak faaliyetler İklim şartlarına göre yorumlanacak mera alanının yağış miktarını belirterek buna göre meraya çıkış zamanları belirtilir.
3- YAPILACAK İŞLER
 3.1 – ISLAH TEDBİRLERİ :
3.1.1- Zararlı Otların Temizliği :
Mera alanında zararlı ve hayvanların yemedikleri otların tür itibariyle tespiti ve saha içindeki dağılımı, sahanın erozyon durumu da dikkate alınmak suretiyle bu otların hangi şekilde alandan temizleneceği belirtilir.

3.1.2- Toprak İşleme ;

Yapay mera tesisi amacıyla veya mevcut mera sahasında verimliliğin düşük olduğu alan veya alanlarda ot ekimini sağlamak için yapılacak toprak işlemenin şekli,tekniği,alanı ve zamanı hakkında bilgi verilir.

3.1.3-Tohum Ekimi :

Mera sahasında ot veriminin düşük olduğu alanlar veya otsuz alanlar tespit edilerek belirlenecektir. Bu alanlarda ekimi yapılacak ot türleri ve karışım oranları,metrekareye ihtiyaç duyulan tohum miktarı ile hektarda sarf edilecek tohum miktarı ve ekim zamanı hakkında bilgiler verilir.

3.1.4- Gübreleme :
Mera vejetasyonunun gübreleme ihtiyacı belirlendiği takdirde gübre atılacak alan ve/ veya alanlar, bir hektar alana ihtiyaç duyulan gübre miktarı ve temin edilme şekli hakkında açıklamalara yer verilir.

ISLAH TEDBİRLERİ CETVELİ                             Çizelge-3

Bölme no/Mahali/Parsel
Yapılacak İşin Cinsi
Birimi
Miktarı

Zaralı ot temizliği
Ha


Toprak İşleme
Ha


Tohum ekimi
Ha


Gübreleme
Ha






 3.2-OTLATMANIN DÜZENLENMESİ
Meranın durumu, verimi, mera vejetasyonu, otlatma kapasitesi, otlayacak hayvan sayısı, otlatma başlayış ve bitiş süreleri, otlatma zamanı hakkında açıklamalarda bulunacak ve bu bilgiler dahilinde uygulanacak otlatma sistemi tespiti yapılır.

4- YARDIMCI TESİSLER
Yapılacak olan yardımcı tesisler anlatılır.

                                       YARDIMCI TESİSLER CETVELİ                        Çizelge-4
Sıra No
Bölme No Veya Mahali
Poz No
Yapılacak İşin Cinsi
Birimi
Miktarı
1


Sıvat Yapılması
Adet

2


Tuzluk Yapılması
Adet

3


Koyun Banyoluğu yapılması
Adet

4


Kaşınma kazığı yapılması
Adet

5






5-SULAMA SUYU
Mera alanlarında sulama suyu vasıtasıyla ot örtüsünün geliştirilmesi amacıyla mevcut suların saha içersinde dolaştırılması ve dağıtılması ile ilgili gerekli açıklamalar yapılır.

6-DİĞER TESİSLER

İhtiyaç duyulduğu takdirde yapılması tasarlanan diğer hakkında bilgiler verilir.

7-TOPRAK MUHAFAZA TEDBİRLERİ

Mera sahası içerisinde erozyona maruz alanlarda yapılması uygun görülen tesisler hakkında bilgi verilir.

                                     Toprak Muhafaza Tedbirleri                           Çizelge- 5

Bölme No/
Mahali/Parsel

Yapılacak İşin Cinsi
Birimi
Miktarı

İşçi gücü ve Makine gücü ile Teraslama
(Saccardy formülüne göre yatay ve düşey mesafeler arazinin eğimi dikkate alınarak hesaplanır.)
Km


Taş kordon
M


Kuru Duvar Eşik
m3


Taş Temizliği
(Meradaki taş yoğunluğuna göre10-15 cm'den büyük köksüz taşlar toplanarak tesviye eğrilerine paralel şekilde15-20 metre uzunluğunda ve aralarında 3-5 metre mesafe kalacak şekilde kordonlar halinde toplanır.)
Ha


Drenaj
(Gerekli görüldüğü takdirde birikmiş suların veya taban suyu seviyesinin yüksek olduğu meralarda suyun akıtılmasını sağlamak için saha içerisinde basit , açık bir şekilde tesis edilir.)
M


Rüzgar Perdeleri
(Şiddeti rüzgarların ve/veya şiddetli soğukların bulunduğu yerlerde mera toprak rutubetinin korunması ve rüzgarların erozif etkilerini azaltılması için tesis edilir.
Ha

8-KORUMA İŞLERİ

Korumanın nasıl yapılacağı ile ilgili gerekçeleri belirtilerek bilgi verilir.

9-YATIRIM GİDERLERİ CETVELİ

Yatırım Giderleri Cetveli Düzenlenir.

                                                                                                                               Çizelge-6

BÖLME NO.
SIRA NO.
POZ NO
İŞİN ÇEŞİDİ


BİRİMİ

MİKTARI
BİRİM FİYATI (TL.)
TUTARI
 (TL.)
























YATIRIM GİDERLERİ TOPLAMI


E K L E R:
1-Meranın Vaziyet Planı (Mevcut Yollar, Su kaynakları, çayırlık alanlar vb. tesisler)
2-Yapılacak İşler Haritası
3-Münavebeli Otlatma İçin Parselasyon Haritası
4-Yapılacak Mera tesislerine ait Projeler
5-Toprak Analizi ve Gübreleme Raporu



 "İHALELİ PROJELERDE ONAY SAYFASI"

………ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
…………….İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ
                                                 ............... İŞLETME ŞEFLİĞİ
                                           ……………………MERA ISLAHI UYGULAMA PROJESİ

YAPIMCI
Adı ve Soyadı
 ..../.../20
İşletme Şefi / Ağaçl. Ve Toprak Muhafaza Şefi / E.P Müh. (İhaleli Projelerde OMO Tarafından Yetkilendirilen)

UYGUNDUR
Adı-ve Soyadı
..../       /20..
                                                                   Orman İşletme Müdürü


PROJE YAPIM TEKNİĞİ, ÇALIŞMA TEKNİĞİ VE MEVZUATA UYGUNDUR.

Adı ve Soyadı                                                                                  Adı ve Soyadı
.../…/20                                                                                           …./…/20
Ağaçl./Ağaçl. Silvikültür Şb.Müd.                            Etüt ve Proje Başmühendisi



TASTİK OLUNUR
Adı ve Soyadı
…/…/20..
Orman Bölge Müdürü




Kontrol Edilmiştir.
            Adı ve Soyadı                                                                                                  Adı ve Soyadı
               …/…./20….                                                                                                       …./…/20..
Ağaçlandırma Etüt ve Proje Şube Müdürü                                                          İlgili Uygulayıcı Şube Müdürü


O N A Y
Adı ve Soyadı
 Daire Başkanı
…/…/20..



Not: Kuruluşa göre Ağaçl. veya Ağaçl.Silvikültür Şb.Müdürünün ismi açılır.




 İDARECE YAPILACAK veya ONAY YETKİSİ BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİNE VERİLMESİ HALİNDE İHALELİ PROJELERDE ONAY SAYFASI
….…ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
………İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ
……..İŞLETME ŞEFLİĞİ 
…..…..MERA ISLAHI UYGULAMA PROJESİ


YAPIMCI
Adı ve Soyadı
    /.../20
İşletme Şefi / Ağaçl. Ve Toprak Muhafaza Şefi / E.P Müh. (İhaleli Projelerde OMO Tarafından Yetkilendirilen)




UYGUNDUR
Adı-ve Soyadı
…/…20..
Orman İşletme Müdürü




PROJE YAPIM TEKNİĞİ VE ÇALIŞMA TEKNİĞİ MEVZUATA UYGUNDUR.

                 Adı ve Soyadı                                                                                                           Adı ve Soyadı
                    …./…./20..                                                                                                         … ./…/20..
   Ağaçl./Ağaçl.Silvikültür Şb.Müd.                                               Etüt ve Proje Başmühendisi






ONAY
 Adı ve Soyadı
Orman Bölge Müdürü
/    /20..

Not: Kuruluşa göre Ağaçl. veya Ağaçl.Silvikültür Şb.Müdürünün ismi açılır.

Share
Posted in: , Posted on: 24.01.2016

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.