23.02.2016

ÇAY HAKKINDA BİLGİ?

Global Bilgiler  /  at  22:06  /  No comments

Global Bilgiler
Çaysız bir dünya nasıl olurdu acaba? Çay keşfedilmeseydi, çaydanlık, çay fincanı, kaşığı, işyerlerinde çay paydosu, şehirlerarası otobüslerde çay molası olamazdı. Şükür ki çay milattan önce 2737 yılında büyük Çin İmparatoru Shen Nung tarafından tesadüfen de olsa keşfedildi.
Shen Nung bir gün bahçede ağzı ık bir kapta su kaynatırken çalılıklardan bir kaç yaprak kaynayan suyun içine düştü. Nung yaprakları suyun içinden toplayamadan yapraklar suda kaynamaya, hoş bir koku etrafa yayılmaya başladı. İmparator merak edip suyun tadına bakınca çay keşfedilmiş oldu.
İmparatorun kendi keşfi hakkındaki düşüncesi çayın susuzluğu bastırdığı, harareti giderdiği ve uykuya olan isteği azalttığı şeklindeydi. Çay ismi de Çincedeki "ça"dan geliyor. Benzer şekilde çaya Ruslar "chay" Araplar "shaye" Japonlar 'cha' diyorlar.
Çay bugün dünyada sudan sonra en çok içilen içecektir. Avrupa'ya gelişi 1610 yılını buldu, başlangıçta da ilaç muamelesi gördü. Halbuki o yıllarda çay Orta Asya'da o kadar değerliydi ki çay balyaları ticarette para yerine geçebiliyordu.
Çayın Avrupa'ya geldiği ilk yıllarda tüccarlar satışını ateş şürücü, mide ağrısı giderici, romatizmayı önleyici bir ilaçmış gibi yaparlarken, doktorlar biraz daha ileri giderek çaydan yapılan iksirin tüm hastalıklara karşı direnç kazandırdığını ve yaşlanmayı geciktirdiğini ileri sürüyorlardı.
Zamanla bu sefer de çayın aleyhine görüşler yayılmaya başladı. Fransız fizikçiler çayı asrın en münasebetsiz yeniliği diye nitelendirirlerken bir Alman doktor da 40 yaşından sonra çay içenlerin ölüme daha yakın olacaklarını iddia ediyordu.
İngiltere'de ise çay içmek alışkanlık haline gelince kadın dergileri ev kadınlarının çay yüzünden ev işlerine soğuk bakmaya başladıklarını, ekonomistler ise çalışmaya harcanacak zamanın çay içmekle tüketildiğini ileri sürdüler. Ancak bunların hiçbiri çayın dünyanın en favori içeceği olmasını önleyemedi. Miktar tam olarak bilinemiyor ama dünyada senede 2 milyon ton civarında çay tüketildiği tahmin ediliyor.
Günümüzde çayın yaygınlaşmasına en çok etki eden faktör poşet çayın icadıdır. Her ne kadar icadının tam farkına varmasa da poşet çayın mucidi Thomas Sullivan'dır. Kahve ve çay ticareti ile uğraşan Sullivan, müşterilerine sık sık çay örnekleri gönderiyordu. Başlangıçta bu iş için teneke kutuları kullanırken, sonradan elde dikilmiş ipek torbaların bu iş için daha pratik ve ucuz olacaklarını şündü.
Çok geçmeden siparişler başladı ama şaşırtıcı olan esas malı değil torba içindeki örnek çayları sipariş etmeleriydi. Müşteriler torbaların çayın kaynamasını kolaylaştırdıklarını keşfetmişlerdi. Çayın torba (poşet) içinde satımı o kadar geliştirildi ki Batı ülkelerinde tüketim oranı toplam çay tüketiminin yarısına ulaştı.
Çay ın farklı anlamları:
•  Çay, Çaygillerden, nemli iklimlerde yetişen küçük boylu ağaç
•  Çay, genellikle sıcak içilen bitkisel içeceklerin çoğuna genel olarak verilen ad.
•  Çay, Afyonkarahisar'ın ilçesi
•  Çay, dereden büyük, ırmaktan küçük akarsu
•  Çay, Rize merkezli yayın yapan ve Karadeniz Bölgesi'nin gündemi ile ilgili haberler veren yöresel bir kanal.
Çay (bitki)
Çay (Camellia sinensis), çaygiller (Theaceae) familyasından nemli iklimlerde yetişen, yaprak ve tomurcukları içecek maddesi üretmekte kullanılan bir tarım bitkisi. Yeşil çay, siyah çay, ve oolong çayı farklı oksidasyonseviyelerinden geçirilerek üretilir. Diğer yandan Kukicha çayı (sürgün çayı) yapraklardan ziyade sürgün ve gövdeden elde edilir.
Anavatanı Güney ve Güneydoğu Asya olmasına karşın dünya üzerinde tropik ve subtropikal bölgelerde de yetiştirilmektedir. Tarım amaçlı yetiştirilenler 2 m'nin altında küçük ağaç görünümünde herdem yeşil bitkilerdir. Serbest bırakıldığında 9 m boyunda bir ağaç formunu kazanır. Kuvvetli ana köke sahiptir.
Morfolojik özellikleri
Sürgün
Genç dallar grimsi-sarı tüysüzken ilerleyen dönemde morumsu-kızıl renkte beyaz sık tüylü olur. Uç tomurcukları gümüşi-gri ipek tüylüdür.
Yaprak
Yaprak sapı 4–7 mm sık tüylü, yaprak ayası eliptik, dikdörtgensi-eliptik ya da yalnızca dikdörtgensi 5-14 × 2-7.5 cm boyutlarında kayışımsıdır. Yaprakların alt yüzü soluk yeşil tüysüz veya tüylü, üst yüzeyi koyu yeşil parlak ve tüysüzdür. Yapraklarda orta damarın her iki yanı kabarık, 7-9 kadar ikincil damarlıdır. Yaprak tabanı geniş kama şeklindedir. Yaprak kenarı testere dişli ya da ince testere dişli; yaprak ucu körelmiş sivri uçlu, inci sivri uçlu ya da küttür.
Çiçek
2.5-3.5 cm çapındaki çiçekler gövde koltuğunda tekli ya da üçü kümelenmiş halde bulunur. Çiçek sapı 5–10 mm uzunluğunda, geriye doğru eğilmiş, tüylü veya tüysüz, ucu kalınlaşmıştır. 2 brahtecik 2 mm uzunluğunda yumurta biçiminde geçicidir. 5 çanak yapraklar geniş yumurtamsı yarı dairemsi, 3–5 mm uzunluğunda, dış yanı tüysüz veya beyaz tüylü, iç tarafı beyaz ipek tüylü, kenarıda kirpiklidir. Taç yapraklar 6-8 kadar beyaz renklidir. Dışdaki 1-3'ü taç yaprak benzeridir. İçdeki taç yapraklar ters yumurta ile geniş ters yumurta, 1.5-2 × 1.2–2 cm boyutunda, tabanları birleşmiş vaziyette olup ucu yuvarlaktır. Çok sayıdaki erkek organ 0.8-1.3 cm uzunluğunda tüysüzdür. Yumurtalık 3 gözlü, küre biçiminde sık beyaz tüylü, keçemsi veya çok az tüylüdür. Boyuncuk 1 cm tüysüz veya tabanı tüylü, tepe kısmı 3 lopludur.
Meyve
Kapsül yassı, 2 yuvarlaklı ya da nadiren küremsi, 1-1.5 × 1.5–3 cm boyutlarında, 2 gözlü olup her bir gözde birer tohum yer alır. Meyve 1 mm kalınlığındadır. Kahverengi tohumlar yarı küremsi olup 1-1.4 cm çapındadır.
Üretimi
Geleneksel olarak çayın iki varyasyonu yetiştirilir: Camellia sinensis türünün sinensis variyasyonu (çalı şeklinde, küçük yapraklı, soğuğa dayanıklı, dağlık bölgelerde büyür) sadece Çin'de ve Hindistanın Darjiling ilinde yetiştirilir. Camellia sinensis türünün 1830'da Assam'da bulunan variyasyonu assamica (sinensisden daha hızlı büyür, daha büyük yapraklı) örneğin Hindistan'ın diğer bölgelerinde ve Sri Lanka'da yetiştirilir. Ancak bu iki variyasyon dünyada gitgide hibritler tarafından ikinci plana itilir.
 Çay subtropik ve tropik iklimde, özellikle dağlık bölgelerde yetiştirilir. Büyük bir farkla en fazla çay Asya'da, daha düşük oranda Afrika, Amerika, Avustralya ve hatta Avrupa'da (Azorlarda ve Türkiye'de) yetiştirilir. En önemli çay üreten ülkeler Çin, Hindistan, Kenya, Sri Lanka ve Türkiye'dir, ve bu ülkeler toplam dünya çay üretiminin dörtte üçünü karşılar. Japonya'da sadece yeşil çay üretilir. Japonya'da çay sırf makine ile toplanıyor olsa da en yüksek kaliteye sahiptir.
En çok çay tüketen (ithal eden) ülkeler ise Büyük Britanya, Rusya, Pakistan, ABD ve Arap ülkeleridir.
Çay çeşidine adını vermiş, tanılan çay üretim yöreleri:
• Darjiling – çayların kraliçesi olduğu söylenir; Hindistanın kuzeydoğusunda Himalaya'nın güney eteklerinde, 2000 m yükseklikte yetişir - çayı açık renk, güzel kokulu olur ve nazik bir lezzeti vardır.
• Ceylon – Sri Lanka – Çoğu çay karışımlarına ilave edilen standart bir çay - bakır kırmızısı renkli
• Assam – Kuzey Hindistan, Brahmaputra dağları – koyu renk, sert bir lezzeti olur
• Japonya – en kaliteli yeşil çay Sencha buradan gelir. Serin bir iklimde yetişmesiyle ayrı bir lezzete sahiptir. Koyu yeşil renk olan Gyokuro çayıda Japonyadan gelir; bu çay birkaç hafta gölgede veya yarıgölgede yetiştirilir. Bu çay dünyanın en pahalı çaylarındandır. Daha da pahalı olan bir Japon çayı Maçadır. Bu toz olarak satılan çayı Japonlar geleneksel çay rituelinde kullanırlar.
• Tayvan – Yüksek kaliteli Oolong çayı, hafif oksidasyonlaştırılmış Pouchong çayı[2] ve Kaplan çayı ve Crocodile Lapsang Souchong gibi çok tüssülenmiş çay türleri buradan gelir.
• Yunnan – Çin – çiçek kokulu, doğal. Yarı oksidasyonlu, yeşil veya siyah çay olarak satılır. Yunnan'ın diğer meşur bir çayı ise Pu Erh Çayı'dır, bu çay sonradan oksidasyonlanır ve Pide veya kuş yuvası şeklinde satılır. Bu çay yıllandıkça kıymetlenir. 80 yaşında olanı elde etmek mümkündür.
•  Bengal – Bangladeş – lezzetli, büyük yapraklı, kahvaltılık çay
•  Rize – Türkiye, siyah çay, rahatlatıcı, hafif kaliteli
•  Hangzhou – Çin – sadece yeşil olarak, çiçek kokulu, doğal
• Afrika – Mozambik, Kenya, Zimbabve, Kamerun, basit kaliteli, genelde diğer çay türleri ile, karışımların içinde kaybolup giderler. Sadece Kenya'dan elle toplanan kaliteli bir çay üretilir ki bunun hafif limonlu gibi tadı Ceylon çayına benzer.
•  Cava – Endonezya – açık renk, meyve tadı
•  Sumatra – Endonezya – Bütün yıl üretilir. İyi bir günlük çaydır.
•  Gürcistan – iyi bir günlük çay
•  Brezilya – Japon yönetimi altında çay üretimi
Ekilmesi
Çay bitkisi tohum ve çelikle üretilir. Tohumla üretimde tohumlar ılık suda 24 saat bekletilip hemen ekilir. Köklenme oranı düşük olmasına karşın kış döneminde alınan odunsu çeliklerle bitkisel hormon kullanarak yeni bitkiler üretmek mümkündür.
Hasat
Çay tüm büyüme esnasında her 6 ila 14 günde bir toplanır:
•  ilkbahar'da Martdan Nisana kadar toplanan genç filizli çayın ferah bir tadı olur.
• Nısan'dan Mayısın ortasına kadar toplanan çay'da daha az taze filiz bulunur. Tadı Second Flush çayına benzer;
•  Yaz'da Mayısdan Hazirana kadar toplanan çay daha koyu demli olur. Bundan sonra yağmur çayları toplanır. Bu düşük kaliteli çay, sırf çay karışımlarını fazlalaştırmak ve dengede tutmak için kullanılır.
•  Sonbahar'da Ekim ve Kasım aylarında toplanan çay. Düşük kaliteli bir çay olsa da, daha az güneş görmesinden dolayı o kadar koyu demli değildir.
Bu gösterilen sınıflandırma sadece Hindistan'ın Darjiling yöresi için geçerlidir. "first flush" gibi adlandırmalar da sırf Kuzey Hindistan'da kullanılır. Başka yörelerde farklı iklimler gerekçesiyle bazen daha uzun veya daha kısa bir hasat dönemi olur.
Genel olarak çayın hasat zamanı tadını etkilemektedir. Bundan dolayı çay üretimi büyük tecrübe gerektirmektedir. En kaliteli çaylarda sadece iki yapraktan oluşan filizler toplanır.
Botanik Bilgi : Çaygiller familyasından, tropikal ve astropikal iklimi olan birçok yerde değişik çeşitleriyle yetiştirilen bir bitkidir. Ülkemizde de Doğu Karadeniz bölgesinde, Rize ve çevresinde çay üretimi bolca yapılmaktadır. Kısa saplı, almaşık dizili, derimsi yapılı, uzunca ve sivri uçlu, kenarları dişli yaprakları vardır. Çiçekleri beyaz, bazı türlerde hafif sarı ya da pembemsi renkli ve hafif kokuludur. Bitkinin tohumlarını taşıyan meyvesi odunsu yapılı, üç gözlü ve kapsül biçimlidir.
Dünyada en çok tüketilen içitlerden biri olan çay, bitkinin yapraklarının elle toplanıldıktan sonra çeşitli işlemler sonucu mayalanmadan kavrulması, soldurulması, kıvrılması ve kurutulması sonucu elde edilen ürünün demlendirilmesiyle hazırlanır. Siyah ve yeşil çay adları verilen, iki önemli türü vardır. Siyah çay daha çok sevilerek tüketilir.
Bilinen Birleşimi : Çay yapraklarında kafein, tein, teofillin, teobromin alkolitleri, tanen, uçucu yağ ve az da olsa B vitamini bulunur. Tutkunluk derecesinde çay içme isteği yaratan, çayın içerdiği kafein ve tein adlı maddelerdir.
Faydaları :

  • Damarlardaki kan dolaşımını düzenler.
  • Göz kızarmalarında, çapaklanmalarında demlenmiş çay suyuna pamuk batırılarak kompleks yapılırsa iyi gelir.
  • Aşırı miktarda olmamak şartıyla içilecek olursa bedeni ve zihni yorgunluğu giderir.
  • Sinirleri uyarır.
  • Mide tembelliğini giderir.

  • Hazmı kolaylaştırır.
  • İdrar söktürür.
  • İshal ve dizanteriyi keser.
  • Damar kireçlenmesini önler.
  • Damar sertliği, kalp yetersizliği, kan kanseri, guatr, nefrit, kolera ve bağırsak hastalıklarında koruyucu ve tedavi edicidir.
UYARI: Fazla içilecek olursa çarpıntı, göğüs anjini, sinir bozukluğu, baş ağrısı, sıkıntı, mide bulantısı, el titremesi ve uykusuzluğa sebebiyet verir. Fazla kilo problemi olanlar, kalp, sinir, mide ve karaciğer hastaları, romatizma ve nikristen şikayet edenler, böbreklerinde kum veya taş olanlar, kabızlık ve yüksek tansiyondan yakınanlar, üremi veya albüminüri olanlar mümkün olduğu kadar az çay içmelidir. http://www.saglikaktuel.com/bitki-ansiklopedisi-cay-nedir-faydalari-nelerdir-1502.htm
Kahvaltının demirbaşı çay en iyi nasıl demlenir?
Güne nasıl başlarsanız öyle gider. Keyifle başlamanın hemen öncesiyse kahvaltıdır. Yani, 'keyifaltı'. Yeni kitabı 'Kahvaltıya Dair Her Şey'de mutlu sabah sofralarının sırrını anlatan Süleyman Dilsiz, iyi çayın püf noktasını da veriyor.
Birçoğumuz kahvaltının da kitabı mı olur mu, diyebilir. Eşimizle dostumuzla özellikle hafta sonları nadiren bir araya gelebildiğimiz keyifli ortamlardır kahvaltı sofraları… Genellikle kahvaltıyı "peynir-zeytin-yumurta-yeşillikler" olarak görürüz.
'Kahvaltıya Dair Her Şey' adlı kitabında Süleyman Dilsiz bu anlayışı değiştiriyor. Hem Anadolu hem de dünya mutfağından kahvaltılık tatları, içilecek şeylerden, zeytinden, peynirden, yumurtadan, tereyağından, hamurdan, patatesten, yoğurttan, sürümlük şeylere kadar erken ya da geç (brunch) kahvaltılarımızda kullanabildiğimiz malzemelerle 100'den fazla tarifle, özgün dokunuşlarıyla 'Kahvaltıya Dair Her Şey' adlı kitabında buluşturuyor. Kahvaltı kültürümüzde bilinmesi gerekenleri de pratik bilgiler halinde bölüm başlarında paylaşıyor.
En fazla 30 dakikada hazırlanabilen, doğal, evdeki malzemelerle kolayca yapılabilecek, sağlıklı tatlarla kahvaltılarınızda siz de keyifli farklar yaratmaya var mısınız?
İşte kitaptan bazı satır başları ve kahvaltı sofralarınızın baştacı olacak birkaç tarif...
İYİ ÇAY DEMLEYEBİLMEK İÇİN EN ÖNEMLİ UNSURLAR
 ÇAYIN KALİTESİ
- Kokusu çok hafif olmalı ve rahatsız etmemeli. Sert ya da genzi yakıcı bir koku varsa kalitesinden şüphe duy!
- Rengi koyu olmalı, yaprakları bükük, kıvrımlı ve parlak olmalı, toz çay olmamalı. Bir peçeteye döküldüğünde rengi koyu, görünüşü parlak ve yaprakları kıvrımlı olmalı.
- Kalitesini anlamak için bir diğer yol da şu: 1 bardak suya biraz çay attığınızda suyun rengi yavaş yavaş değişmeli.
 SUYUN KALİTESİ
Berrak, renksiz, kokusuz, pH değeri 7-8 arası olmalı. Ayrıca kaynatıldığında yoğun kireç bırakmamalı.
 KULLANILAN DEMLEME APARATI
Porselen, döküm tercih edilmeli.
 DOĞRU ZAMANLAMA
Kaç dakika demleneceği, demleme süresi
 SUYUN SICAKLIĞI
Asla fokurdatmamalı. Çayın üzerine kaynar suyu dökmemeye özen gösterin. Çay yanar!
ÇAY ÇEŞİTLERİ, DEMLEME SICAKLIKLARI, DEMLEME SÜRESİ
Beyaz Çay                            : 80 derecede                       en çok 3 dakika.
Yeşil Çay                              : 90 derecede                       en çok 3 dakika.
Oolong Çay                          : 95 derecede                       en çok 3 dakika.
Siyah Çay                             : 95 derecede                       en çok 10 dakika.
Puerh Çay                            : 95 derecede                        en çok 3 dakika.
Bitki Çayları                        : 90 derecede                        3-6 dakika arası.
Meyve Çayları                     : 90 derecede                        3-6 dakika arası.
İYİ ÇAY NASIL DEMLENİR?
4 kişilik
Malzeme: 3 yemek kaşığı siyah çay
Yapılışı:
- Çayı soğuk suyla yıkayın.
- Altta kalan çaydanlığa iyi su doldurun.
- Alttaki demlikte su ısınmaya başladığında (buharı tüterken) üst demlikteki çayın üzerine bu sudan ekleyin.
- Alttaki büyük demliğe su ekleyip çay ısıtıcısıyla en az 10 dakika demlenmeye bırakın.
- Demlendikten sonra süzgeçte bulunan çayı demlikten çıkarın.
Not: Çayın üzerine sıcak suyu dökmemeye özen gösterin. Yoksa haşlarsınız!
http://www.hurriyet.com.tr/kahvaltinin-demirbasi-cay-en-iyi-nasil-demlenir-29773756
ÇAY ÇEŞİTLERİ
1. Siyah çay
Kişi başına tüketimde birinci olan ülkemizde en popüler çay çeşidi olan siyah çay her gün bardak bardak tükettiğimiz bir lezzet. Çayın çay tarlalarından evinizdeki demliğe gelinceye kadar özenli  birçok aşamadan geçmesi gerekir: Çay yaprakları toplanır, soldurma, kesme gibi işlemlerden sonra kararması beklenir. Son olarak, kurutulup sınıflandırılarak çay harmanlanmasına hazır hale getirilir.
2. Yeşil çay
Asya'nın temel besin maddelerinden biri olan ve çay yaprağının daha küçük bir türü ile hazırlanan yeşil çay, günümüzde Batı dünyasında oldukça benimsenmiştir. Üretim adımları siyah çaya kıyasla daha farklıdır ve kararma (oksidasyon) sürecinden geçmez.
Sonuç? Demlenmiş yeşil çay, diğer lezzetler ile kombine edilebildiği gibi tek başına da keyfini çıkarabileceğiniz bir lezzettir. Yeşil çaya yasemin eklemek son derece popülerdir ve yine kızılcık nar, tarçın gibi keskin tatlarının da kullanıldığı çok sayıda yeşil çay tarifi vardır.
3. Kırmızı çalı çayı veya roybos çayı
Roybos çayı olarak bilinen çay bizim çay olarak bildiğimiz bitkiyle ayn kökenden gelmemektedir. Roybos çalısının dallarından ve yapraklarından demlenen bir içecektir. Her halükârda bu içecek, özellikle Güney Afrika'da, çay içme kültürünün büyük bir parçası haline gelmiştir, tatlı ve cevizi anımsatan lezzeti, ona sayısız hayran kazandırmıştır.
4. Meyve ve bitki çayları
Yine belirtelim, bunlar aslında çay olmayıp, kendine özgü bir çay kültürü olarak ortaya çıkmış bitki kaynaklı çay demlerinden oluşan harika bir koleksiyondur. Papatya ve nane çaylarından meyve karışımlarına kadar, her damak tadına hitap edebilen geniş bir çay yelpazesi vardır.
5. Buzlu çay
Havalar ısınınca ve serinlemeye gerek duyduğunuzda, size bu konuda yardımcı olacak buzlu çay gibisi yoktur. İçmesi zevkli ve yapması bir o kadar kolay olan buzlu çayı, sıfırdan oluşturmak için siyah veya yeşil çay kullanabilirsiniz: Bir tencere alın ve iki çay poşeti üzerine dört bardak su dökün, sonra beş dakika bekletin. Üstüne taze limon ve biraz bal ekleyin (isteğe bağlı olarak).
Çay çeşitlerinde sınır yok. Mutfağınızda farklı çay lezzetlerini bulundurursanız, her zaman yeni tatlar deneyerek çay keyfinize keyif katabilirsiniz. .
 Farklı Çay Çeşitleri
Çay bitkisi, aynı şarapta kullanılan üzümde olduğu gibi yetiştiği bölge, sıcaklık, toprak özellikleri, yükseklik, güneş gibi birçok özellikten etkilenir. Ayrıca çayın toplandıktan sonra ne gibi işlemlerden geçtiği de çayın tadını, kokusunu ve görüntüsünü büyük ölçüde değiştirir. Aşağıda dünyanın farklı yerlerinde yetişen öne çıkan çay çeşitlerini özetlemeye çalıştık;
BEYAZ ÇAY
Global Bilgiler
Beyaz çay, yeşil çay ve siyah çaydan farklı olarak hiç fermentasyon işlemine uğramazlar. Toplandıktan hemen sonra soldurma ve kurutma işlemine tabi tutulurlar. Çaylar iç mekanda serilir sadece ortamdaki doymuş havayı uzaklaştırma süretiyle ortam sıcaklığında hava ile soldurma ve ve kurutma işlemi yapılır.
Soldurma ile birlikte kurutma işlemi bir kaç günü alacak şekilde olması en idealidir. Kurutma işleminin hızlandırılması istendiğinde, sıcaklığın 70 C’yi aşmaması önerilir, düşük sıcaklıklar daha iyi sonuçlar vermektedir. 45-50 C  yoğun kurutma için tavsiye edilir.
Kuruçaydaki nem oranının %5′ler seviyesinden daha düşük oranlara düşürülmemesi tavsiye edilir.
Beyaz çay eğer çok sıcak ortamda soldurulursa kırmızımsı, çok soğuk ortamda soldurulusa siyahımsı renk alır. Sitimle şok soldurma ve bazende güneşte kurutmada uygulanmaktadır.
Her ne kadar her sürgünde bu tomurcukların toplanması mümkünse de en değerli olanı; ilk sürgünün ilk günlerinde toplananıdır. Yağmurlu havalarda ve sabah çisesinde toplanmamalıdır.
Hindistanda haftanın her günü olmak üzere Mart ayından Kasım ayına kadar tomurcuk toplanmaktadır. Ancak, beyaz çay yalnız tomurcuklardan olur diye bir şartta yoktur. Beyaz çay, tomurcuk ve bir yapraktanda olur. Hatta iki yaprak ve bir tomurcukran -ikibuçuk yaprak- yapraktanda olur. Tabi bu çayın toplandığı sürgüne ve ülkesine göre değişebilir. Genelde beyaz çay oldukça hafiftir onun için demliğe veya bardağa yeteri kadar çay eklediğinizden emin olmalısınız. Aynı çayı peş peşe olmak şartıyla üç kere demleyebilirsiniz. Ancak ilk demlemedeki 6 dakikalık süreye her bir yeni demleme için ilave 2-3 dakika eklemelisiniz. Demde kullanılacak su (70-80 C) olmalıdır. Kesinlikle suyla birlikte kaynatılmaması gerekir. Diğer bir ifadeyle siyah çay için kullanılan sudan daha düşük sıcaklıkta olmalıdır. Bir başka ifadeyle kaynamış suyu 1-2 dakika dinlendirmek gerekir. Beyaz çayı hafif yemeklerden sonra tercih etmelisiniz. Baharatlı yemeklerden sonra içerseniz lezzetine varamazsınız. Yeşil çayların çoğunda otsu bir tat varken, beyaz çayda kavunu andıran hoş bir tad vardır. İdeal dem rengi solgun sarıdır.
Shou Mei: Diğer beyaz çay çeşitlerine göre daha koyudur ve daha kuvvetli bir aroması vardır. Oolong çayına yakın bir tadı vardır.
Gong Mei: White Peony gibi çok değerli beyaz çayların arta kalanlarından elde edilir. Az miktarda tomurcuk içerir.
Snowbud: Çok özel bir tada sahip olmakla beraber makul sayılabilecek bir fiyatı vardır. Beyaz çay dünyasına girmek isteyenler için doğru bir başlangıçtır.
Song Yang: Sadece Song Yang bölgesinde yetişen ve çok özel işlemlerden geçen değerli bir beyaz çaydır.
White Peony (Bai Mu Tan): Sadece tomurcuk ve en üstteki en genç iki yaprağın toplanarak işlemden geçirilmesi ile elde edilen bir beyaz çaydır. Çin’de yetişen değerli çaylardan biri olarak bilinir.
Silver Needle (Yin Zhen): Çayın anavatanı Çin’de yetişen en değerli beyaz çay olarak bilinir. Sadece baharın başlangıcında tomurcuklar toplanarak elde edilir.
Imperial White: Çin’in Fujian bölgesinde yetişen, tam gövdeli, tütsülü ve uzun süren bir tada sahiptir. Yetiştiği yer ve geçtiği işlemler sebebi ile en değerli beyaz çeşitlerinden biri olarak kabul edilir. Sadece tomurcuk ve en üstteki yaprağın toplanması ile elde edilir.
Mariage Freres white tea brume de rose: Bu aslında özel bir çay çeşidi olmamakla beraber Fransız Mariage Freres markasının gül aromalı çok beğenilen bir beyaz çayı olduğu için listeye ekledik.
YEŞİL ÇAY
Global Bilgiler
Yeşil çay, siyah çayla aynı bitkiden “Camellia Sinensis” ten elde edilmesine rağmen; aralarındaki tek farklılık, işleme tekniğinden kaynaklanır. Yeşil çayın yaprakları, siyah çaya göre çok daha az işlem görür. Aynı bitkiden elde edilen siyah çay için yapraklar yavaş yavaş kurutulur, yeşil çay ise yaprakların toplanır toplanmaz kavrulup hızla kurutulması ile elde edilir. Siyah çay kurutulurken oksijenle tepkimeye girer, yeşil çayın ise tepkimeye girmesine izin verilmez.Yeşil çay bitkisinin yaprakları, taze ve yeşil rengini kaybetmez. Siyah çay bir oksidasyona maruz kalırken, yeşil çay oksidasyona maruz kalmaz ve içerisindeki antioksidan maddelerin azalmasına karşı korunmuş olur (Referans15). Her iki çayda da kafein bulunur, ancak yeşil çaydaki kafein oranı daha düşüktür. Siyah çayın da, yeşil çayın da antioksidan özellikleri vardır, ancak daha az işlem gördüğü için yeşil çaydaki antioksidan miktarı daha fazladır.
Chun Mee: Çin kökenli olan bu yeşil çay uzun, yuvarlak yapraklı bir çaydır.
Green Monkey: Çin’in kuzeyinde yeralan Fujian şehrindeki Tai-Mu dağları bu nadir bulunan çaya ev sahipliği yapar.
Bancha: Bancha Japonya’da yetişen ve çok pahalı olmayan bir çeşit yöresel yeşil çaydır. Bu çay Sencha’nın üretimi esnasında meydana gelmiştir ve iri tanelidir, kafein miktarı az tanin miktarı bakımından zengindir.
Gunpowder: Sert, yaprakları sıkıca rulo haline getirilmiş bir yeşil çay çeşididir.
Green Mu Dan: Yeşil çay gülü olarak da bilinir. Bir çay gülü 50 küçük filizin biraraya getirilip bağlanmasıyla oluşturulur. Üzerine sıcak su döküldüğü zaman güzel, hoş bir aroma açığa çıkar
Dragon Pearl: Oldukça nadir bulunan özel bir yeşil çaydır. Elle rulo haline getirilerek elde edilir.
Gu Zhang Mao Jian: Quishui nehri boyunca uzanan Wuyi dağlarında yetişen bir yeşil Çin çayıdır. Hafif tatlı, kestane tadında bir çaydır. Baharda 10 gün içerisinde hasat edilir ve hafif fermente edilir.
Genmaicha: Kavrulmuş esmer pirinç ve patlamış mısır içeren bir yeşil Japon çayıdır.
Green Pekoe: Çin’in Fujian şehrinde yetişen; ince, dikkatlice rulo şekline getirilmiş sivri uçlu yaprakları olan bir yeşil çay çeşididir.
Gyokuro: Ince çiğ damlası olarak bilinen çok özel bir yeşil Japon çayıdır. Tanin miktarını azaltmak ve kafein miktarını arttırmak için hasat öncesi bu bitkiler pirinç hasırlar veya folyo ile gölgelik yapılarak ışıktan korunur.
Hui Ming: Hui Ming çayı adını Çin’in güneyinde bulunan Zhejiang şehrindeki Juingningde bulunan Huiming tapınağından almış olan bir yeşil çaydır.
Lung Ching: Düz, uzun yapraklı yeşil Çin çayıdır. Yapraklar ilk önce parmaklar ile gerilir ve düz olarak basılır.
Matcha: Yeşil toz haline getirilmiş Japon çaylarıdır, Japonlar genelde bu çayı törenlerde kullanır. Kuvvetli bir aromaya sahip olması için toplanmadan önce bir süre gölgede yetiştirilirler. Çok değerli ve özel bir çaydır.
Pi Lo Chun: Telimsi yapraklı, farklı taze bir kokusu olan ve meyve tadında yeşil bir çaydır
Sencha: Uzun, düz yaprakları olan Japonya’ daki en popüler çay çeşididir. Japon Sencha’sı taze hafif tatlı bir tada sahipken Çin Sencha’sı taze esrarı anımsatan ve oldukça aromatik bir lezzettedir.
Silver Sprout: Hilal şeklinde yaprakları olan, sarı-yeşil renkte çözelti oluşturan ve oldukça taze, hafif aromalı bir yeşil çay çeşididir.
Young Hyson: Çin’in Zhejiang şehrinde yetişen bir yeşil Çin çayıdır. Kalın, yeşil- sarı yapraklar proses esnasında ince, uzun rulolar haline getirilir. Çözeltisi koyu yeşil renklidir.
OOLONG ÇAYI
Global Bilgiler
Siyah çay ile yeşil çay arasında yer alır. Siyah çay kadar fermente olmasına izin verilmeden nemi %5’e düşecek kadar kurutulur. Birçok farklı çeşidi vardır.
Kokicha (kukicha): Özel ve farklı bir Japon çayıdır. Oolong çayının bazı özel prosesler ile tekrar sıkıştırılmadan önce ufaltılır ve küçük, uzunlamasına parçalar halinde kesilir.
SİYAH ÇAY
Pekoe: Çay fidanının ikinci yaprağından üretilen bir siyah çay çeşididir.
Dimbula: Sri Lanka’da Dimbula bölgesinde yetişen birinci sınıf siyah bir çaydır.
Dooars: Hindistan’ın kuzey bölgelerinde yetişen ve Assam ‘ın batısında yerleşmiş olan bir siyah çay çeşididir.
English Breakfast: Assam ve Seylan (ceylon) çaylarının harmanlanmasıyla elde edilen bir siyah çaydır.
Hazelbank: Hindistan’ın Assam bölgesindeki canlı küçük bahçelerde yetiştirilen bu ürünler dünyanın en iyi siyah çaylarından biridir.
Keemun: Küçük, ince ve siyah yapraklı tatlı bir aroması olan klasik Çin çayıdır. Kafein miktarı diğer siyah çay çeşitlerinden daha azdır. Tanen miktarı az olduğu için Rus çaylarında bileşen olarak kullanılır.
Muscatel: Darjeeling bölgesinden gelen bir siyah çaydır, ikinci kızarma döneminden sonra toplanır.
Pettiagalla: Nefis bir tadı olan ve uzun tel gibi yaprakları ile oldukça aromatik bir siyah çaydır. Ekili olduğu alan Balagonda bölgesinden 1000 m yükseklikte yer almaktadır. Çok değerlidir.
PU ERH (Pu-er) ÇAYI
Global Bilgiler
Pu-erh, Pu’erh, Puer veya Bolay Çay Çin’de Yunnan Simao yakınındaki Pu’er bölgesinden adını almış olup, Camellia sinensis’in geniş yapraklı varyetelerinden geleneksel yöntemlerle elde edilen bir çay tipidir. Pu-erh çayı, işleme metodu veya yıllandırılma süresine bağlı olarak ya ham/yeşil (sheng) olarak yada olgunlaştırılmış /yıllanmış (shou) olarak satılır. Sheng veya Shou pu-erh ya bir yeşil çay yada ikinci kez fermente olmuş çay olarak, çayın oksidasyon derecesine göre kabaca sınıflandırılır.Pu-erh’in tüm tipleri ilk olarak, Güney Yunnan dağlarında bulunan geniş yapraklı Camellia sinensis varyetelerinden okside olmamış yeşil çay tarzında işlenir ve “maocha” olarak adlandırılır. Maocha, yıllanış pu-erh’i üretmek için preslenmeden önce birkaç ay süreyle ön olgunlaştırmaya tabi tutulur (bu işlem halk arasında yaygın olarak pişirme olarak adlandırılır) ve bu olgunlaştırma periyodunun ardından direkt olarak preslenerek ham pu-erh elde edilir.
Bu şekilde olgunlaştırılmış ve işlenmemiş pu-erh’ler teknik olarak bir yeşil çay tipidir. Buna karşın işlenen ve daha uzun süre yıllandırılan pu-erh’ler ise likörlerinin koyu kırmızı renklerine bağlı olarak siyah çayların bir alt kategorisi olarak sınıflandırılır. Bununla birlikte bu iki pu-erh formu, serbest radikallerin oksidasyonu ile birlikte çayda bakteriyel fermantas yona neden olan (yoğurt ve peynirde olduğu gibi) organizmalarında gelişimiyle ikinci bir oksidasyona maruz kalmış olurlar ve böylece eşsiz tada sahip olan bir çay elde edilmiş olur. Çin’de ki kırmızı çay (red tea) tam okside olan çay olarak bilinir ki bu nedenle pu-erh bazen kırmızı çay olarak da sınıflandırılmasına ve pazardaki statüsü ile kalite standardı olarak diğer siyah çaylardan pu-erh’i ayırmak için çaba sarf eden pu-erh üreticileri arasında tartışma lara neden olur.
Pu Erh: (Pou Nei); Çin’in Yunnan şehrinden gelen, güçlü bir lezzeti olan, dolgun yapraklı bir çay çeşitidir. Bu çay ismini Pu Erh kentinden almıştır, toprağımsı bir aroması vardır. Pu Erh genellikle geleneksel metotlar ile üretilir ve bunlar yaklaşık 2000 yıl önceden beridir Çin’de kullanılmaktadır.
Banzhang: 4 sene bekletilerek yıllandırılmış çok değerli bir Pu-erh çay cinsidir.
Lapsang Souchong: Çam agacı kökünün dumanı ile tatlandırılmış, siyah klasik bir Pu-erh Çin çayıdır.

http://blog.chado.com.tr/farkli-cay-cesitleri/

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.