25.02.2016

Deve Güreşi

Global Bilgiler  /  at  21:39  /  No comments

deve güreşi
Deve güreşi, genellikle Ege (Selçuk, İzmir, Germencik, Aydın, Muğla, Denizli), Marmara (Balıkesir, Çanakkale) ve Akdeniz (Burdur, Isparta, Antalya) bölgelerinde düzenlenen ve Yörük kültürüyle ilişkili olan güreşlerdir. Deve güreşleri, açık meydanlarda yapılır. En son deve güreşi sahası Yenipazar'da inşâ edilmiştir.

Deve güreşleri, tek hörgüçlü dişi "yoz" develer ile "buhur" adı verilen çift hörgüçlü erkek develerin çiftleşmesinden meydana gelen ve "Tülü" adı verilen erkek develer arasında yapılır. Bu develer yalnızca güreş için "Savran" denilen deve bakıcıları tarafından yetiştirilir. Güreş develeri tıpkı atlarda olduğu gibi soya dayalı olarak seçilir. Güreşçi olacak Tülüler'in güreşçi develerin kanından olmasına özen gösterilir.

Deve güreşleri Ayak, Orta, Başaltı ve Baş olmak üzere dört boyda yapılır ve galibiyetler; kaçırtarak, bağırtarak veya yıkarak elde edilir. Develer tıpkı diğer güreşlerde olduğu gibi pehlivan olarak adlandırılır ve cazgır tarafından anons edilirler. Deve güreşleri genellikle kış aylarında yapılır. Söz gelimi İzmir, Manisa ve Aydın’daki güreşlerin yapılış tarihleri 7 Aralık ve 15 Mart tarihleri arasındadır.

Türkiye'de geleneksel olarak sürdürülen deve güreşlerinin ilk defa 19. yüzyılda Aydın'ın Germencik ilçesine bağlı Hıdırbeyli köyünde yapıldığı söylenmektedir. Ancak, Münis Armağan’ın "Batı Anadolu Tarihinde İlginç Olaylar" adlı kitabının "Develerin Sonu" bölümünde II. Mahmut döneminde Tire ve civarında deve güreşlerinin yapılmakta olduğu belirtilmektedir.

Deve güreşlerinin amacı

deve güreşinin amacı
Deve güreşlerinin amacı, toplumsal bir dayanışma meydana getirmektir. Ayrıca bu güreşler topluma yararlı kuruluşların kurulmasını ve çoğaltılmasını sağlamaktır. Güreş develerine "Tülü" adı verilir. Bu deve, Buhur adı verilen çift hörgüçlü deveyle Yoz adı verilen tek hörgüçlü dişi devenin çiftleşmesinden meydana gelen erkek devedir. Güreş develeri de tıpkı atlar gibi soya dayalı olarak seçilir. Güreşçi olacak Tülülerin güreşçi develerin soyundan olmasına özen gösterilir. Güreşçi develer "savran" denilen deve bakıcısı tarafından yetiştirilir. Güreş öncesinde çeşitli hazırlıklar yapılır. Develer çeşitli süslerle süslenir. Başlarına ve sırtlarına renkli keçeler ve nakışlı örtüler serilir. Boncuklarla ve deniz kabuğuyla süslenmiş renkli yünlerden yapılan başlıklar takılır.

Deve güreşi yapacak develerin bakımı

Güreşecek olan develer özel bir şekilde beslenirler ve bakımları özel olarak yapılır. Yaz ve sonbahar aylarında arpa, burçak, üzüm ve yulaf gibi kuvvet verici besinlerle beslenip kış aylarına doğru kızmaya başlarlar. Bunun nedeni, dişilerini diğer erkek develerden kıskanmalarıdır. Bu develere yük taşıtılmaz ve uzunca bir süre kapalı alanda bırakılırlar. Develerin kızmaya başlamasından sonra güreşler başlar ve Aralık, Ocak, Şubat ve Mart aylarının sonuna kadar devam eder. Güreşi izleyenler oldukça geniş bir meydanda toplanırlar. Güreş meydanında davul ve zurna çalınır. Güreşleri yönetmek için seçilmiş hakemler vardır. Diğer yağlı güreş karşılaşmalarında olduğu gibi "cazgır" denilen bir görevli güreşen develeri adlarıyla tanıtır ve güreş başlatılmış olur.

deve güreşi
Güreşlerde güreşi idare eden bir orta hakem, sonuçları değerlendiren 4 kişilik masa hakemleri, 10 kişiden oluşan müteşekkirler, iki grup halinde olan ve develeri ayıran urgancılar ve bir de develerin ağızlarını bağlayan 3 veya 4 kişilik ağız bağlayıcıları vardır. Develer alana getirildiğinde ağızlarında gem, ayaklarında zincir vardır. Bunlar develerin kaçmalarını önlemek içindir. Sağ taraftan güreşen deveye sağcı, sol taraftan güreşen deveye solcu denilir. Develerin birbirlerine kızmalarını sağlamak ve aralarında kıskançlık yaratmak için alana bir dişi deve getirilir. Dişi deve erkek develere gösterildikten sonra alandan çıkarılır ve güreş başlatılır. Sırtı yere gelen, kaçan ya da yere düştükten sonra güreşe devam etmeyen deve yenik sayılır ve güreş sona erer.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.