5.01.2016

Toprak Oluşumunda Yapıcı ve Birleştirici Olaylar

Global Bilgiler  /  at  15:52  /  No comments

Şimdiye kadar toprak oluşunda kayaların ve minerallerin ayrışma ve parçalanmalarından yani bir takım yıkıcı ve bozucu olaylardan söz edildi. Fakat toprak oluşurken bir de yapıcı ve birleştirici bazı olaylar cereyan etmektedir (Şekil 6). Toprak oluşunda yıkıcı ve yapıcı olaylar birarada ve yan yana meydana gelirler. Bunları birbirinden ayırmak güçtür.
önemlisi kil mineralleridir. Kil mineralleri toprak oluşu sırasında ana materyalin ayrışma ürünlerinden bir kısmının kendi aralarında yeniden birleşmesi sonucunda meydana gelir. Bu nedenle ana materyalde bulunmazlar.
Toprak ana materyalinden toprak oluşurken toprak canlıları da çoğalma ve topraktaki yerini almaya başlar. Toprakta yaşayan bitkilerin atık ve artıkları toprak materyaline karışır.
Böylece toprak organik maddesi oluşmaya başlar. Toprağa düşen organik artıklar mikroorganizmaların hücumuna uğrar. Organik artıkların oluşması sonucu bir kısım madde gaz halinde uçup kaybolur, bir kısım madde üreyen mikroorganizmaların hücrelerinin yapımında kullanılır, diğer bir kısım da yeni organik maddelere dönüşür. İşte kolay ayrışabilen  organik maddenin mikroorganizmalar vasıtasıyla kökeni belli olmayacakderecede ayrışması sonucunda ortaya çıkan oldukça stabil, koyu renkli ligno – protein bileşimindeki maddeye humus adı verilmektedir.
Kompleks bir yapıda olan humus bileşikleri toprağın organik kolloidlerini oluştururlar. Bunlar da kil mineralleriyle birlikte toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı ile üretkenliği üzerine önemli etki yaparlar. Toprağın su tutma kapasitesini arttırır, iyi ve dayanıklı bir strüktür kazanmasını ve iyi havalanmasını sağlarlar.

Topraktaki yapıcı işlemlerin en önemlilerinden biri de toprakta birbirinden farklı horizon adı verilen doğal katmanların oluşmasıdır. Genellikle organik madde toprağın üst kısmında birikir. Buradaki organik ve inorganik kolloidler yağış ve sulama suları ile alt katmanlara taşınarak toprağın belirli yerlerinde birikirler. Buralarda toprağın değişik karakter kazanmasına yol açarlar. Böylece zamanla toprak profili ve horizonları meydana gelir. Toprak profili, toprak horizonlarını gösteren toprağın dikine kesitidir. Toprak horizonun ise toprak oluş işlemleri sonunda meydana gelmiş yeryüzüne az çok paralel, karakteri alt ve üstte bulunan katlardan farklı olan bir toprak tabakasıdır. Bunu, toprak ana materyalinin taşınması ve birikmesi sırasında paralel olarak çökertilmiş toprak katmanlarından ayırt etmek gerekir. Özellikle akarsuların taşıdığı materyalin çökmesi ile meydana gelmiş allüviyal materyalde görülen, rastgele paralel tabakalaşma toprak horizonuna işaret etmez. Buna sadece toprak katmanı veya toprak tabakası demek daha doğru olur.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.