23.04.2016

285 SAYILI TEBLİĞ (ORMAN YANGINLARININ ÖNLENMESİ VE SÖNDÜRÜLMESİNDE UYGULAMA ESASLARI)

Global Bilgiler  /  at  19:43  /  No comments

Global Bilgiler
ORMAN YANGINLARININ ÖNLENMESİ VE
SÖNDÜRÜLMESİNDE UYGULAMA
ESASLARI
  1. BÖLÜM
ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELEDE GEREKLİ
                                                           BİLGİLER
1-     ORMAN YANGINI TARİFİ VE ÖZELLİKLERİ :
Orman Yangını: Serbest yayılma eğiliminde olan ve ormanda yaşama birliği içinde bulunan canlı ve cansız bütün varlıkları yakarak yok eden ateştir.
                              Yanma olayı ısı, oksijen ve yanıcı maddelerden oluşan üç faktörün bir arada olmasıyla meydana gelir. Yangının sönmesi içinde  bu üç faktörden birinin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Yanma olayı için; ısının 260-400 C’den, oksijenin % 15’den fazla olması ve yeterli miktarda yanıcı maddenin bulunması şarttır.
2-     YANGININ TÜRLERİ :
Ülkemizde iki çeşit orman yangını vardır. Bunlar örtü ve tepe yangınlarıdır. Üçüncü bir orman yangını türü olan toprak yangını ise Ülkemiz için önemli değildir.
2.1- Örtü Yangını : Orman toprağını örten ölü ve diri örtüyü yakan yangındır. (Ot, çayır, funda, fide, fidan, yaprak, yosun, humus, kuru dal, kütük, devrik kesim artıkları v.s.)
Meşcere asli ağaçlarına çoğunlukla zarar vermez. Ancak; torağı örten yanıcı maddelerin yoğun olması halinde zarar verebilir. Bunun için de yanan sahanın yangın sonrası takip ve kontrol edilmesinde fayda vardır.
2.2- Tepe Yangını : Ağaç ve ağaçcıkların tepelerini de yakarak ilerleyen yangındır. Bu yangın türünde istisnalar hariç ormanın örtüsü, ağaçların gövdeleri ve tepeleri çeşitli şiddette yandığından ağaçlar genellikle kuruyarak, meşcere canlılığını kaybeder. En tehlikeli yangın türüdür.
YANGININ ÇIKIŞ NEDENLERİ :
               Eldeki istatistik bilgilerine göre: yangının çıkmasına neden olan ateşin, ana faktörlerinin yıldırım ve insanların çeşitli faaliyetleri olduğunu göstermektedir.İnsanın çeşitli faaliyetleri arasında: tarla çalışmaları (anız yakma, bağ-bahçe temizliği), çöplerin ateşe verilmesi, enerji nakil hattı arızaları, piknik ve çoban ateşi v.s.sayılabilir.
               Nedeni Bilinen Yangınlar : Yıldırım, kasıt, ihmal ve dikkatsizlik olarak üç guruba ayrılır. Ayrıca nedeni tespit edilemeyen yangınlar vardır ki bunlar oldukça fazladır. Böylece yangın çıkış nedenlerini,
               1-Yıldırım,
               2- Kasıt
               3- İhmal ve dikkatsizlik,
               4- Nedeni bilinmeyen
               olmak üzere 4 gurupta toplamak mümkündür.
               4-YANGINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER :
               1-Yanıcı madde
               2- Hava Halleri ( İklim – Klima)
               3- Topografik Yapı ( Arazi Yapısı) dır
               4.1 Yanıcı Madde :Ölü örtü, alt tabakada bulunan ot, çayır bitkileri, çeşitli çalılar, enkaz, kesim artıkları, ağaç ve ağaçcık v.s. dir. Yanıcı maddelerin inceliği- kalınlığı, miktarı, cinsi, devamlılığı ve rutubeti gibi özellikler yanma olayını etkiler.
               4.2- Hava Halleri : Yağış, nispi nem, sıcaklık ve rüzgar hızı yangını etkiler.Nispi nemin saat 10.00’da % 40 ve daha düşük olması, nemin 1-2 saat gibi kısa zaman diliminde % 20’ den fazla düşüş göstermesi hallerinde mutlaka yangın çıkmaktadır. Ayrıca rüzgar hızının 20 Km/saat ve üzerinde oluşu, kurak geçen yaz günleri yangını körükler. Bunun için yangın organizasyonu içindeki ilgililer Meteoroloji’ den sıcaklık, nispi hava nemi ve rüzgar hızını ihtiva eden hava raporunu her gün saat başı almalıdırlar.
               4.3- Topografik Yapı : Bakı, yükseklik, arazi meyilli, arazi şekli (röliyel), dar dere, kutu derelerdir. Doğrudan deniz rüzgarlarına açık alanlar, ada, yarımada durumunda olan sahalarda yangın sürat kazanır, bakı durumda; yangın tehlikesi yönünden güney, batı, doğu ve kuzey yamaçlar olmak üzere öncelik sıralaması yapılır.
11. BÖLÜM
                    ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELEDE KORUYUCU
                                                            TEDBİRLER
               Yangının çıkmasına engel olmak veya çıkacak yangınların sayılarının azaltılması için önceden alınan ve devamlılık gerektiren tedbirlerdir.
1-     HALKIN EĞİTİMİ :
1.1 Okul, cami, köy ve kışlalarda orman yangınları ile ilgili Orman İşletme Şefleri, Orman İşletme Müdürleri ve uzmanlarca eğitim verilecektir.
1.2   Broşürler dağıtılacak, gazete ve dergilerde yazılar yayınlanacaktır.
1.3 Radyo ve TV programları düzenlenecek, bu konuda mümkün olduğu takdirde orman radyo ve televizyon istasyonu kurulacaktır.
               1.4 Orman ve orman yangını konusunda yarışmalar düzenlenecektir.( Şiir, resim,fotoğraf, kompozisyon, senaryo v.s.)
               1.5 Orman içinden veya kenarından geçen karayolu,köy yolu ve orman yolu kenarlarına, piknik alanlarına yangın ikaz levhaları, veciz sözler ihtiva eden tabelalar konacaktır.
               1.6 İlçe ve beldelerde özellikle ilçenin pazarı olan günlerde anız yakılmaması için hoparlörlerle yangın uyarı anonsları yapılacaktır.
               1.7 Kritik günlerde orman içi ve kenarı köylere caydırıcı, ikaz edici el afişleri dağıtılacaktır.
               1.8 Karayolları ve trafik ekiplerince; Orman içi ve kenarı yollarda, yanan sigara atılmaması için uyarı anonsu yapılacaktır.
               1.9 Çıkan yangını haber vermek üzere teşkilatın telefon numaraları Kaymakamlık, karakol ve Muhtarlıklara bildirilecektir.
               1.10 Toplumda mevki ve söz sahibi sevilen kişilerle orman yangını konusunda radyo ve televizyonda programlar düzenlenecek, basına orman yangınları konusunda yazı yazmaları sağlanacaktır.
2-     HALK ORMAN İLİŞKİLERİNİ DÜZENLEMEK :
2.1) Orman içi ve kenarında bulunan vatandaşlar mevcut işlerden öncelikle istifade ettirilecektir.
2.2) Orman içi ve kenarında bulunan vatandaşların ihtiyaçları (yapacak, yakacak) zamanında karşılanacaktır.
2.3) Vatandaşlara; her konuda adil davranılacaktır.
2.4) Vatandaşa projeye dayalı kredi imkanı sağlanacaktır.
2.5) Vatandaşa karşı talebi olumsuzda olsa, nezaket kuralları içinde davranılacaktır.Sabırlı olunacak, hiçbir şekilde kızılmayacaktır.
2.6) Vatandaşın orman ile olan mülkiyet konusundaki anlaşmazlıklarını kısa zamanda halledilmesi için tedbirler alınacaktır.
2.7) Orman kadastro çalışmaları mümkün olan en kısa zamanda  bitirilecektir.
3-     MİLLİ ORMAN YANGINI KORUMA PROGRAMI ve UYGULAMASI :
    Orman Koruma ve Yangınla Mücadele konusunda ulusal bir politika oluşturmak ve bu politikanın uzun vadede değiştirilmemesi konusunda toplumla uzlaşmak suretiyle yangın ile ilgili tedbirlerde devamlılık sağlanacaktır.
4-                 KAMU KURULUŞLARI  İLE YAPILACAK YARDIMLAŞMA ve     İŞBİRLİĞİNE İLİŞKİN HUSUSLAR :
Her yıl mart ayı sonuna kadar “Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Görecekleri İşler Hakkındaki Yönetmelik” gereğince İllerde Vali, İlçelerde Kaymakamların başkanlığınca kurulan Orman Yangınları ile Mücadele Komisyonu toplanır. Bu toplantıda alınan kararlar ilgili Kuruluşlara tebliğ edilecektir. Bu kuruluşlar; Milli Eğitim, Bayındırlık, Ulaştırma, Maliye, İçişleri, Adalet, Milli Savunma Bakanlıkları ve Mahalli Birimleri ile TEK, PTT, TRT, THY, Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü ile Diyanet İşleri Başkanlığıdır.
5-     BAKANLIĞA BAĞLI KURULUŞLAR İLE YAPILACAK İŞBİRLİĞİ :
Bakanlık Bölge Müdürlüğü, Toprak Tahlil Laboratuar Müdürlüğü, Araştırma Müdürlüğü temsilcileri  Orman Bölge Müdürlüğü Başkanlığında toplanarak yangın için yapılabilecek azami yardımları ( araç, gereç, personel ) tespit ederler. Bu tespitler bir protokole bağlanır. Bu protokolden birer nüsha ilgili kuruluşlar ile OGM’ye gönderilecek ve protokol aynen uygulanacaktır.
6-     YASAL TEDBİRLER :  
Mevcut yasalar titizlikle uygulanacaktır.
6.1 Orman Kanununun 74. maddesine göre Orman Yangını çıkma ihtimalinin fazla olduğu kurak aylarda Valilikten alınacak onayla ormana giriş çıkışlar kısıtlanacak, gerektiğinde tamamen yasaklanacaktır.
6.2 Valiliklerce; İller Kanununun 66. maddesine göre yangın çıkması muhtemel orman alanlarının kontrolü için alınan kararlar ilan edilecektir. Bu ilanlarda kararlara uymayanlar hakkında T.C.K.526 maddesine göre işlem yapılacağı duyurulacaktır.
6.3 Orman Kanununun 74. maddesine göre Teşkilatımızla Emniyet ve Jandarma Teşkilatı arasında müştereken yapılacak kontrol ve devriye görevi için Vali Başkanlığında Orman Yangınları ile Mücadele Komisyonunca karar alınması sağlanacaktır.
III BÖLÜM
ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELEDE ÖNLEYİCİ TEDBİRLER
Bu tedbirler,yangın çıkmadan önce alınan ve yangın söndürme çalışmalarında faydalı olacak önlemlerdir. Bu önlemlerin alınabilmesi için, ormanın yangın çıkma ihtimalini belirleyen yangın tehlike sınıfı ile tehlikeli ve kıymetli alanların bilinmesi gerekmektedir. Tehlikeli ve kıymetli alanlarda İşletmenin yangına hassaslık durumuna bakılmaksızın ( sadece bu alanlarda ) önleyici tedbirler 1. derece yangına hassas işletmelerde olduğu gibi planlanacak ve uygulanacaktır. Bu nedenle Orman İşletme Müdürlüklerinin Yangın Tehlike Sınıfları ile tehlikeli ve kıymetli alanların çok iyi belirlenmesi uygulamada alınacak tedbirler bakımından önemlidir.
1-     YANGIN ALANLARININ SINIFLANDIRILMASI :
1.1 Sınıflandırma İşletme Müdürlüğü bazında yapılacaktır. İşletme Müdürlüklerinin yangına hassaslık derecelerinin tespiti için önce İşletme Müdürlüğü ormanlarında son 20 yılda çıkan orman yangınlarının yıllık yangın adedi ve yanan alan ortalaması dikkate alınarak hesaplanacaktır. Hesaplanan miktar aşağıda açıklanan 5 tehlike sınıfından hangisine giriyor ise, söz konusu İşletme Müdürlüğü yangına hassaslık bakımından o guruba dahil edilecektir. Tespitte ayrıca ağaç türü, yükseklik, nispi nem, rüzgar hızı, yağış durumu da dikkate alınacaktır.Orman İşletme Müdürlüklerinin orman yangınları tehlike sınıfları ile ilgili bir cetvel düzenlenecektir. Yangın adedine göre ayrı, yanan alan için ayrı olarak iki ayrı cetvel  düzenlenmeyecektir. Bu cetvel düzenlenirken öncelikle o işletmede çıkan yangın adedi ortalaması dikkate alınacaktır. Ancak sıralamada yanan alan ortalaması da dikkate alınacak ve etkili olacaktır.
               1.   Derece : Yangına en çok tehlikeli grup için :10.1 ve daha fazla ( Ankara İşletmesi)
               2.   Derece   : Yangına çok tehlikeli grup için    : 6.1-10.0
               3.  Derece : Yangına orta tehlikeli grup için : 3.1- 6.0 (Beypazarı,Çamlıdere, Ilgaz, Eskipazar, Kızılcahamam)
               4.   Derece   : Yangına az tehlikeli grup için : 1.1- 3.0 ( Çankırı, Çerkeş, Nallıhan )
               5.   Derece   : Yangına çok az tehlikeli grup için : 1.0 ve daha az yangını çıkan İşletme Müdürlükleridir.
               Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içindeki ormanların bazı İşletme Müdürlüklerinde bir İşletme Şefliği, bazen bir İşletme Şefliğinin bir veya birkaç mevkii yangın yönünden çok hassas olabilir. Bu gibi hallerde Orman Yangınları ile ilgili önlemler İşletme Müdürlüğünün veya İşletme Şefliğinin tamamı için değil, yangına hassas olan İşletme Şefliği veya İşletme Şefliğinin yangına hassas olan mevkii için alınacaktır.
               1.2) Tehlikeli Alanlar :
               Yangının çabuk  büyüyebileceği ve müdahalenin zor olduğu alanlardır.
               Bu alanlar aşağıda belirtildiği üzere İşletme Şefliği bazında ele alınacaktır.
               1.2.1) Bütünlük gösteren ve 0.7 ve daha fazla kapalılıkta, ölü örtü, ot ve çayır, sık boylu çeşitli çalı, gençlik, ağaçların dipten itibaren dallı olması gibi yanıcı madde etkenlerinin çoğunluğunun yoğun olarak beraber ve devamlı bulunduğu tabakalı, verimli, iğne yapraklı orman havzaları ile bu havzaların içerisinde bulunan ve yangın riski taşıyan bozuk ormanlardır.
a)      Güney, Güneybatı ve Batıya bakan alanlar,
b)     Arazi yapısı itibariyle % 60 dan fazla eğimli kırık alanlar,
c)      Yangın sezonundaki hakim rüzgarlara doğrudan açık alanlar,
a.                                             d)  Ada yarımada durumunda ve sahile doğrudan açık alanlar, üzerindeki ormanlar tehlikeli orman alanlardır.
1.2.2) Dar dere ve kutu dere durumundaki arazi yapısına sahip verimli ibreli orman havzaları, tehlikeli alanlardır.
1.2.3) Bütün ibreli ağaçlandırma sahaları ile ibreli tabii ve sun’i gençleştirme sahaları yangın yönünden tehlikeli orman alanlarıdır.
Tehlikeli alanların bütünlüğü asgari 200 hektar olacaktır.
Bütünlükten kasıt; tespit olunan tehlikeli alanın açıklık, karayolu, kayalık, nehir ve yatağı asgari 10 metre genişliğinde olan dere gibi yangın için ayrıca unsurlardan biriyle bölünmemiş olmasıdır.
1.3) Kıymetli Alanlar :
Varlıklarıyla muhafaza edilmesi öngörülen ve reaksiyon, turistik, savunma gibi hizmetleri yerine getiren iğne yapraklı orman alanlarıdır. Bu alanların tanımı aşağıda yapılmıştır.
1.3.1) İl, İlçe ve beldelerin bitişiğinde ve yakınında bulunan, aynı zamanda içlerinden Devlet kara ve demiryolu geçen şehrin umumi görümüne varlıklarıyla olumlu katkısı olan yeşil kuşak ve benzer orman alanları,
1.3.2) Orman içinde veya kenarında bulunan göl ile baraj ve gölet gibi tesislerin bitişiğindeki ormanlar,
1.3.3) Toprak muhafaza amaçlı erozyon ve ağaçlandırma sahalarıyla, yerleşim alanlarını su baskınları ve torak kaymalarına karşı koruma durumunda olan ormanlar,
1.3.4) Resmi onaylı orman içi dinlenme yerleri, turistik alanlar, askeri alanlar, milli parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma sahaları ve muhafaza ormanları kıymetli alanlardır.
Kıymetli alanlarda da alan büyüklükleri, resmi onaylı plan ve projelere uyulmak kaydıyla asgari 200 ha. Büyüklüğünde olacaktır.
1.4) Tehlikeli ve Kıymetli Alanların Tespiti :
Orman İşletme şefliği dahilindeki tehlikeli ve kıymetli alanların tespiti, Koruma Şube Müdürü başkanlığında, İşletme Müdür Yardımcısı, İşletme Şefinden müteşekkil bir komisyonca yapılacaktır. Ağaçlandırma sahalarında  Ağaçlandırma Mühendisi, Milli Park sahalarında da Milli Park Mühendisi bu komisyona dahil edilecektir. Tespit edilen tehlikeli ve kıymetli alanlarda; İşletmenin yangına hassaslık derecesine bakılmaksızın ( sadece bu alanlarda ) önleyici tedbirler 1. derecede yangına hassas İşletmelerde olduğu gibiplanlanacak ve uygulanacaktır.
2-     YANGIN TEHLİKESİNİN AZALTILMASI :
2.1 Çöplükler, demiryolu kenarları ve piknik alanları gibi özel yangın tehlikesi oluşturan alanların etrafında yangın emniyet yolu ile şerit açılacaktır.
2.2 Turistik alanlar, meskun mahaller, her türlü tesisler, ziraat arazileri gibi yerlerden gelecek yangın tehlikesine karşı; bu sahalarla orman arasına yangın emniyet yolları açılacaktır.
2.3 Orman içinden geçen yolların kenarları temiz tutulacak ve usulüne uygun budama yapılacaktır.
2.4 Ormanda bulunan ve yanmayı körükleyecek enkaz, dikili kuru gibi yanıcı maddeler mümkün olduğunca üretim ve diğer faaliyetlerle temizlenmesi sağlanacaktır.
2.5 Yangına  hassas Orman Bölge Müdürlüklerinde üretim, sürütme faaliyetleri ile bakım faaliyetlerinin Temmuz- Ağustos- Eylül ayları dışında yapılmasına önem verilecektir.
3-     AĞAÇLANDIRMA VE SİLVİKÜLTÜR TEDBİRLERİ :
3.1 Projelendirme
Yangına hassas sahalarda ağaçlandırma ve suni tensil çalışmaları için düzenlenecek projede yangın tehlikesinin öncelikle dikkate alınması gerekmektedir. Yangın tehlikesi düşünülmeden tanzim edilen ve uygulanan projelerden çoğunda, sahanın çok kısa aralıklarla 3-5 defa yandığı ve yapılan masrafların tamamının ziyan olduğu görülmüştür. Bu nedenle;
Yangın yönünden tehlikeli alanlarda yapılacak ağaçlandırma ve suni tensil çalışmalarında yangın tehlikesine karşı gerekli önlemler alınacak, tesisin gayesi açıkça belirlenecek, projelerinde gösterilerek uygulanacaktır.
a) Proje alanları içinde bulunan tehlikeli ve kıymetli alanlar tespit edilerek proje hartası üzerine işaretlenecektir. Bu sahalarda projeye yangını önleyici tedbirler işlenecektir.
b) Bu alanlara dikilmek üzere toprak tahlilleri neticelerine ve mevcut bitki örtüsüne göre yetiştirme muhitine uygun türler belirlenecektir. Uygulamada öncelik doğal türlere verilecektir.
d)     Tasarlanan gayeye göre proje tanzim edilecektir.
Gayeler;
c.1) Erozyon tesisi projesi
c.2) Turistik amaçlı yeşil örtü tesisi projesi
c.3) Şehirler çevresinde yeşil kuşak tesisi projesi
c.4) Üretim ormanı tesisi projesi olabilecektir.
Gaye, üretim ormanı tesisi ise proje;
c.4.1) Kağıtlık odun, lif- yonga odunu üretimi tesisi projesi
c.4.2) Direk üretimi tesisi projesi
c.4.3) Kerestelik emval üretimi tesisi projesi şeklinde düzenlenecektir.
Gaye yangın mıntıkasında idare müddetini mümkün olduğunca  kısa tutmaktır.
Ağaçlandırma ve silvikültür uygulama projelerinde tabii türlere önem ve öncelik verilecek, yapraklılar korunacaktır.
3.2 Karışık Meşçereler Yetiştirmek
Orman yangınlarının yayılma ihtimali, saf iğne yapraklı ışık ağacı meşcerelerinde özellikle fazladır. İğne yapraklı meşcereler yapraklı  ağaçlarla ne kadar fazla oranda karışmış olursa, yangının çıkma ve yayılma ihtimali o kadar azalır. Bu nedenle yetiştirme muhitinin elverişli olduğu yerlerde ışık ağaçlarına gölge ağaçları, iğne yapraklı ağaçlara, yapraklı ağaçlar karıştırılacaktır. Silvikültürel uygulamalarda yapraklı ağaçlar korunacaktır.
3.3 Bakım Çalışmaları
Meşcerelere yaşlarının gerektirdiği silvikültürel müdahalelerin zamanında yapılması yangın yönünden faydalıdır. Bakım çalışmalarında budama, kapalılığı bozmamak kaydıyla seyreltme yapmak maksada uygundur.Çok şiddetli müdahaleler alt tabakayı canlandıracağından mümkün olduğunca kaçınılacaktır.
Bakım neticesi çıkacak,değerlendirilmesi mümkün olmayan materyal, yol kenarına yakın durumlarda sahadan mutlaka çıkarılacaktır.
Gerek bakım çalışmaları ile ağaçlandırmalarda ve gerekse tensil çalışmalarında, çalışma alanında dere içlerinde mevcut çınar,kızılağaç, zakkum gibi dere içi vejetasyon aynen muhafaza edilecek ve bu vejetasyon içinde bulunan ibreli türler temizlenerek dere içlerinde yapraklarından meydana gelen yeşil bir bant oluşturulacaktır.
3.4 Temiz Bir İşletmecilik Uygulanması
Yangına hassas ormanlarda yangını körükleyici etki yapacak olan kesim artıkları ve enkazlar temizlenecek, üretilen emvalin yangın mevsimi gelmeden depolara nakli sağlanacak ve bu şekilde zamanlaması iyi yapılmış temiz bir işletmecilik uygulanacaktır.
3.5 Tampon Bölgelere Gelir Getirici Meyvalı Ağaç Dikilmesi
Meskun mahaller civarında yapılacak ağaçlandırma ve suni tensil çalışmalarında, mıntıkanın özelliğine göre meskun mahalle yakın tampon bölgelere halka gelir getirecek ( Fıstık çam v.s.) türlerin dikilmesine öncelik verilecektir.
3.6 Rüzgar Perdesi Yapılması
Rüzgarlı sahalarda yapılacak ağaçlandırma ve tensil çalışmalarında yangın emniyet yolu kenarlarına 3.sıra kara servi dikilerek rüzgar perdesi oluşturulacaktır.Ayrıca tesis 20-30 Ha.lık parsellere bölünecek ve bu parsel araları 6. sıra servi dikilmek suretiyle tesis içi rüzgar perdeleri oluşturulacaktır.
4.      ORMAN YANGINLARININ GÖZETLENMESİ :
Orman yangınlarının söndürülmesi için alınan bütün önlemlerin mücadeleye başlayabilmesi, öncelikle orman yangının görülmesi ve yerinin tesbit edilmesiyle olur. Yangının görülebilmesi için yangın sezonu boyunca bütün ormanların devamlı olarak gözetlenmesi mutlaka sağlanacaktır.
Gözetleme :
               4.a ) Sabit gözetleme kuleleri
4.b ) Havadan gözetleme
4.c ) Gezici postalar
4.d ) Yerel halkın ve diğer kaynakların yardımıyla yapılacaktır.,
4.a Sabit Gözetleme Kuleleri :
4.a.1) Kule planlaması :
Kuleler günün 24 saatinde gözetleme yapılacak şekilde ormanların görülebilirliği olan hakim noktalarına inşa edilmiş binalardır. Kulelerin yerleri 1/25000 ölçekli tesviye, eğrili haritalar üzerinde ışınsal metotla tespit edilecektir. Görüş alanı içinde buluna ormanın; düz alanda % 100, engebeli alanlarda asgari % 70’ini görebilecek şekilde inşa edilecektir.Görülebilirlikle 100 metre yükselmesi ile görülen dumanın çıktığı alanlar, görülen alan olarak kabul edilecektir.
Kule planlaması bu esasa göre yapılacaktır. Uygulamada özellikle dere içlerindeki dumanın yatması ve uzak mesafelerde dumanın görülememesi gibi durumlar meydana gelmektedir. Bu bakımdan mevcut kule planlaması Bölge Müdürlüğü bazında ele alınacak tehlikeli ve kıymetli alanları da içine alacak şekilde planlama gözden geçirilecektir.Bu alanlarda;
1-Bütün alan doğrudan görülecek şekilde,
2-İki kuleden doğrudan görülecek şekilde,
3-İki kule arası mesafe en çok 25 km. olacak şekilde ilaveler yapılacaktır.
4.a.2 ) Kule İnşaatları :
Kuleler tespit olunan noktalara rasat odası (gözetleme) 360 lik alanı görebilecek şekilde inşaa edilecektir. Projelerde barınma yerinden gözetleme odasına içten çıkılacak şekilde değişiklik yapılacaktır. Ayrıca sarnıç olarak yapılan beton su depoları sızdırma yaptığından bunların yerine fiberglass su deposu kullanılacaktır.Gözetleme odasındaki pencereler çift camlı olacaktır. Mutlaka radyoaktif paratoner tesis edilecektir.Paratoner tesisi sık sık kontrol edilecek, sağlıklı görev yapması sağlanacaktır. Şehir ceryanı imkanı olan kulelere öncelikle Şehir ceryanı bağlanacaktır. Yangın mevsimi boyunca gözetleme kepenkleri gece gündüz devamlı açık tutulacaktır.
Bu imkanların bulunmadığı kulelerde Güneş Enerji Sistemleri ile ( Fotovoltatik sistem) elektrik  temin edilecektir.
Engebeli orman alanlarında kuleler görüş alanı iyi olan hakim tepeler üzerine inşa edilecektir.Bu kuleler; altta iki oda, üstte rasat odası olacak şekilde yapılacaktır.Ancak; ormanların düz veya düze yakın alanlarda bulunması, hakim noktaların bulunmaması hallerinde, görülebilirliği artırmak için geliştirilecek özel projelere göre yüksek kuleler yapılacaktır. İyi görüş sağlıyorsa alçak yerlerde kule inşa edilebilecektir.( karşıdan gözetleme)
Kulelere tekniğine göre uygun bir şekilde limbus monte edilecektir.
4.a.3) Gözetleyiciler :
Kulelerde 24 saat gözetleme yapılacaktır. Gözetlemenin devamlı olabilmesi için kulelerde her an asgari iki kişinin bulunması sağlanacaktır. Kulelere öncelikle varsa aile olarak gözetleyici ( karı koca ), ailenin mümkün olmadığı yerlerde asgari iki gözetleyici yerleştirilecektir. Kulelerde gözetleyici olarak çalıştırılacak işçilerin, mıntıkayı iyi bilen, iyi ahlaklı, çevresinde sevilen ve sayılan, sorunları bulunmayan, görevini yapacak bedensel engeli olmayan ( görme, işitme, konuşma) okur-yazar varsa denenmiş kişilerden seçilmesine özen gösterilecektir.
Personelin görevinde başarılı olması da iş güvenliğinin ve devamlılığının faydası inkar edilemez.Bu bakımdan gözetleyicilerin aile reisi durumunda olanına sezon dışında da iş verilmesine gayret edilecektir.
Gözetleyiciler meskun mahal dışında çalışmak zorundadırlar. 24 saat gözetleme yapma mecburiyetleri olduğundan da kuleden ayrılmazlar. Bu bakımdan gerekli olan zaruri ihtiyaçlarının nakli, İşletme Şefliğince yapılacaktır. Acil ihtiyaçlarının temini ve hastalanmaları halinde kendilerine vasıta temin edilecektir. Ayrıca yangın sezonu başladığında kuleye çıkışlarında ve sezon sonunda da kuleden inişlerinde, İşletme Şefliğince araç temin edilerek eşyaları taşınacaktır.
4.a.4 ) Kulelerdeki Gözetleyicilerin Haberleşmesi 
Kulelerde haberleşme prensip olarak telsizle yapılacaktır. Ancak, bu güne kadar idaremize ait telefon hattı bulunan kulelerde bu imkanlardan faydalanılmaya devam edilecektir. Ayrıca PTT telefonu verilmesi mümkün olan kulelere telefon bağlatılacaktır. Gerek eski, gerekse yeniden yapılacak kulelere idaremizce yeni telefon hattı yapılmayacaktır. Bu kulelerde telsizden faydalanılacaktır.
İşletmenin haberleşmesine hakim olan kulelerde muhaberenin aksamamasına mutlak özen gösterilecektir. Bu itibarla bu kulelerde; ikinci bir haberleşme aracı ( telefon veya ikinci bir telsiz veya el telsizi ) bulundurulacaktır.
Telefon hattının bulunduğu kulelerde, hattın tamiri gözetleyiciler dışındaki elemanlara yaptırılacaktır.
Röle cihazının bulunduğu kulelerin yolları yaz kış ulaşıma imkan sağlayacak şekilde inşa edilecektir. Bu kulelerde kışında barınılacağından her türlü ihtimale karşı inşaatlar eksiksiz yapılacaktır. Eski kuleler en iyi şekilde onarılacaktır.
4.a.5 ) Gözetleyicilerin Dikkat Edecekleri Prensipler : ( Gözetleme Talimatı )
Gözetleyicinin asli görevi görüş alanındaki sahaları devamlı gözetlemektir. Bu görevi yaparken aşağıdaki prensiplere uyulacaktır.
            1- Kuleyi hiçbir zaman terketme, gözetlemeyi 24 saat sürdür.
2- Kulede daima en az iki kişi olarak (bütün gün tek başına gözetleme yapamazsın.)
3- Haberleşme araçlarını bakımlı, çalışır durumda bulundur.
4- Çevrimlere mutlaka iştirak et.
5- Gördüğün yangını hemen haber ver.
6- Yangının yerini tarif et.
7- Yangına giden yolları tarif et.
8- Doğrudan görebiliyorsan yangının şeklini bildir. ( örtü, tepe )
Sadece dumanı görüyorsan, dumanın ( siyah, beyaz, dik veya yatık ) rengini ve şeklini bildir.
9- Ormanın şeklini bildir. ( koru, b.koru, baltalık, ağaç )
10-Gerektiğinde Limbus ve Dürbünü kullan.
Bu prensipler talimat şeklinde kulelere asılacaktır.
4.b ) Havadan Gözetleme :
Ormanların helikopter veya uçaklarla havadan gözetlenmesidir.
4.b.1 ) Yangına Hassas Bölge Müdürlüklerinde Uçakların Gözetlemede Kullanılması :
İdaremizce kiralanacak uçakların gözetlemede kullanılmaları aşağıdaki prensiplere göre
yapılacaktır.
1-Bütün ormanlarda;
-        Rüzgarlı ve nispi hava neminin % 20 ve daha düşük olduğu günlerde,
-        Havanın sisli, kulelerin normal görüş alanlarını kısıtlı olarak gördüğü günlerde,
             2-Görülmeyen alanlar ile doğrudan gözlenemeyen alanlarda, deniz rüzgarlarına doğrudan açık sahil ormanlarında, Temmuz- Ağustos-Eylül aylarında 13.00-16.00 saatleri arasında yapılacaktır.
               4.b.2 ) Gözetleme Şartları ( Havadan )     
1-     Mürettebat hariç asgari bir kişi alabilecek uçak veya helikopterle yapılacaktır.
2-     Tecrübeli ve arazi, harita durumunu iyi bilen bir teknik eleman katılacaktır.
3-     Gözetlenecek bölgelerin haritası bulundurulacaktır.
4-     Hava, yer haberleşmesi sağlanacaktır.
5-     Haberleşmede dil birliği ( karşı tarafın anlayacağı şekilde yer tarifi sağlanacaktır.
4.b.3) Gözetleme Prensipleri : ( Havadan )
1- Uçuş; gözetlenecek alanlar, gözcüler tarafından rahatlıkla görülebilecek şekilde yapılacaktır. ( sırtın iki tarafını görecek şekilde )
2- Mümkün olduğu kadar düzgün (iniş-çıkış-zikzaklı değil) uçuş yapılacaktır
3- Uçuş hızı 160-180 km. olacaktır.
4- Öncelikle bütün saha kontrol edilecek, bilahare bu uçuşlarla görülmeyen sahalar kontrol edilecektir.  
5- Uçuşlar araziye paralel yapılacaktır.
6-               Çok kritik  gün ve saatlerde ( nispi nem % 20 nin altında iken ) söndürme uçakları ile su dolu olarak yapılacaktır.
4.c- Gezici Postalar
Mevcut kule planlamasına göre görülmeyen ve doğrudan görülmeyen alanlarda çıkan bir orman yangını, başlangıç halinde görülemez. Ancak duman bir miktar yükseldikten sonra görülebilir.Bu özellik yangına erken müdahaleye de mani olur ve tehlikeli alanlarda büyük zararlara sebep olur.
Bu gibi kritik ve görülemeyen alanlarda, yerden gözetleme yapmaları için asgari iki kişiden müteşekkil, mıntıkayı iyi bilen, güvenilir, dürbün, telsiz ve söndürme malzemesi ile donatılmış postalar oluşturularak dolaştırılır. Bu postalara bir güzergah verilerek gözetleme yapacakları alan belirtilecektir.Postaların motosikletli olmasında fayda vardır. Bu işte kullanılan motosikletlerin akaryakıtı idarece karşılanacaktır.
4.d- Halkın ve Diğer Kaynakların Yardımı :
1-     Hava yolları, Hava Kuvvetleri ve Özel Hava yolu firmalarının ihbarları.
2-     Belediyelere yapılan ihbarlar.
3-     TRT’ye yapılan ihbarlar.
4-     Kaymakamlıklara, Köy Muhtarlıklarına, Karakollara ve Emniyet Müdürlüklerine yapılan     
İhbarlar.
5-     Halkın kendisi bizzat gelerek veya telefonla teşkilatımıza yaptığı yangın ihbarları
bulunmaktadır.İdaremizce bu kuruluş ve makamlara, mahalli orman teşkilatının telefon numaraları ile ALO Yangın İhbar 177 ve adresleri bildirilecektir.
5-HABERLEŞME :
Haberleşme; aralarında mesafe bulunan kaynak ve kullanıcıların bilgi alışverişleridir.
Orman yangınlarındaki ana prensip erken müdahaledir. Erken müdahale için ilk şart yangının yangının görülmesi ise ikinci ve en olanı da yangın haberinin müdahale edecek birimlere ulaştırılmasıdır.Bu itibarla haberleşme; müdahalenin esasını teşkil ettiği gibi, yangın sahasının miktarında da büyük rol oynar. Yani yangınların kontrolü için erken müdahale, bunun içinde zamanında ve en iyi şekilde bir haberleşme esastır, şarttır.
Orman yangını haberleşmesi : Yangın dışı haberleşme ve yangın içi haberleşme, olmak üzere iki kısımda olmaktadır.
5.1- Yangın Dışı Haberleşme :
Yangının görülmesinden itibaren, müdahale için gerekli olan yardımların, yangın dışından talep edilmesi ve yangının seyri hakkında merkeze bilgi verilmesi, yangının ilgili makamlara bildirilmesi için yapılan muhaberedir.Yangın dışı haberleşme aşağıdaki şekilde olacaktır.
1- Yangın haberi ilgili makamlara bildirilecektir.
2- Yangın   mahallinden  talep edilen işçi, mükellef, askeri birlik, teknik eleman istedikleri merkeze  bildirilecektir.
            3- İaşe, itfaiye, greyder, dozer ve çekici gibi ihtiyaçlarla ilgili talepler merkeze                   bildirilecektir.
4-     Meteorolojik bilgiler istenecektir.
5-               Yangın durumu (yangının seyri, ormanın durumu, devamında tehlike olup olmadığı)   hakkında merkeze bilgi verilecektir.

5.1.1- Yangın Dışı Haberleşmede Dikkat Edilecek Hususlar :        
               1- Yangın mahalli ile merkez arasındaki bilgi alışverişi, mutlaka yangın amiri veya onun görevlendireceği bir teknik elamanla yapılacaktır. Doğrudan irtibat mümkün değilse, bir kule aracılığı ile, bu da mümkün değilse merkezle irtibat kurabilecek bir telsiz aracılığı ile görüşme sağlanacaktır.
               2- Yangın mahalli ile merkez arasında ayrıca yangın içi haberleşme için yangın amirinin yanında iki adet telsiz bulunacak, bunlardan biri ile yangın içi muhabere sürdürülürken öteki telsiz ile de merkezle başka bir kanaldan irtibat kurulacaktır.
               3- Yangın amiri ile çok az ve öz konuşulacak, yangın amirinin yangın için muhaberesi için, çok kıymetli olan zamanı harcanmayacak, özellikle telsizin başına her geçen yangın amirinden yangın hakkında bilgi istemeyecek, yangın ile ilgili bütün bilgiler İşletme veya Bölge Müdürlüğü merkezinden talep edilecektir.
               4- Talep edilen ihtiyaçların temin edilebilen miktarları, hareket saatleri, kısa ve öz olarak yangın amirine bildirilecek, ulaştıklarında da bilgi alınacaktır.
               5- Yangın anında; diğer konular için telsiz kanalları meşgul edilmeyecektir.Yangın içi muhabereyi baskı altına alabilecek bütün telsizler, özellikle yangın sezonunda yangına duyarlı olmayan diğer Bölge Müdürlüklerine ait telsizler kesinlikle susturulacaktır.
               5.2- Yangın İçi Haberleşme :
               Yangın içi ilk hareketin başladığı andan itibaren, sönünceye kadar geçen zaman zarfında haberi veren kule, yangın amiri ve yangın içinde çalışanların aralarda yaptıkları haberleşmedir.
               Yangın içi haberleşmeler aşağıdaki şekilde yapılacaktır.
               1- İlk müdahale ekiplerine güzergah verilecek ve yangın durumuna göre ekipler yangın sahasına yerleştirilecektir.
               2- Yangın içinde ihtiyaç duyulan yerlere işçi, malzeme ve teknik eleman yönlendirilmesi sağlanacaktır.
               3- Yapılacak olan müdahale talimatlanacaktır.
               4- Yiyecek ve içeceklerin ne zaman ve nerede dağıtılacağı bildirilecektir.
               5- Yangın içinde çalışanların ekipleri, ekip mevcutları ve isimleri tespit edilecektir.
6-     Askeri birlik ve mükellefler ihtiyaç yerlerine sevk edilecektir.
7-     Hava müdahalesine yön verilecektir.
8-     Meteorolojik bilgiler, ekiplerde bulunan teknik elemanlara aktarılacaktır.
9-     Hasta ve sakatlanan tıbbi müdahale için sevk edilecektir.
               10-Yangının seyri ve yangın içi çalışmalarında, ihtiyaç olan malzeme, işçi, makine v.s hakkında  ekiplerde bulunan teknik elemanlardan bilgi toplanacaktır.
                   5.2.1- Yangın İçi Haberleşmede Dikkat Edilecek Hususlar :
                   1-Yangın amiri öncelikle yangın mahallini görebileceği ve aynı zamanda bütün yangın içinde çalışanlar ile doğrudan görüşebileceği hakim bir mevkii de veya havada bulunacaktır.( helikopter, uçak)
               2- Bunun mümkün olmadığı hallerde ya hakim bir mevkii de bulunan telsizle veya bir kule aracılığıyla yangın içinde çalışanlar ile irtibat kurulacaktır.
               3- Çok gerekli olmadıkça ekipler birbiri ile değil, yangın amiri ile irtibat kuracaktır.
               4- Aracı olarak telsiz veya kule, aldığı bilgiyi aktaracak, lüzumsuz ilave yapmayacaktır.
               5- Gerektiğinde karşı tarafa sözlerini tekrar ettirecek veya kendisi tekrar edecektir.
6-     Hiçbir ekip, hatta yangın amiri lüzumsuz konuşmayacaktır.
7- Yangın içinde çalışanlar ile haberleşmeyi, bilgi alışverişini, talimatları sadece ve mutlaka yangın amiri yapacaktır.Yangın mahallinde olmayan hiçbir yetkili, amir pozisyonunda  da olsa yangın içinde çalışanlara doğrudan talimat vermeyecek, ancak yangın amiri ile irtibat kurarak ona yardımcı olacaktır.
5.3- Telsiz Haberleşmesinde Dikkat Edilecek Hususlar :
1-     Usulüne uygun bir dil kullan,
2-     Mesajını vermeden önce üzerinde düşün cevabını özet olarak çabuk ver,
3- Telsiz kanallarının yoğun ve dolu olduğunu unutma,kanalın yangın için her zaman kullanılabileceğini düşünerek işini çabuk bitir.
4- Eğer başkaları da o kanalı kullanıyorsa, fevkalade bir hal olmadıkça konuşmalar bitene kadar bekle,
5- Acil bir mesaj varsa “ Tıbbi yardım gerektiren, yangın durumu ile ilgili mesajlar “, konuşmayı kes ve kanala gir,
6- Mikrofona doğru yaklaş 4-5 cm. mesafeden konuş, kelimeleri doğru telaffuz et, normal bir ses tonu kullan,
7- Role kanalında görüşme yapılırken mandala bastıktan 2 sn.’ye sonra konuşmaya başla, konuşma bittikten sonra mandalı bırak.
Telsizleri doğru bir şekilde kullanmak için mümkün olan her gayreti göster. Doğru kullanım mesajın anlaşılmasını kolaylaştırır ve iş çabukluğu sağlar. Gecikme, vakit kaybı demektir ve yangında her dakikanın önemi vardır. UNUTMA.
Bu prensipler talimat şeklinde haber merkezleri, ekip merkezleri ve kulelere asılacaktır.
5.4- Telsizlerin Kullanım Bakım ve Onarımı :
1- Bütün telsiz cihazlarının montaj ve demontajı atölye şefliği teknik elemanlarınca yapılacaktır. Bu elemanlar dışında hiç kimse montaj ve demontaj yapmayacaktır.
2- Yangın mevsimi sonunda sökülen telsizlerin onarım ve yıllık bakımları Bölge Müdürlüğü merkezindeki atölye şeflikleri tarafından yapılacaktır. Herhangi bir karışıklığa meydan vermemek için, demontajı yapılan telsizler İşletme merkezlerinde toplanıp, bilahare Bölge Müdürlüğü atölye şefliğinin tespit edeceği tarihte telsizlerin yıllık bakım ve onarımlarının yapılabilmesi için İşletmesince atölye şefliğine teslim edilecektir. Bakım ve tamiri yapılan telsizler en kısa zamanda İşletmesine iade edilecek ve yangın mevsimine kadar İşletme Müdürlüğünde muhafazaya alınacaktır.
3- Yangın mevsimi haricinde de çalışması zaruri olan telsizlerin bakım ve onarımı, haberleşmede aksaklık yaratmaması bakımından yetkililerce mümkün olduğu kadar mahallinde yapılacaktır.
4- Tamiratı Bölge Müdürlüğünce yapılması mümkün olmayan telsizler Genel Müdürlüğe tamir için getirilmeden önce, haber verilerek gün alınacaktır. Arızalı telsizlerle birlikte mutlaka atölye şefi veya telsiz teknisyeni görevlendirilecektir.
5- Bölge Müdürlüğü telsiz atölyelerinde yaz kış devamlı yeterli sayıda teknik eleman bulundurulacaktır.
6- Role cihazlarının bulunduğu yerlerde yaz kış devamlı yeterli sayıda eleman bulundurulacaktır. Binalar kışında insan barındıracak şekilde tanzim edilecektir.
7-     Fiilen telsiz teknisyenliği yapanlara, telsiz nöbeti tutturulmayacaktır.
8-               Yangın mevsimi dışında kullanılan sabit telsizlerin başına mutlaka ehil, işi bilen elemanlar verilecektir.
9- Telsiz haberleşmesinin sağlıklı yapılabilmesi için sabit SSB/HF ve VHF/FM telsiz cihazları binaların en üst katlarına kurulacak ve hiçbir şekilde telefon santralleri ile aynı odada bulunmayacaktır.
10- Sabit telsizler yangın sezonunda günde aralıklı olarak 30 dakika kapatılarak dinlendirilecektir.
11- Aynı röleyi ve frekansı ortak kullanan Bölge Müdürlüklerinin çevrim saatleri Genel Müdürlükçe tespit edilecektir. Bölge Müdürlükleri kendilerine tahsis edilen saatlerde röle üzerinden telsiz muhaberesi yapacaktır. Ancak orman yangını çıkması durumunda öncelik yangına ait olduğundan, yangın olan Bölge Müdürlüğünde yangın süresince ikaza gerek kalmadan yangın söndürülünceye kadar, diğer Bölge Müdürlüklerinde röle üzerinden hiçbir haberleşme yapılmayacaktır.
12- Elektrik ve Güneş Enerjisi sistemi ( Photovoltatik ) olmayan yangın gözetleme kuleleri ile elektrik olmayan ilk müdahale ve hazır kuvvet ekiplerinde bulunan tesislerin 24 saat çalışmaları nedeni ile enerji ihtiyaçları sürekli sağlanamamaktadır. Bu nedenle her merkez için biri yedek olmak üzere 2 adet 12 Volt 150-200 A/h ‘lik aküler kullanılacaktır. Yedek aküler İşletme merkezlerinde şarj edilmiş ve bakımı yapılmış olarak bekletilecektir.
13- Telsiz bulunan her türlü binada “ radyoaktif paratoner “ bulundurulması mutlaka sağlanacaktır. Telsizler yangınla mücadelede mutlak ihtiyaç duyulan cihazlardır. Bu cihazların teslim-tesellümünde, korunmasında, bakımında ve kullanımında titiz davranılacaktır.
14- “ Telsiz Emniyet ve Muhafaza Tedbirleri “ talimatı çoğaltılıp, kullanan kişi veya kişilere imza karşılığı verilecektir. Kullananlara telsizlerin çok pahalı ve dış ülkelerden satın alınan aletler olduğu daima hatırlatılacak zayinin büyük maddi külfet yükleyeceği bildirilecektir.
                                             TELSİZ EMNİYET ve MUHAFAZA TEDBİRLERİ
Telsiz cihazları, telsizi kullanacaklara aşağıdaki hususlar belirtilerek düzenlenecek senetle teslim edilecek ve ayrıca Genel ve Özel muhafaza tedbirlerini açıklayan yazıda ilgiliye tebliğ edilecektir.
Cihaz sorumlusunun adı soyadı   :
Cihaz kullananın görevi                 :
Cihazın seri nosu                                           :
Cihazın cinsi (sabit, araç,el)                        :
Cihazın bulunduğu yer                   :
Cihazın teslim tarihi                                      :
Değeri ( Mark...., Dolar.....)                           :
Teslim eden                                                    :
Genel Muhafaza Tedbirleri :
1- Telsizler ve sistemler maksatları dışında kullanılamaz. Maksat dışı kullananlar tespit edildiğinde ve cihazların yetkisiz kişilerce kullanılması halinde 2813 sayılı kanun gereğince yasal işlem yapılacaktır.
2- Telsiz operatörlük belgesi, sertifikası veya kullanmasına müsaade edilenler ve görevlendirilenler dışında hiçbir kişiye telsiz kullanımı için müsaade edilmeyecektir.
3- 2813 sayılı Telsiz Kanunun Telsiz Emniyet ve Muhafaza tedbirleri talimatı 3. maddesi ( C )  fıkrasına göre iş yeri terk edildiğinde telsizin bulunduğu kısım kilitlenecektir.
4- Telsizin herhangi bir sebeple başkalarının eline geçmesi veya kaybolması halinde vakit geçirmeden İşletme Müdürlüğü kanalı ile mahalli Emniyet Teşkilatına haber verilerek ve bir zabıt tutularak durum hemen Genel Müdürlüğe bildirilecektir.
5-Haberleşmede öncelik yangın haberlerine verilecektir. Yangın haberleşmesi yapıldığı zaman diğer haberleşmeler kesilecektir.,
6- 2813 Sayılı Telsiz Kanununa göre Telsiz Emniyet ve Muhafaza Tedbirlerinin takibi ve yürütülmesi hususunda Telsiz İşleri Genel Müdürlüğüne karşı Genel Müdürlüğümüz sorumludur.Bundan mütevellit yukarıda belirtilen hususların takibi ve yürütülmesi Kurumumuz Orman Koruma ve Yangınla Mücadele Dairesi Başkanlığı Elektronik ve Haberleşme Şube Müdürlüğü’ne aittir.
7- Bölge Müdürlüğü Atölye elemanları dışında hiçbir kimse telsize tamir için hiçbir şekilde müdahale etmeyecek ve kurcalamayacaktır.Hatasız ve yetkisiz kişilerce kullanma ve kurcalamadan dolayı hasar gören telsiz cihazlarındaki elektronik ve mekanik her türlü arıza cihaz sorumlusuna ait olacaktır. Meydana gelecek hasarlardan dolayı cihaz sorumlusu hakkında idari ve cezai işlem yapılacaktır.
Özel Muhafaza Tedbirleri :                        
El Telsizleri :
1- El telsizleri kullanılmadığı zaman başkasının eline geçmeyecek şekilde emniyete alınmış bir yerde muhafaza edilecektir.
2- El telsizi kullanımında nöbet hizmeti varsa telsiz cihazlarının devri nöbet defterine yazılacaktır.
Mobil Telsizler :
1- Mobil telsizli araçlar özel nöbetçilerin kontrolü altında bulunan park yerlerine çekilerek nöbetçinin sorumluluğuna bırakılacaktır.
2- Sürücüler araçlarını terk ettiklerinde aracın kapılarını mutlaka kilitli tutacaklardır.
Sabit Telsizler :
1- Sabit telsizler kullanılmadığı zaman kapısı kilitli ve emniyete alınmış bir yerde muhafaza edilecektir.
2- Sabit telsiz kullanıcıları her gün sabit antenin durumunu gözle kontrol ederek antenin kırık olması durumunda telsizi çalıştırmadan durumu Bölge Müdürlüğünün ilgili teknik elemanlarına bildireceklerdir.
6- YANGIN SÖNDÜRME EKİPLERİ :
Yangının söndürülmesi için motorlu, telsizli ve söndürme malzemeleri ile donatılmış sabit veya gezici işçi gruplarıdır.
                              Söndürme Ekipleri;
1-     İlk müdahale ekibi
2-     Hazır kuvvet ekibi
3-     Seyyar ( gezici ) ekip
4-     Arazöz ekibi
5-     Helikopter ekibi olarak 5 gruptur.
6.1- İlk Müdahale Ekibi :
Yangına ilk Müdahaleyi yapan ekiptir. Ekipler ormanın yangına hassasiyet derecesine göre 8-17 adet işçiden oluşacaktır.Başlarında bir çavuş bulunur.Kritik noktalardaki ilk müdahale ekiplerine gerektiğinde orman muhafaza memuru verilir. Belli merkezlerde yerleştirilir.Yerleştirme de yol kavşakları yerleşim merkezlerine yakınlık, su ve elektrik temininin mümkün olduğu yerler varsa, tercih edilir. Bu yerlerde projelerine uygun olarak ekip binaları inşaa edilecektir. Ormanlardaki yol miktarına, yolların ve ormanın durumuna göre yangın ekiplerinin sayısı değişir. Ekip sayısını yangına ulaşmak için geçecek zamanda, ulaşılabilecek mesafeler belirler. Örneğin 20 dakika da 20 Km’ye ulaşabilen bir orman alanında bir ekip oluşturulursa 20 dakikada 10 Km’ye ulaşılabilen orman alanında ise iki ekip oluşturulacak demektir. Her ekibin yangından korumaya 1. derece sorumlu olduğu sınırları belli bir orman sahası tespit edilecektir. Ekiplerdeki işçi sayısı İşletmenin yangına hassasiyet dercesine bağlı olarak değiştirilecektir.Ayrıca aynı İşletme içinde  de yangına hassasiyet farklılıkları dikkate alınacak ve ekipteki işçi sayısı azaltılacak veya çoğaltılacaktır.
İlk müdahale ekipleri, ormanın uç noktasındaki yangına;
1.      derece hassas ormanlarda 20 dakika içinde
2.      derece hassas ormanlarda 30 dakika içinde
3.      derece hassas ormanlarda 40 dakika içinde
4.      5 derece hassas ormanlarda 50 dakika içinde müdahale edecek şekilde yerleştirilecektir

İlk müdahale ekibinde, tırmık, çapa, tahra, balta, kazma, gürebi, baltalı kazma, şaplak, sırt tulumbası, tırmıklı çapa, motorlu testere ve akaryakıt yağ gibi mücadele malzemeleri ile sırt çantası, migfer, matara, el feneri, su bidonu, eğe, tıbbi malzeme, kumanya için çuval ve poşet, yangına gider levhaları gibi yardımcı malzemeler bulundurulacaktır.
6.2- Hazır Kuvvet Ekipleri :
İlk müdahale ekiplerinin kontrole alamadıkları yangınlara yardıma giderler. Görev alanları daha geniş ve değişiktir. Tehlikeli ve kıymetli alanlar çevresinde yerleştirilir. Sayıları 25-40 kişidir.Başlarında orman muhafaza memuru bulunur. Söndürme malzemesi olarak ilk müdahale ekibinde bulunan malzemeler yanında iki adet motorlu testere bulunur. Gerektiğinde ilk müdahale ekibi görevi de yapacaklardır. Hazır kuvvet ekiplerinin de yangından korumaya 1. derece sorumlu olduğu sınırları belli bir orman sahası tespit edilecektir. İşçi sayısı da yangına hassasiyet durumuna göre azaltılacak ve çoğaltılacaktır.
6.2.1- İlk Müdahale ve Hazır Kuvvet Ekip Merkezlerinin Tespiti ve Kuruluş Raporlarının Tanzimi :
Orman yangınının söndürülmesinde ilk müdahale çok önemlidir. Yangına ilk müdahale ne kadar erken yapılırsa, yangının söndürülme ihtimalide o kadar fazla olmaktadır.
Bu sebeple yangına ilk müdahale ve hazır kuvvet ekiplerinin yerlerinin mümkün olduğunca orman içinde veya ormana çok yakın bir yerde tespiti gerekmektedir.Trafik yükünün az olduğu yerler tercih edilmelidir.
Ekip yerlerinin tespitinde;
a)      Korunacak ormanın yangına hassaslık derecesi,
b)     Korunacak ormanın mevcut ulaşım yolu miktarı,
c)      Korunacak ormanda mevcut yolların ( standardı ) üst yapısı, meyli, kurpu,
d)     Korunacak ormanlarda yolların trafik yükü,
e)      Düşünülen yerin korunacak ormana göre yeri, mesafesi,
f)      Düşünülen yerin yerleşim yerlerine olan mesafesi, nüfus yoğunluğu,
g)      Düşünülen yerin su ve elektrik durumu,
h) Korunacak ormana yapılan açma, yerleşme, kesme, nakil, otlatma gibi usulsüz ve kanunsuz müdahalelerin miktarı,
i)   Civar köy ve yerleşim yerleri halkının, orman yangını konusundaki tutumları,
k)      Piknik vs, sebeplerle ormana olan baskı talep,
l)       Ekipte kullanılacak vasıta türü, hususları dikkate alınacaktır.
Yol durumu ve diğer sebeplerle, aynı uzaklıklarda bulunan ayrı yerlerdeki ormanların uç noktalarındaki yangına ulaşma zamanı hep farklı olacaktır. Bundan dolayı aynı hassasiyet sınıfına giren ormanlarda eşit miktarlarda saha ayrılarak her saha için ekip kurmak hatalı olacaktır. İlk müdahalede önemli olan zamandır. 1. derecede yangına hassas bir ormanda 20 dakikada 10 Km. mesafedeki bir yangına ulaşabiliyorsa, bu ekip yarıçapı 10 Km. olan bir daire içinde bulunan ormandaki yangınları kontrol edebilir demektir. Bu orman sahası da 31.000 ha. civarındadır.
Yine 1. derece yangına hassas bir ormanda 20 dakikada 5 Km. mesafedeki bir yangına ulaşabiliyorsa, bu ekip yarıçapı 5 Km. olan bir daire içinde bulunan ormanlardaki yangınları kontrol edebilir, demektir. Bu orman sahasında 8.000 ha. civarındadır. Görüldüğü gibi aynı hassaslık derecesinde olmasına rağmen bir ekip 31.000 ha. diğer ekip 8.000 ha.’lık bir orman sahasındaki yangınları kontrol etmektedir. Bu sebeple ekip merkezi tespitinde ormana olan mesafe değil, o ormanda çıkacak bir yangına ne kadar zamanda ulaşılacağı önemlidir.Ulaşma zamanı ile orantılı olarak ekipce yangından korunacak saha büyüyecek veya küçülecektir. Ekipce korunacak sahanın büyüklüğünün tespitinde, ulaşım zamanı ile birlikte diğer etkileyici faktörlerde dikkate alınacaktır.
Bu nedenle
1- Yangına ilk müdahale ve hazır kuvvet ekip merkezleri bu kıstaslar dikkate alınarak tespit edilecektir.
2- Yangına hassasiyet durumuna göre yangına ulaşma zamanı ve diğer kriterlerde dikkate alınarak her ekip için yangında 1. derece sorumlu oldukları sınırları belli bir orman sahası tespit edilecektir.
3- Ekip merkezi ve sorumlu olduğu orman sahası için rapor düzenleyecektir. Bu rapor Orman Bölge Müdür Yardımcısı başkanlığında, Koruma Şube Müdürü, ilgili İşletme Müdürü ve İşletme Şefinden teşekkül edecek heyetçe yapılacaktır.Rapor Bölge Müdürünün tasdiki ile yürürlüğe girecektir.Raporlara ekibin sorumlu olduğu orman sahasının ayrıntılı bir haritası da eklenecektir.Bu harita ekip merkezine asılacaktır. Rapor üç suret tanzim edilecektir. Orman Bölge Müdürlüğünce, kuruluşlarla ilgili bilgileri ihtiva eden bir yazı ( haritasız bir suret tasdikli rapor eklenerek) Orman Genel Müdürlüğüne gönderilecektir.
4- Kuruluş raporları bütün ekipler için düzenlenecektir. Ormanda boşluk bırakılmayacaktır.Bu şekilde orman sahalarının tamamının yangın tehlikesine karşı korunması sağlanacaktır.
6.3) Seyyar ( Gezici ) Ekipler :
Tehlikeli ve kıymetli orman alanlarından doğrudan görülmeyen ormanlarda, çok yangın çıkan kritik orman alanlarından ekiplerin normal zamanlarda ulaşamadıkları uzak sahalardaki orman alanları ile ulaşım olmayan ormanlarda 4-5 işçiden oluşan gezici işçi grupları kurulacaktır. Bu ekiplerin kontrollerinin sağlanması için belli merkezlerde ikamet etmeleri sağlanacaktır.
6.4-Arazöz Ekipleri :
Arazöz ekibi; 5-7 işçiden oluşan ekiptir. Bu ekip arazöz hortumlarının serilmesi, toplanması ile ayrıca yangın söndürme çalışmalarına iştirak edecektir. Bu ekip daima yeteri kadar yangın söndürme malzemeleri ile donatılmış olacaktır.
6.5- Helikopter Ekibi :
Helikopterle ilk müdahaleye giden ekiptir. Ekip 10 işçiden oluşur. Başlarında bir orman muhafaza memuru bulunur. Bu işçiler helikopterden atlama yapabilecek çeviklikte, genel olarak genç, dinamik ve askerliğini komando olarak yapmış işçilerden seçilecektir. Bu ekibe turuncu renkli özel elbise giydirilecektir. Malzemeleri tırmıklı çapa, tahra ve motorlu testeredir.
6.1.1- İlk Müdahale Ekiplerinin Dikkat Edecekleri Prensipler :
3-     Ekipteki işçiler izinli oldukları günler hariç ekip merkezinden ayrılmayacaklardır.  ( 24 saat )
4-     Ekip için lüzumlu bulunan malzemeler, ekip merkezinde bulundurulacaktır.
5-     Normal durum, kritik durum, alarm durumu hallerinde emirlere aynen uyulacaktır.
 Normal Durum : 19.00- Gündoğumu- 13.00 saatleri arası
 Kritik Durum    : 13.00- 19.00 saatleri arası,
 Alarm Durumu  : Nisbi nemin % 30’un altına düştüğü günlerdir.
Normal durumlarda dinlenilecek veya yorucu olmayan çalışmalar yapılacaktır. 
Kritik durumda ekip; merkezinde bekleyecek, alarm durumunda  ise, ekip tam giyinik, malzemeler araç üzerinde heran yangına gidecekmiş gibi hazır bekleyecektir. Normal durumlarda yapılacak yorucu olmayan çalışmalarda ekip, görev alanı içinde kalacak, uzaklara kesinlikle götürülmeyecektir.                
4- Yangın haberini aldıktan sonra hareket edinceye kadar geçecek ölü zaman asgariye     
     indirilecektir. Yani hareket mümkün olan en kısa zamanda sağlanacaktır. Ekip buna                                      
     göre eğitilecektir.
5- Ekibin telsiz çevrimlerine girmesi sağlanacaktır. Ekip merkezinde istirahat halinde                        
     ve  çevrimler dışında nöbetçi bırakılacak, saat başı 10 dakika dinleme yapılacak, bu     
     suretle haberleşme gece gündüz sürdürülecektir.
6- Ekipler normal durumlardaki yorucu olmayan çalışmalar için merkezinden ayrılırken
     bilgi verecek ve ekip hiçbir zaman bölünmeyecektir. Bütün halinde hareket edecektir.
     Bütün yangın malzemeleri yanında olacaktır. Yani yangın haberi alındığında yangına   
     doğrudan gidecek şekilde hazırlıklı olacaktır.
7-  MEVSİMLİK YANGIN İŞÇİLERİNİN SEÇİLMESİ - ÇALIŞTIRILMASI ve BOŞ ZAMANLARINDA DEĞERLENDİRİLMESİ İLE GİYİM – KUŞAMLARININ        TEMİNİ ve MUHUFAZASI İLE İLGİLİ HUSUSLAR :
Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesinde çalışan mevsimlik işçilerin seçilmesi,
 çalıştırılması ve boş zamanlarının değerlendirilmesi aşağıda açıklanan şekilde yürütülecektir.
               Yangın işçisi : Orman yangını çıkmadan önce hizmetin gereği olarak her türlü ormancılık faaliyetlerinde çalışan, orman yangınlarını gözetleyen, gördüğü orman yangınlarını haber veren, çıkan orman yangını ile mücadele eden, orman yangınları ile ilgili ulaşım ve haberleşme işleri yapan, geçici işçilerdir.
Orman yangınlarını önleme ve söndürme hizmetlerinde çalışan geçici işçiler üç ana grupta
toplanır. Bunlar;
            1-Yangın gözetleme işçileri,
            2-Yangın haberleşme işçileri,
            3-Yangın söndürme işçileridir. 
               - Yangın kulelerinde görev yapan ve yangını gözetleyen işçilere YANGIN GÖZETLEME İŞÇİLERİ,
               -  Orman yangınları ile ilgili haberleşme işlerinde çalışan işçilere YANGIN HABERLEŞME İŞÇİLERİ,
               -  Orman yangınlarını söndürme işlerinde çalışan işçilere SÖNDÜRME İŞÇİLERİ denir.
               7.1 İşçilerin Seçilmesi ve Çalıştırılması :
               1- Genel Müdürlükçe her yıl bu hizmet sınıfında çalıştırılacak geçici işçiler için Orman Bölge Müdürlüklerine yeteri kadar işçi kadrosu gönderilecektir.
               Orman Bölge Müdürlükleri kendilerine verilen bu işçi kadrolarını Orman İşletme Müdürlüklerine yangına hassasiyet derecelerine göre tevzi edecekler, bir nüshasını da Orman Genel Müdürlüğüne göndereceklerdir. ( işçi tevzi listesi )
               2- Orman yangınlarını önleme ve söndürme hizmetlerinde çalışacak geçici işçilerin, seçiminde dikkat edilecek hususlar;
               a) Yangın işçileri en yakın orman içi, orman kenarı, köy ve kasaba halkından 18 yaşını doldurmuş ve 55 yaşını bitirmemiş erkeklerden seçilecektir.Kuleler ile İşletme ve Bölge Müdürlüğü merkezlerindeki telsizlerde gözetleme ve haberleşme işlerine bayan işçide alınabilecektir. İlk defa işe gireceklerde 18-30 yaş grubu tercih edilecektir.
               b) Yangın söndürme hizmet kolunda çalışacak işçiler, toplu olarak barındırılacaklarından kendilerine herhangi bir sari hastalık bulunmadığına dair hükümet tabipliğinden alacakları rapor istenecektir.Bilhassa bütün işçilerin görme duyma ve konuşma özürlü olmamalarına dikkat edilecektir.
               c) Yöre ormanlarını iyi tanıyanlar ve diğer ormancılık hizmetlerinde başarı gösterenler, askerlik hizmetlerini komando eri olarak yapanlar ve okuma yazma bilenler tercih edilecektir.
               d) Yangın haberleşme hizmet dalında çalışacak işçilerin, asgari ortaokul mezunu olması, herhangi bir sari hastalığı bulunmaması, ses tonunun mikrofonik olması, askerlik hizmetlerini muhabere sınıfında yapması ve daktilo bilmesi tercih edilecektir.
               3- Yangın işçilerinin işe alınmalarında düzenlenen sözleşmelere ilaveten;
               a) İşin önemi ve yangının hangi saatte çıktığının bilinememesi sebebiyle görevin fasılasız 24 saat devam edeceği belirtilecektir.
               b) Kanuni izinlerin, ekiplerin çalışmalarını aksatmıyacak şekilde sırasıyla yapılmalarını belirleyen hükümler konacaktır.
               c) Devam eden yangınlar ve  kritik hava hallerinde izinlerin bilahere kullanılmak üzere ertelenmesi hükme bağlanacaktır.     
            4- Yangının söndürülmesine iştirak eden işçilere, söndürme işinin devamı müddetince Devlet ormanlarında Orman İdaresi, diğer ormanlarda ilgilileri tarafından parasız olarak ekmek,katık olarak zeytin, peynir, helva, poşette hazır gıda maddeleri, kavun, üzüm, karpuz, salatalık, domates ve bafra sigarası verilecektir. 
            5-Yangın işçileri, tecrübeli, otoriter ve çalışkan bir çavuş nezaretinde çalıştırılacaktır.
            6-Yangın Hazır Kuvvet Ekiplerine mıntıkayı iyi bilen orman muhafaza memuru, olmadığı takdirde tecrübeli ve otoriter işçilerden biri posta başı olarak görevlendirilecektir.Kritik noktalarda bulunan ilk müdahale ekiplerinde de gerektiğinde orman muhafaza memuru görevlendirilecektir.
            7- İşçi alınması ve çıkarılmasında kıdeme dikkat edilecek, işe önce giren sonra çıkar kaidesi uygulanacaktır.
            7.2- Yangın İşçilerinin Boş Zamanlarının Değerlendirilmesi:
            1- Orman yangın işçileri yangın olmayan zamanlarda yangın sezonunda yarım iş günü yorucu olmayan işlerde çalıştırılabilirler.Yangının yoğun ve tehlikeli olduğu Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında genel olarak bu işçiler çalıştırılmayacaktır.
            Yangın söndürme işçileri:
            a) Ulaşım yolları ile yangın emniyet yollarının bakım, onarımı,
            b) Yangın emniyet şeritlerinde enkaz ve süceyrat temizliği yapılması,
            c) Gençlik, sıklık ve kültür bakımı çalışmaları yapılması,
            d) Yangınlarda kullanılan araç ve gerecin bakımlarında ve diğer ormancılık hizmetlerinde fazla yorucu olmayacak şekilde çalıştırılacaktır.                                   
             2- Yangın işçileri orman yangınları ile ilgili konularda ve diğer ormancılık konularında sürekli olarak eğitime tabi tutulacaktır. Eğitim Bölge Müdürlüğü koordinatörlüğünde İşletme Müdürü veya görevlendireceği teknik elemanlar tarafından düzenlenecektir.
                              7.3- Söndürme İşçilerinin Giyim-Kuşamları :
                              Söndürme işlerinde çalışacak olan işçilerin daha verimli ve etkili görev yapmalarını
sağlamak amacı ile; bu hizmetlerde çalışan işçilere özel giyim kuşam sağlanacaktır.
1-     Yangın hizmetlerinde çalışan işçilerden arazöz , helikopter ve gezici ekipler ile ilk
müdahale ve hazır kuvvet ekiplerinde fiilen çalışan işçilere yangınla mücadelede çalışırken kullanmak üzere aşağıdaki giyim-kuşam senet mukabili verilecektir.
1-     Elbise (kot kumaştan yazlık iş elbisesi veya OGM ‘den izin alınması şartıyla yanmaz
kumaştan yazlık iş elbisesi)
               2- Ayakkabı (Potin)
               3- Matara
            4-El feneri
            5-Sırt çantası
            6-Miğfer-Kask (Plastikten sarı renkli)
            7-Kemer
             İşçiye belirtilen bu giyim kuşamlar dışında kesinlikle başka giyim-kuşam verilmeyecektir.
                  2-İşçi yangın hizmetleri için teslim aldığı bu giyim kuşamlar hiçbir nedenle başka                                  
      bir kişiye vermeyecek ve devretmeyecektir.
            3-Bu malzemelerden yangın sezonu sonunda; el feneri, matara,sırt çantası, miğfer ve kemer geri alınacaktır.Başlangıçta alınan senetler iade olunacaktır.
            Elbise ve ayakkabı prensip olarak iki ay (altmış gün) çalışan işçilerden geri alınmayacaktır. İki ayı doldurmayan işçilerden ise elbise ve ayakkabı geri alınacaktır.
            4-Teslimle yükümlü oldukları  giyim-kuşamları görevleri sonunda teslim etmedikleri anlaşılan işçilerden bu giyim-kuşam bedelleri bir defada tahsil olunacaktır.Tahsil edilen bedeller ilgiliden nakten alınabileceği gibi varsa istihkaklarından da tahsil  edilebilecektir. Bu husus teslim senetlerinde de belirtilecektir.
            5-Giyim-kuşamın kullanılması, teslimi, geri alınması, takip ve kontrol işleri              İşletme Müdürlüğü ve İşletme Şefliğince yapılacaktır.
 6- İşçilerden geri alınacak giyim-kuşamlar temiz ve düzenli bir şekilde İşletme Şefliği
ambarında muhafaza edilecek ve giyim-kuşamın teslimi ve geri alınmasına, ambarda muhafaza edilmesine bir memur görevlendirilecektir.
             7- İşçilere verilecek giyim-kuşamın belirtilen hususlara uygun bir şekilde verilmesini, kullanılmasını, geri alınmasını, ambarda muhafazasını yetkililer zaman zaman denetliyerek görülen noksanlıkların giderilmesini sağlayacak, kusur ve ihmal görülenlere gerekli ceza verilecektir.
             8- Öncelikle yangına hassas Orman Bölge Müdürlüklerinde yukarıda belirtilen giyim-
kuşamlardan başka özel durumlarda kullanılmak üzere yeter sayıda yanmayan kumaştan yapılmış elbiseler, maskeler, kask, eldiven ve gözlük bulundurulacaktır.
8. MÜKELLEFLER
Orman Kanununun 69. maddesinde ve Orman Yangınlarının Önlenmesi ve
Söndürülmesinde Görevlilerin Göreceği İşler Hakkında Yönetmeliğin 3.,4.ve 5.”orman yangınlarında civar köy ve kasabaların 18 yaşını bitirmiş, 50 yaşını doldurmamış bütün erkek nüfusu yangın söndürmekle mükelleftir.” Denmektedir.
Her yıl Mart ayı başında orman içi, orman kenarı ve ormana 10 Km. mesafedeki   köy ve
kasabaların 18-50 yaşları arasındaki mükelleflerin listesi Belediye Başkanlarınca ve Muhtarlarca ismen tespit edilerek Orman İşletme Şefliğine verilir.
Yangın orman içi, orman kenarı ve ormana 10 Km. mesafedeki köyler içerisinde çıkmışsa,
yangın bu köylerin halkı tarafından, yangının çıktığı orman civarında bu köyler yoksa, orman yangını hangi köyün ve kasabanın hudutlarında kalıyorsa, o köy ve kasaba halkı orman yangınını söndürmekle mükelleftir.
İşletme Müdürlüğünce hangi köyün, hangi ormanlara yangın söndürmeye gideceğini
belirleyen plan yapılacak ve bu plan Valiliğin onayı ile yürürlüğe konacaktır.
Mükelleflerin yangın mahaline getirilmeleri ve götürülmeleri Orman İşletme
Müdürlüğünce yapılacak, gerekirse bu konuda vasıta kiralanacaktır.
            Mükelleflerin iaşeleri Orman İşletme Müdürlüğünce karşılanacaktır.
Mükelleflerin yangın esnasındaki her türlü zararları ödenecektir. Ölümleri halinde 6831
sayılı Orman Kanununun 71 maddesine göre tazminat ödenecektir.
9- ASKERİ BİRLİK ORGANİZASYONU :
            Orman yangınları ile mücadelede mahalli gücün kafi gelmemesi (işçi,mükellef)
durumunda 6831 Sayılı Kanunun 69. maddesi ve Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Göreceği İşler Hakkında Yönetmeliğin 13-21 maddeleri gereğince lüzum ve en büyük mülki emirin talebiyle askeri birliklerde yangına iştirak edeceklerdir.
Orman yangını öncelikle ilk müdahale ve hazır kuvvet ekipleri ile bunların yetmemesi ve
ihtiyaç halinde mükelleflerinde iştiraki ile söndürülmeye çalışılacaktır.,
            ANCAK :
1-Yangının büyümesi ve yangın söndürme çalışmalarında bu kuvvetlerin yetersiz kalması
veya yetersiz kalacağına kanaat getirilmesi halinde,                                                          
2-     Yangın çıkan orman, yakının da bulunan bir veya birkaç ekiple söndürülemeyecek
durumda ise ve hemen civarda askeri birlik bulunuyorsa,
            3-Mıntıkada birden fazla sayıda yangın var ve eldeki ekiplerin tamamı yangına sevk edilmişse, aynı anda yeni bir orman yangını çıkması halinde,
               4-Devam süreleri fazla olan yangınlarda, eldeki kuvvetlerin çalışamayacak kadar yorgun olmaları halinde,
               5-Orman yangınlarının tehlikeli veya kıymetli alanlarda çıkması ve kısa zamanda büyüyerek büyük zararlar yapacağı ihtimalinin olması veya bir yerleşim yerini, bir tesisi tehdit etme durumunda,
               Askeri birliklerden Valilik veya Kaymakamlık kanalıyla yardım talebinde bulunulacaktır.
               Askeri birliklerde yangın sezonundan önce bir program çerçevesinde yangın söndürme konusunda eğitim verilecektir.
               Bu eğitimde;
               a) Yangın söndürme aletleri,
               b) Söndürme şeridi açma tekniği,
               c) Tehlike anında can emniyetinin sağlanması konularında; pratik bilgiler film, slayt gösterisi şeklinde veya ayrıca uygulamalı olarak verilecektir.
               Askeri birliklerin yangın anında mücadelede kullanacakları söndürme aletleri tespit edilerek ve asgari iki takımdan ( 160 kişi) oluşan birliğin ihtiyacını karşılayacak miktarda malzeme istemeleri halinde askeri birliğe verilecektir. Ayrıca yeterli malzeme gerekli yerlerde depo edilecektir.
               6- Askeri birlik personeli, yangınla mücadele sırasında yangın amirinin emir ve komutası dahilinde hareket edeceklerdir.
                10- ULAŞIM :
               Orman yangınlarında esas olan erken müdahalenin gerçekleştirilmesi, yangına ulaşım imkanına bağlıdır.Ulaşım,karayolu,köy yolu, demir yolu,orman yolu, patikalar, deniz ve hava yolu gibi her türlü imkandan faydalanmak suretiyle yapılacaktır.Yangına esas ormanlarda orman içi yol ağı 20m/ha.olacak şekilde yol şebeke planına ilaveler yapılacaktır.Yangın emniyet yollarının ulaşım yapılabilecek kısımlarından istifade için, daha planlanırken bu durum dikkate alınacaktır. Ayrıca yangına hassas bölgelerde, yol ve yangın emniyet yolu şebeke planlarının tamamlanmasına ve bu yolların inşalarına öncelik verilecektir. Yolların kesintisiz geçiş sağlaması için yol inşaatlarının 500 m.de bir mutlaka geçişme yerleri yapılacaktır.
               Orman içinde bulunan yolların yangın sezonundan evvel bakımları yapılacaktır. Yolların devamlı açık tutulmasına özen gösterilecektir. Her gün ormanlara giden ve orman içinde bulunan yolların durumu soruşturularak kapalı olan yollar ( ekiplere,arazözlere) birimlere duyurulacak ve bu yolların bir an önce açılması için gayret gösterilecektir. Orman yangınları ile mücadelede yangın gözetleme kule yollarının da önemi çok büyüktür. Ayrıca yangın emniyet yolları yangın esnasında ulaşımda kullanılmaktadır. Bu yolların da devamlı bakımlı ve ulaşıma açık tutulması çok önemlidir.
11-  ARAÇ :
Yangına ulaşımda birinci etkendir. Yangın mahalline ekiplerin sevki motorlu araçlarla
yapılacaktır. Bunun için ilk müdahale ekiplerinde pikap, minibüs, midibüs, hazır kuvvet  ekiplerinde ise kamyon ve kamyonet bulundurulacaktır.
               Bu vasıtalar hangi ekip veya hazır kuvvete tahsis edilmişse o ekibin merkezinde bekleyecek, kesinlikle başka işlerde görevlendirilmeyecektir. İşletmelerde pikap-minibüs sayısı İşletmenin arazi ve yol durumu ile ekiplerin hariç işletmelere gidip gelmesine bağlı olarak tespit edilecektir. Bu tespitte uzak İşletmelere gitmesi muhtemel ekiplere minibüs verilmesine gayret edilecektir. Ancak hiçbir halde minibüs sayısı İşletmenin toplam ekip aracı sayısının yarısından fazla olmayacaktır. Ekiplere öncelikle pikap verilmesine gayret edilecektir. Araçların bakımlı olmasına özen gösterilecek, yangın sezonundan evvel genel bakımları yapılacak ve bilhassa lastiklerin güvenilir olmasına dikkat edilecektir. Ekiplere araç verilmesi idarece mümkün olmadığı takdirde OGM’ den izin alınmak suretiyle ihtiyaç kadar vasıta piyasadan kiralanacaktır. Vasıta mübayalarında yangın ekiplerinin ihtiyaçları da düşünülecektir.
               11.1- İlk Müdahale ve Hazır Kuvvet Ekiplerinde, Araç Konusunda Şu Prensiplere Uyulacaktır.
1-     Araç bakımlı, ikmali yapılmış, harekete hazır halde bekletilecektir.
2-     Araç üzerinde ekibin rahat ve güvenli yolculuk yapacağı şekilde korkuluk ve
oturaklar yaptırılacaktır.Ekibin vasıtaya seri inip binebilmesi için merdiven bulundurulacaktır.(Kamyonda) 
               3- Araç’a trafikte öncelik sağlayacak olan “ Orman Yangın Ekibi “ levhası asılacaktır.(Önüne ve arkasına)
               4- Yangın söndürme malzemeleri ile yardımcı malzemeler vasıta üzerinde bulundurulacaktır.
6-     Yangın esnasında mevcut her türlü araçtan istifade edilecek, (pikap, kamyon, traktör v.s.) yangın anında kullanılacaktır.
               12- İŞ MAKİNALARI
               Orman yangınlarında kullanılan iş makinaları, dozer, greyder, loder, traktör, treyler ve büyük tonajlı kamyonlardır.      
               12.1) Dozer : Orman yangınlarında çalıştırılacak olan dozerler güçlü seri ve büyük kamyonlarla taşınabilecek tipte olacaktır.Zira treylerle nakledilen büyük dozerlerin yangına ulaşmaları yol durumunun müsait olmadığı yerlerde çok güç olmaktadır.Bu sebeple büyük dozerler belli alanlarda bekletilecek ve yol durumu ve mesafesi müsait olan ormanlar civarında çıkan yangınlara müdahalede kullanılacaktır.
               Dozerler orman yangınlarında etkili bir iş makinasıdır. Dozerlere, daha önce yangında çalışmış oparatörlerin verilmesine özen gösterilecektir. 24 saati geçen yangınlarda mümkün hallerde dozer oporatörlerinin değiştirilmesi sağlanacaktır.
               12.2) Greyder : Greyderlerin orman yangınları ile mücadelede doğrudan faydası bulunmaz. Ancak yangın esnasında yangın alanı içinde bulunan ve ulaşımı sağlayan yolların bakımlarında ve açık alanlarda örtü temizliğinde, şerit açmada kullanılacaktır.
               12.3) Loder :Direk mücadelede ağaçlandırma sahaları ile toprak bulunabilecek yangın sahalarında çeşitli şekilde kullanılır.Yangınla mücadelede çok etkili bir iş makinası değildir
            12.4) Traktör (Pulluklu) :Yeni ağaçlandırma sahalarında anızdan ormana geçebilecek yangınlarda arazinin uygun olduğu yerlerde pulluk takılmış traktörlerden de faydalanılacaktır.
12.5) Treyler, Büyük Tonajlı Kamyon : Dozerlerin gerektiğinde Loderlerin,Greyderlerin, Traktörlerin nakli treyler ve büyük tonajlı kamyonlarla yapılacaktır
               İdaremizce temin edilemeyen orman yangınları ile mücadelede kullanılması gereken iş makinaları izin alınmak suretiyle piyasadan kiralanacaktır. Orman yangınlarında faydalanılabilecek iş makinalarının ( Özel-Kamu) yerleri, kime ait olduğu önceden tespit edilip varsa telefon numaraları ile adresleri belirlenecektir.
13-ORMAN YANGINLARINDA SUDAN YARALANMA
( Arazöz, Su Tankı, Su kaynakları )        
               Orman yangınlarında kullanılmak üzere arazözlerden su tankı aracın üzerine monte edilmiştir.Su tankı 2000-3000 litre su alır. Çift koltuklu olduğundan 5 ila 7 kişi taşıyabilir. 4*4 olarak üretildiğinden arazide her türlü şartlarda kolaylıkla çalışabilmektedir. Ayrıca köpük depoları bulunmaktadır. Belediye hizmetleri için üretilen arazözlerde yol durumunun müsait olduğu yangınlarda kullanılmaktadır.Arazözler kendi motopompları ile baraj, gölet, göl, akarsu gibi kaynaklardan kısa zamanda dolum yapılabilmektedir.Arazözlere su tanklarından ve şebeke sularından da ikmal yapılmaktadır. Arazözlerle monitörle su atıldığı gibi tek ve çift hortumlarda su atılabilmektedir. Orman yangınlarının söndürülmesinde traktörler tarafından çekilen ve ayrıca kamyon kasalarına yerleştirilmiş su tanklarından da (tanker) istifade edilecektir. Bunlar orman yangını söndürmede doğrudan kullanılacağı gibi arazözlere su ikmalinde de kullanılacaktır.
               Arazöz ekibi özel eğitimden geçirilecektir.
13.2- Sudan Yararlanmada Alınacak Önlemler :
               1- Su Kaynakları : Sudan yararlanabilmek için öncelikle su kaynaklarının bulunması gerekmektedir. Su kaynakları göl, gölet, baraj, havuz, mevcut su şebekesi v.s. dir.Ancak dağlık arazide ve ormanda su kaynaklarını bulmak çoğunlukla çok güçtür. Bu sebeple su kaynakları konusunda yangın tehlikesi bulunan ormanlarda önceden hazırlık yapılacak, su kaynak tesisleri inşa edilecektir.
               a) İlk müdahale ve hazır kuvvet ekip merkezlerinde asgari 50-150tonluk su havuzları yapılacaktır.
               b) Orman içinde, orman kenarında bulunan ve devamlı su ihtiva eden dereler üzerine, bentler ve göletler yapılacaktır.
               c) Orman içinde ve kenarında bulunan pınar gibi küçük su kaynakları beton ve toprak havuzlara alınmak suretiyle bu sulardan yararlanılacaktır.
               d) Taban arazi, dere kenarı gibi suyun bulunması muhtemel yerlerde sondajla su bulunacak ve havuzlarda depolanacaktır.
               Su kaynak tesisleri ilk müdahale ekiplerinin görev alanları içerisinde en az bir adet bulunacak şeklinde inşa edilecektir. Su kaynakları ve bu kaynaklara giden yollar haritaya açık ve net şekilde işaretlenecektir.
               Ayrıca şahıslara, kamu kuruluşlarına, belediyelere ait su kaynakları da bu haritalara işlenecektir. ( Havuz, artezyen, derin kuyu, şebeke v.s.) Bu kaynaklar aynı zamanda mahalli görevlilerce de bilinecektir.
               2- Arazözler için yangın mahallinde suyun temini yani su takviyesi çok önemlidir. Arazözlerin uzak mesafelere su temini için gitmeleri zaman kaybına neden olur. Bu itibarla su takviyesi için 8-10 tonluk su tankerleri ayrıca bulundurulacak ve bu tankerler yangın esnasında arazözlere su ikmali yapacaklardır.
               3- Tehlikeli ve kıymetli alanlar civardaki ilk müdahale ve hazır kuvvet ekiplerinde imkanlar ölçüsünde arazözde bulundurulacaktır.Yangın söndürme işinde ekiplerle birlikte arazözde su ve köpük kullanmak suretiyle yardımcı olacak, su ile yüksek ısı düşürülerek yangının soğuması ve söndürme işçilerinin daha yakın mesafeden emniyetli bir şekilde yangına müdahaleleri sağlanacaktır. Arazözler söndürme ekiplerinin yanlarında bulundurularak işçilere güvenli bir görev ortamı yaratılacak ve daha verimli ve hızlı bir çalışma temin edilecektir.
               4- Arazöz ekibi, arazözde devamlı kalacaktır. Hortumların serilmesi, toplanması, eklenmesi, başlıkların takılması, suyun ziyan edilmeden en uygun şekilde kullanılması gibi konularda eğitileceklerdir.
               5- Hortumlar hafif olacak, eklenmeleri kolay ve çabuk olacaktır. Ağır hortumların dağlık arazide serilmesi, toplanması zaman kaybına sebep olur. Hortumlar yanmaya, yırtılmaya dayanıklı olacaktır. Hortumların 200-400 mt. Uzunlukta olmaları sağlanacaktır.
               6-Hortum başlıkları; suyun uzaklara püskürtülmesi ve sis verebilecek özellikte olacaktır.Suyun küçük zerrelere ayrılarak geniş alanlara yayılması sağlanacaktır.
               7-Arazözler yangına müdahale imkanı olmasa bile asgari bir adede içme suyu temini yönünden temiz su ile dolu olarak yangın yerinde bulunacaktır.
8-Arazözlerin üzerine ve yanlarına, uzaktan görülebilecek numaraları yazılacaktır.
               14- EL ALETLERİ
               Orman yangınlarının söndürülmesinde kullanılan el alet ve malzemelini iki gurupta toplamak mümkündür.
               a) Mücadele malzemeleri : Tırmık, tahra,kazma,tırmıklı çapa,baltalı kazma, kürek, çapa, gürebi, balta, şaplak, sırt pompası ve motorlu testeredir.
               b) Yardımcı malzemeler : Sırt çantası, miğfer, matara, el feneri, su bidonu, eğe, tıbbı malzeme, kumanya için çuval ve poşet, yangına gider levhaları, gaz maskesi, yanmaz elbisedir.
               Bu malzemelerden, mücadele malzemelerinin alımında TSE standardı mutlaka aranacaktır.
               Motorlu testere yanında mutlaka yağ- akaryakıt beraber bulundurulacak, el aletlerinin saplarının kullanıma uygun olarak yapılmasına dikkat edilecektir.Her yangından sonra yangın söndürme malzemeleri elden geçirilecek, kırık ve gevşeyen saplar tamir edilecek, kesici olanlar bilenecek, noksan olan malzemeler tamamlanacaktır.
15- ORMAN YANGINLARINDA HAVADAN MÜDAHALE :
15.1- Helikopter
Ülkemizde 1987 yılında orman yangınları ile mücadele hizmetleri için Genel Müdürlüğümüzce satın alınan helikopterler, 1988 yılında hizmete girmiştir.Yangına esas mıntıkalarda yangın mevsimi süresince helikopter, söndürme çalışmalarına katılmaktadır.
Helikopterlerin orman yangını söndürülmesinde kullanılmasının sebebi yangın söndürme çalışmalarında söndürme ekibini süratle naklederek ilk müdahaleyi yapmak suretiyle yangının büyümeden önlenmesini sağlamasıdır. Ayrıca helikopter yangında gözetleme, keşif, kurtarma ve ikmal işlerinde de kullanılacaktır.
A1- Helikopter kullanımı :
a) Helikopterler 1. derece yangına hassas İşletme Müdürlüklerinde kullanılacaktır. Karadan müdahale edecek ekibin yangın mahalline 20 dakikanın üzerinde ulaşacağı tespit edildiğinde helikopter yangın müdahale ekibi, ilk müdahale ekibi şeklinde kullanılacaktır.
b) Yangın mahalline intikal eden İşletme Şefinin yardım talebi halinde yangın mahalline sevk edilecek ekiplerin naklinde kullanılacaktır.
c) Yangının büyümesi ve genişlemesi halinde, havadan keşif ve yangın söndürme çalışmalarının sevk ve idaresinde kullanılacaktır.
d) Yangın mahalline kumanya ( yiyecek, içecek ) sıhhi malzeme, hasta ve yaralı naklinde kullanılacaktır.
e) Karayolu ile ulaşımın yapılamadığı hallerde gerekli ise soğutma işlemleri için su taşıma işlerinde kullanılacaktır.
f) Yangın yerine hareket halinde olan ekip araçları, arazözler ve iş makinalarına havadan yol tarifinde bulunacaktır.
g) Çeşitli ormancılık hizmetleri esnasında sakatlanan ve yaralananların kurtarma hizmetlerinde kullanılacaktır.
h) Yukarda belirtilen hususların dışında karadan hiçbir şekilde müdahale edilme imkanı olmayan ve hayati tehlikenin kaçınılmaz olduğu can kurtarma olaylarıyla kamu veya özel sektör taleplerinin karşılanmasında izin alınmak kaydıyla kira bedeli mukabilinde kullanılacaktır.
i) Helikopter ve ekibi, ilk müdahaleyi yaptıktan sonra, ( helikopter ekibi ile birlikte) merkezine dönecektir. Ancak; yangının büyümesi, yangın amirinin talebi halinde helikopter yangın mahallinde kalarak ekip nakli, yangının idaresi gibi işleri yapacaktır.
k) Yangın yönünden çok tehlikeli günlerde, Bölge Müdürlüğünce uygun görülmesi halinde, helikopterler yangın söndürme işçilerini de alarak keşif ve caydırıcı uçuşlar yapabilecektir.Bu uçuşların, aksi istikamette çıkabilecek bir yangın ihtimali düşünülerek kısa mesafeli olmasına dikkat edilecektir.
.              A2- Helikopter Konuşlandırılması :
               a) Helikopterler, uçuş masrafı göz önüne alınarak Orman Bölge Müdürlüğünün merkezi bir yerinde konuşlandırılacaktır.
               b) Seçilen merkezde helikopter iniş, kalkış pisti, helikopter personeli, helikopter ilk müdahale işçileri ve görevli memurlar için sosyal tesis ve barınma yeri yapılacaktır.
               c) Maddi değeri çok yüksek olan ve dış tesirlerden çok etkilenen helikopterler için hangar yapılacaktır.
               d) Akaryakıt ikmali için bu merkezlerde tanker bulundurulacaktır.
               Helikopterlerin yangın amaçlı kullanımı yetkisi; taşrada Orman Bölge Müdürlüğünündür.Bölge Müdürü, bu yetkisini gerektiğinde yardımcılarına veya Koruma Şube Müdürüne devredebilecektir.
15.2- Uçaklar :
               Orman yangınlarının, açık alanda ve çabuk yayılma eğiliminde oluşu, zaman zaman yangınlara ulaşma imkanının bulunmayışı, gerek gözetlemede, gerekse söndürme çalışmalarında havadan müdahaleyi ve dolayısıyla UÇAKLARI gündeme getirmiştir.
               Söndürme çalışmaları yapan uçaklarda, su yada kimyasal madde tankları bulunmaktadır. Bu tankların kapasiteleri, tarım uçaklarında 1000-1500 litredir. 5000-6000 litre su taşıyabilen ve denize, göle, baraja inerek hareket halinde dolum yapabilen büyük hava tankeri uçakları da çeşitli ülkelerde kullanılmaktadır.
               Ülkemizde uçakların orman yangınlarında kullanılmaları 1985 yılında başlamıştır.THK’dan kiralanan tarım ilaçlama uçakları ile halen devam etmektedir.
               Uçaklar, gün doğumu ile gün batımı arasında gündüz uçabilirler. Geceleri ve rüzgar hızının 50 km.nin üzerinde olması hallerinde uçamazlar.
               15.3- Hava Alanı seçimi ve özellikleri    
               a) Hava alanları; ana ve tali olmak üzere iki grupta mütala olunur.Ana alan havadan müdahale ekibinin devamlı bulunduğu alandır. Tali alan, yangın sahalarına olan mesafeyi kısaltmak için, yangın anında faydalanılan alanlardır.Hava alanları, orman durumu, yangına duyarlılık gibi hususlar dikkate alınarak seçilecektir.
               Uçak pistleri, uzunlukları ve genişlikleri kullanılan uçaklara göre değişen (THK) uçakları için 800*30 mt ebadında) çevresi açık zeminin sert veya çim, kenarlarında engel bulunmayan şeritlerdir. Hakim rüzgar doğrultusunda olması esastır. 45 dereceye kadar yan rüzgarlar olabilir. Uzunluk, hava alanının bulunduğu yerin rakımına göre değişir, rakımın her 100 mt. Artışında alan uzunluğu % 10 artırılır. Pistin her iki başında dönüş yapılacak yeterli bir daire yol, ikmal ve park sahası bulunur. İkmal tesisleri, pistin bir tarafında yapılacaktır.
               15.4- Ana Alanda Aşağıdaki Tedbirler Alınacaktır.
1-     Görevli personelin ihtiyaçlarını sağlayacak sosyal tesis yapılacaktır.
2-     Hava-yer, yer- yer haberleşmesini sağlayacak sabit telsizler kurulacaktır.
3- Alandaki uçaklara haberi en seri şekilde ulaştıracak dahili hizmetler için el telsizi bulundurulacaktır.  
4-Asgari 100 tonluk su havuzu yapılacaktır.
5- Aynı anda iki uçağın 2 dakikada dolum yapabileceği şekilde dolum tesisi yapılacaktır.(Motopomp)
6-Alanın güvenliği için emniyet tedbirleri alınacaktır.( Bekçi, Memur)
7-Alanın aydınlatılması sağlanacaktır,
8-Yeterli miktarda yangın söndürücü bulundurulacaktır.
9-Akaryakıt tankeri bulundurulacaktır.
10-Orman durumu, yerleşim yerlerini ve kuleleri gösteren harita bulundurulacaktır.
11-Uçakların rüzgarlı havalarda, hasar görmemeleri bakımından, onları bağlamak için sabit beton kazıklar ( her uçak için 1 adet ) yaptırılacaktır.
12-  Rüzgar tulumu bulundurulacaktır.
13-  Günlük hava raporu tablosu yapılacaktır.
14-  Telefon irtibatı sağlanacaktır.
15-  Servis aracı temin edilecektir.
15.5- Tali Alanda Aşağıdaki Tedbirler Alınacaktır.
1-     50 tonluk su havuzu yapılacaktır.
2- Asgari 2 uçağın aynı anda 2 dakika içinde dolum yapılabileceği şekilde dolum tesisi (Mortopomp) yapılacaktır.
3- Alanın emniyetini sağlayacak bekçi bulundurulacaktır.
4-El telsizi bulundurulacaktır.
5-Akaryakıt tankeri (ana alana uzak olan tali alanlarda) bulundurulacaktır.
15.6 – Uçakların Sevk ve İdaresi :
15.6.1-Ana Alanda Bekleme
1- Uçakların tamamı, bakımları yapılmış, ikmalleri tam bir tanesi su dolu olarak bekleyeceklerdir
2- Merkezdeki nöbetçi memur, her saat başı hava raporunu (sıcaklık, nispi nem, rüzgar yönü ve hızı, görüş mesafesi) ana alana bildirilecektir. Bu bilgiler ana alanda bulunan günlük hava raporu tablosuna yazılacaktır.
3- Uçaklar normal durumda 15 dakikada, kritik durumda 8 dakikada, alarm durumunda 5 dakikada kalkacak şekilde, hava ve alan servisi hazır olacaktır.
4-Ana alanda bulunan sabit telsiz, normal durumda her 15 dakikada bir merkez telsiz ile irtibat kuracak, kritik ve alarm durumunda ise devamlı açık olacaktır.
15.6.2- Gözetleme ( Havadan)
Keşif ve söndürme uçağı ile gerektiğinde, havadan gözetleme yapılacaktır.Gözetlemenin nasıl yapılacağı gözetleme kısmında açıklanmıştır.
15.6.3-Yangın Esnasında Yapılacak İşler
1-     Ana alanda bulunan telsiz devamlı dinlenmede olacaktır.
2-Uçaklara yangın mahalli ilçe, köy belirtilerek varsa mevkii, nirengi noktası ve koordinatlar verilerek veya bunlara göre yön verilerek belirtilecektir.
3- Uçaklar, yangın haberi alınıp, yangın yeri öğrenilince, nöbetçi amiri tarafından gerekli görülüyorsa Orman Bölge Müdürüne, Bölge Müdür Yardımcısına veya Koruma Şube Müdürüne bilgi verilmek sureti ile kaldırılacaktır.
4- Yangın yerine göre, yangına en yakın olan tali hava alanı merkezce ikaz edilerek, hazırlıklı olması sağlanacaktır. İlk sortiden itibaren uçaklar tali alandan ikmal yapacaklardır. Tali alan yangın mahalline yakınsa çok su gerekeceğinden yakın Belediyelerden arazözle su takviyesi istenecektir.
5- Yangının durumuna göre tali alana akaryakıt tankeri gönderilecektir.

16-  YANGIN GÖZETLEME KULE YOLLARININ PLANLANMASI ve İNŞASI
Ormanlar, hakim tepeler üzerinde inşa edilen kulelerden gözetlenmekte ve çıkan yangınlar kulelerde gözetleme işi ile görevli memurlar veya işçiler tarafından ilgili yerlere en kısa zamanda bildirilmektedir. Yangınlara erken müdahalenin önemi bilinmektedir. Bu sebeple ormanlara yeterli sayıda kule inşa edilerek çok iyi gözetleme ve haberleşme yapılması sağlanacaktır.
Kulelere;
a) Kule inşaatı ve tamiratı için gerekli malzemenin taşınması,
b) Kulede görevli personelin ulaşımının sağlanması ve buradaki çeşitli ihtiyaçlarının temini,
c) Kuledeki haberleşme cihazlarının, ve paratonerin tamir ve bakımı için gelecek teknik elemanlara ulaşım sağlanması,
d) Bir yangın anında veya kontrol için gelecek teknik ve idari elemanların ulaşımanın sağlanması için yol yapılacaktır.
Bu amaçla; yangın gözetleme kulelerine ulaşımı sağlayacak yolların standartları aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak planlanacak ve etüt –aplikasyonlarında Orman Bölge Müdürlükleri Makine İkmal Şube Müdürlüklerince yapılacaktır.
16.1 Genel Hususlar :
a) Yangın gözetleme kule yolu için Genel Yol şebeke planı üzerinde birçok alternatif aranacak, arazide inşaat ve bakım kolaylığı olan, standartlara uygun en kısa bir güzergah tespit edilecektir.
b) Genel Yol şebeke Planında bulunan en yakın yola bağlanacaktır.
c) Gerektiğinde orman ürünleri nakliyatı için yangın gözetleme kule yollarından istifade edileceğinden bu yollar orman sınırlarına kadar B tipi tali orman yolu standartlarında planlanacak ve inşa edilecektir. Ancak, orman sınırlarından sonra aşağıda teknik özellikleri belirtildiği gibi yangın gözetleme kule yolları inşa edilecektir.
e)      Her yıl yangın mevsiminden önce yolun bakımı yapılacak ve trafiğe açık bulundurulacaktır.
16.2 Teknik Özellikler : ( Orman sınırlarından sonra )
a) Meyiller :
Yangın gözetleme kule yollarında yol meyili % 2-16 arasında olacaktır.
b) Yol Sathı :
Yangın gözetleme kule yollarında yol platformu dere tarafına meyilli olacak (%2) ve köprü yapılmayacaktır.Sanat yapılarından tabii kasisler inşa edilerek yol sathından su akması önlenecektir.Ancak, gereken yerlere sanat yapıları yapılacaktır.
c) Genişlik :
Yangın gözetleme yolu 3,5 metre genişlikte inşa edilecektir.
d) Lase ve Kurp Yarıçapları :
Lase ve kurp yarıçapları 8,0 metre olacaktır.
e) Kroki :
1/25.000 ölçekli haritada yangın gözetleme kule yolunun geçtiği güzergah gösterilecek ve orman durumuna göre boyanacaktır.Yangın kule yolunun krokideki güzergahının üst tarafına ismi ve alt tarafına meyli yazılacaktır.
f) Kodlandırma :
Yol, şebeke planı ile irtibatlandırıldığından kulenin isminin önüne o yolun kod numarası veya T.C.K- K.H.Y vs. yollarına irtibatlı ise kule isminin önüne bu isimler yazılacaktır.
g) Keşif :
Keşif şu unsurlardan meydana gelecektir.
a) Gerekçe raporu
b) Kroki
c) Etüt karnesi
d) Metraj cetveli
f)      Keşif özeti
          Tanzim edilecek gerekçe raporu ve haritadan 4’er nüsha, 1 keşif özeti, etüt karnesi, metraj cetvelinden birer nüsha merkeze gönderilerek ödenek talep edilecektir. Ödenek gönderildikten sonra inşaata başlanacaktır.
            17. YANGIN EMNİYET YOL ve ŞERİTLERİNİN PLANLANMASI ve YAPIMI İLE İLGİLİ HUSUSLAR :
            Yurdumuz ormanlarında önemli tahribatlara neden olan orman yangınlarını önlemek amacıyla 6831 sayılı Orman Kanununun 75.maddesi Genel Müdürlüğümüzü bir plan içinde yangın emniyet yollarını yapmakla yükümlü kılmıştır.
            Orman yangınları ile mücadelede başarılı olmak ve mevcut ibreli ormanlar ile yeni tesis edilmiş ve edilecek olan ibreli ağaçlandırma ve tensil alanlarının emniyetini sağlamak üzere bu orman alanlarında, yangın emniyet yol ve şeritlerinin açılması gerekmektedir.
            Ormanlarda Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri aşağıdaki temel esaslara göre planlanacak ve yapılacaktır.
            1- Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin Amaçları, Tanımları ve Özellikleri
            A- Amaçları :
            Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri;
            a) Yangınla savaş için savunma hattı
            b) Karşı ateşi uygulama yerleri
            c) Mekanik yangın engeli ( Direkt engel)
            d) Transport ( ulaşım), amaçları ile inşa edileceklerdir.
            Hangi tipte olursa olsun Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin ana amacı, yangınların yayılmasına direkt bir engel oluşturmak ve yangınların küçük alanlar içinde kalmasını sağlayarak zararın en aza indirilmesini temin etmektir.
            B- Tanımları ve Özellikleri :
            Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri, yangın çıkmadan önce tabii ve suni engellerden de yararlanılarak inşa edilen çıplak veya örtülü yangının yayılmasını önleyen tesislerdir. Bu tesisler üçe ayrılır.
1) Yangın Emniyet Yolları (YY)
            2) Yangın Emniyet Şeritleri ( YŞ)
               3) Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri ( YYŞ )
1-     Yangın Emniyet Yolları ( YY ) :
               Üzerinde yanıcı madde bulunmayan çıplak tesislerdir. Genişlikleri 6-15 m.dir. Orman kenarından veya orman içinden geçen Yangın Emniyet yollarının kenarlarındaki ağaçların yan dallanması genişlik miktarının tespitinde göz önüne alınacaktır. Yol genişliğinin ölçülmesinde kenarlardaki ağaçların gövdeleri değil, dalların uçlarının izdüşümleri dikkate alınacaktır. Yangın Emniyet Yolları %20 meyile kadar transport amacı ile de kullanılacaktır.% 20 meyil üzerinde çıplak tesis olarak diğer amaçlara hizmet edecektir.( Şekil1 )
               Yangın emniyet yollarının genişliği yangına hassasiyet durumuna göre dik sırtlarda 6-12 m. Yayvan sırtlarda 10-15 m. Arasında yapılacaktır.
2-     Yangın Emniyet Şeritleri ( YŞ ) :
Mevcut veya yapılacak yolların ( Devlet İl Yolları, Köy yolları, Orman yolları,Yangın emniyet yolları v.b. ) kenarlarında tek taraflı veya iki taraflı oluşturulacak yangın engelleyeci yeşil tesislerdir.
Tek taraflı genişlik 25-50 m. dir. Yangına hassasiyet ve hakim rüzgar istikametine göre genişlik tespit edilecektir.
Yangın Emniyet Şeridi ;
2.1. Ot ve çayırdan yeşil bir örtü ile kaplı tabanı, yanıcı materyalden arındırılarak ( Şekil 2)
2.2. Ormanlık alandan geçiyorsa, ağaçların aralanması, alt dalların budanması ve toprak üzerindeki bitki artıklarının temizlenmesi ile ( Şekil 3 )
2.3. Ağaçlandırma ve tensil alanlarından geçiyor ise tesis sırasında yangına mukavim ağaç ve ağaçcıkların rüzgar perdesi şeklinde dikilmesi ile tesis edilecektir. ( Şekil )
3-     Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri ( YYŞ ) :
Yangın Emniyet Yolu  ile bunun tek veya iki tarafında oluşturulan Yangın Emniyet Şeritlerinin kombine edilmesi ile meydana gelir.
Yangın emniyet yolunun tek tarafında şerit tesisi halinde toplam genişlik 31-65 m. dir. ( Şekil 5 ) Yangın emniyet yolunun iki tarafında Yangın emniyet şeridi yapılması halinde toplam genişlik 60-120 m. dir. ( Şekil 6 )
Yangın emniyet yol ve şeritlerinin transport amacına hizmet etme mecburiyeti vardır. Eğer bu tesisin bazı yerlerinde yangın emniyet yolu % 20 meyilin üzerinde olup transporta uygun değilse, yolun bu kısmında transportu sağlamak üzere B tipi orman yolu veya traktör yolu standardında irtibat yolu planlanıp tesis edilecektir. Bu şekilde yolda kesintisiz ulaşım sağlanmış olacaktır.( Traktör yolunun uzunluğu 1 Km. den fazla olabilir.) ( Şekil 7 )
2-     Yangın Emniyet Şeridinin Kullanıldığı Yerler :
Yangın emniyet yol şeritlerinin çok çeşitli kullanma yerleri vardır. Bunların önemlileri aşağıda verilmiştir. %20 meyile kadar ulaşımı da sağlanacaktır.
1-     Yangın Emniyet Yolları ( YY )
Yangın emniyet yolu tek başına,yangına hassas, kıymetli ve tehlikeli alanlarda yangın emniyet yol ve şeritleri ile oluşturulmuş parsellerin iç taksimatı amacıyla kullanılacaktır.
2-Yangın Emniyet Şeridi (YŞ ) :
Yangın emniyet şeridi; tek başına, yangın çıkma ihtimali fazla olan, alanlardaki yol kenarlarında  meydana gelecek yangın tehlikesini engellemek amacıyla kullanılacaktır.
3-Yangın Emniyet Yıl ve Şeriti (YYŞ ) :
               Yangın emniyet yol ve şeritleri yangın çıkma ihtimali bulunan, yangına hassas ormanlarda, rekreasyon alanları çevresinde, yangın çıkaran veya yangın çıkması muhtemel olan komşu alanlar sınırlarında ( komşu devlet, özel orman, anız, yakılan tarım alanları v.b.) yangının yayılmasını hızlandıran kuvvetli rüzgar esen yerlerde, orman içi ve bitişiğindeki fabrikalar, turistik tesisler, çöplükler, askeri alanlar, orman içi ve bitişiğindeki  köy ve kasabalar çevresinde yapılırlar. Ayrıca  ibreli ağaçlandırma ve tensil alanlarını iç ve dış yangın tehlikelerinden korumak için, verimli ibreli ormanları yangının hızla ilerlediği makilik alanlardan ayırmak için tesis edilecektir.Tesisin yol kısmının tamamı ulaşım içinde kullanılacaktır.
3- Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin Planlama Esasları :
 Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin (YY)-(YŞ)-(YYŞ) planlamasında uyulması gereken esaslar;
1- Çalışma ünitesi
İşletme Şefliği çalışma ünitesi olarak kabul edilmiştir. Planlama yapılacak orman alanı bloklara ayrılır. Blok olarak şeflik, havza ve doğal sınırlarla çevrili bir orman bütünü seçilecektir. Blokların seçilmesinde ormanın yangına hassasiyet durumu, topoğrafik yapı, meteorolojik bilgiler, bitki örtüsü farklılıkları dikkate alınacaktır. Blokların alanı yangın tehlike durumu ve topoğrafik yapıya göre 5.000-10.000 ha. olarak alınacaktır. Bloklar büyük kitap harfleri ile A,B,C... olarak isimlendirilir. Bloklar içindeki planlama çalışmaları bloklar arası bağlantılar yapılarak Şeflik bazında planlama tamamlanır. Bu arada mücavir şeflikler ile yapılacak bağlantılar göz önüne alınacaktır. Zaruri hallerde lokal planlama yapılabilecektir.
2- Yangın emniyet yolları (YY) Yangın emniyet şeritleri (YŞ) ve Yangın emniyet yol ve şeritleri (YYŞ)
Maliyet yol ve bakım güçlükleri nedeniyle daha çok yangın tehlikesinin fazla olduğu ibreli ağaçlandırma ve tensil alanları ile mevcut ibreli tabii ormanlardan 30 yaştan küçük ( 30 yaş görünümünde olan boy ve kapalılıkla anlamında kabul edilecektir.) sırasıyla Kızılcam, Fıstıkçamı, pinus Radiata, Sahilçamı, Karaçam, Sarıçam ve sedir ormanlarında planlanacaktır.
Ancak bu tip meşcerelerin devamı olan yaşlı, altları tamamen şüceyratla kaplı meşcerelerde de, rüzgar ve fırtına tehlikesi dikkate alınarak planlama yapılacaktır.
3- Yangın tehlikesi olan orman ve ağaçlandırma alanlarının bitişiğinde geniş bir maki alanı varsa ( asgari 50 ha.) bu iki tip alanın birleşim yerinde yangın emniyet yol ve şeritli ( YYŞ) planlanacak ve ayrıca gereken şekilde maki alanı yangın emniyet yolları ile parçalara bölünecektir. Yangın emniyet yolu (YY), yangın emniyet şeridi (YŞ) ve yangın emniyet yol ve şeritlerinin ( YYŞ) Güneydoğu ve Akdeniz yörelerinde 1200 m. rakımına, Ege yöresinde 1000 m. rakımına, Marmara yöresinde 800 m. rakımına kadar, mevcut ibreli ormanları veya yeni kurulan ibreli ( Tabii ve Sun’i ) ormanlarda tesis edilmesi esastır. İklim ve yangına hassasiyet açısından benzerlik gösteren dikey ve yatay mücavir alanlarda da aynı uygulama yapılacaktır.
İbreli ağaçlandırma ve tensil sahalarında bölge ve rakım dikkate alınmaz.
Yangına hassas olamayan ormanlarda ağaçlandırma projelerinin öngördüğü iç taksimat şebekesi ve orman üretim yolları ile yetinilecektir.
4- Milli Parklar, Av Üretme Alanları, Piknik ve Mesire yerleri ile Tarihi ve Turistik yerler yöresindeki yangına hassas ormanlarda yapılacak yangın emniyet yol ve şeritleri ( YY),( YŞ), (YYŞ) görünümü bozmayacak, idare ve işletme amaçlarına ters düşmeyecek şekilde düzenlenecektir. Kullanımı farklı olan orman parçaları arasında ve daha çok tampon bölgeler ve sınır hatlarında planlama yapılacaktır.
5- Yangına hassas orman alanları ile tarım alanlarının ayıran yerlerde, varsa orman tahdit hattında, yoksa fiili orman sınırlarında yapılacak yollar, Yangın Emniyet Yolu (YY) veya Yangın Emniyet Yol ve Şeriti (YYŞ) (Tek taraflı) şeklinde planlanacaktır.( Şekil 8 )
6- Yangın Emniyet Yolları (YY), Yangın Emniyet Şeritleri (YŞ),Yangın Emniyet yol ve Şeritleri (YYŞ) ile bölünecek alanlar:
6.1 Yangın Emniyet Yolları (YY) ile bölünecek alanlar :
Yangına hassas kıymetli ve tehlikeli alanlarda yapılacak yangın emniyet yolları (YY) ile bölünecek alanlar 25-50 ha. büyüklüğünde olacaktır.
Engebeli sahalarda parsel büyüklüğünü topoğrafik yapı ve orman durumu belirler.
6.2 Yangın Emniyet Şeritleri (YŞ) ile bölünecek alanlar :
(6.1) maddesindeki gibi uygulama yapılacaktır.
6.3 Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri (YYŞ) ile bölünecek alanlarda parsel büyüklükleri :
a) Tehlikeli ve kıymetli alanlar ile birinci derece yangına hassas diğer alanlar 200-300 ha.
b) İkinci derece yangına hassas alanlar 301-500 ha.
c) Üçüncü derece yangına hassas alanlar 501- 800 ha. olacaktır.
7. Tatbik Yerleri :
7.1 Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin (YYŞ) ana sırtlardan da planlanması esastır. Ancak parsel oluşumu için, bakı değişikliği yapan tali sırtlardan da planlanabilir. Planlama sırasında alternatif sırtlar var ise hakim rüzgara dik olanlar tercih edilecektir.( Şekil 9) Düz alanlarda parsel oluşumu hakim rüzgar istikametinde uzunlamasına oluşacak şekilde planlama yapılacaktır.( ikiye bir oranında )( Şekil 10) Planlanan yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin (YYŞ) en az bir noktadan diğer ulaşım yolları ile bağlantısı sağlanacaktır.
7.2 Yangın emniyet şeritleri (YŞ) yangın çıkma ihtimali fazla olan tehlikeli alanlar ve yol kenarlarında planlanacaktır.(Şekil 11)
7.3 Yangın Emniyet Yolları (YY), Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri ile oluşturulan parseller içindeki ana sırt ve tali sırtlardan ( Derecikler arasındaki sırtlar ) planlanacaktır.( Şekil 12)
Düz alanlarda ise hakim rüzgara dik olarak planlama yapılacaktır.(Şekil 13)
8- Planlamada, Yangın Emniyet Yolları (YY) ve Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinde (YYŞ) meyiller % 20 ve katları şeklinde gruplandırılarak güzergah üzerine yazılacaktır. (Şekil 14)
9. Planlamadaki Kodlama :
9.1 Yangın Emniyet Yollarında (YY) rumuzu ile Şeflik bazında 01’den başlayarak YY 01, YY 02, YY 03,..... şeklinde kırmızı renk ile kodlama yapılacaktır.(Şekil 15)
9.2 Yangın Emniyet Şeritlerinde (YŞ) rumuzu ile Şeflik bazında 01’ den başlayarak YŞ 01, YŞ 02, YŞ 03,.... şeklinde yeşil renk ile kodlama yapılacaktır.
İki taraflı planlanan Yangın Emniyet Şeritleri tek kod nosu ile gösterilecektir. (Şekil 16)
9.3 Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri (YYŞ) rumuzu ile İşletme Müdürlüğü bazında 001’den başlayarak YYŞ 001, YYŞ 002, YYŞ 003,.... şeklinde kırmızı renk ile kodlanacaktır.işletme Şefliklerinin kodları 50’ şer ve katları şeklinde ayrılacaktır.
Örnek : A Şefliği YYŞ 001-038
                B Şefliği YYŞ 051-102
                C Şefliği YYŞ 151-170
                D Şefliği YYŞ 201-250
                E Şefliği YYŞ 301-330
9.4 Kod numaraları baş ve son noktalarda güzergaha paralel olarak yazılacaktır. Uzun tullü olması halinde bir veya birkaç yerde güzergaha paralel kod numarası yazılacaktır. (Şekil 17)
10. Çizim İşleri :
Yangın emniyet yol ve şeritleri planlamada, Orman yolları şebeke planı orijinal haritası altlık olarak kullanılacak, başlık ve tablolarda gerekli değişiklik ve ilaveler yapılacaktır.
10.1 Yangın emniyet yolları (YY ) kırmızı renkte çift hat olarak ( 1 mm aralıklı ) 0,3 mm kalınlıkta çizilecektir. Mevcut yolların transporta uygun kısımlarında ( 0-20 meyil grubu ) boşluk kırmızı renkle doldurulacak, transporta uygun olmayan kısımlarda ( 21 ve yukarısı meyilliler) çift hat arasına kırmızı kesik çizgi çekilecektir. ( 0.3 mm) ( Şekil 18 )
10.2 Yangın emniyet şeritleri ( YŞ ) tesis şekline göre :
a) Mevcut orman alanının aralanması ve alt dallarının budanması ile torak üzerindeki bitki artıklarının temizlenmesi şeklinde tesis edilecek ise kesik kırmızı harf ( 0.5 mm kalınlıkta ) şeklinde gösterilecektir. Şerit yapıldığında kesik hatlar birleştirilir. ( Şekil 19 )
b) Ot ve çayırdan yeşil örtü veya yangına mukavim ağaç türleri ile rüzgar perdesi şeklinde tesis edilecek şeritler kesik yeşil hat (0.5 mm kalınlıkta ) şeklinde gösterilecek, şerit yapıldığında kesik hatlar birleştirilecektir. ( Şekil 20 )
Planlanan orman yolları kenarında şerit tesis edilecek ise şeridin kesik hattı ile yol çizgisi arasında 1 mm boşluk bırakılacaktır. ( Şekil 21 )
10.3 Yangın emniyet yol ve şeritleri ( YYŞ ) ( 10.1 ) ve (10.2 ) deki esaslara göre çizilecektir. Transporta uygun olmayan kısımlarda bağlantı yolları planlaması halinde bağlantı yolu 0.5 mm kalınlıkta siyah hat şeklinde çizilecek, inşa edildiğinde yanına siyah kesik hat çekilecektir. ( 0.3 mm)
10.4 Yangın emniyet yollarında meyil gruplarına göre meyil, değişim yerleri güzergah üzerine işaretlenecek, meyil miktarları ( 0-20 ), ( 21-40 ), (41-60 ), ( 61-80 ), (81 ve üzeri ) şeklinde, güzergah üzerine meyil işareti yapılarak yazılacaktır. ( Şekil 13 )
10.5 Plan yapılan şeflik sahasında, yangına hassasiyet ve kullanım gayeleri farklı alanlar 0.3 mm noktalı ( ....) hatlar ile ayrılacak ve bu alanlar özel renkleri ile boyanacaktır. ( Şekil 22 )
11. Planı yapılacak Şeflik sahasındaki mevcut Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri ( YY ), ( YŞ ),(YYŞ ) kullanılabilirlik durumuna göre incelenerek planlama esaslarına uygun olanlar mevcut olarak işaretlenecek, uygun olmayanlar ise mevcut olarak kabul edilmeyecektir.
D- PLANLAMA
1- Hazırlık Çalışmaları :
Planlama yapılacak İşletme Şeflikleri 1.sene önceden Koruma Şube Müdürlüğü tarafından tespit edilerek, Makine ve İkmal Şube Müdürlüğüne bildirilecektir. Bu bildirim sırasında Şefliğin yangına hassasiyet derecelerine göre orman alanları, kıymetli ve tehlikeli alanlar belirtilecektir. Ayrıca orman yangınları ile mücadele tesislerinden mevcut ve planlananlar, son on yılda çıkan orman yangınlarının yerleri ve alanları ile zara miktarları bildirilecektir.( 1,2,5 nolu tablolar )
Bu bilgi ve belgelerin Makine İkmal Şube Müdürlüğünde toplanmasından sora, planlama yapılacak Şefliğin amenajman Planı, Tahdit Haritası, Ağaçlandırma Projeleri 1/25.000 ölçekli paftalar ve Orman yolları Şebeke Planlarından da faydalanılarak, planlama çalışmalarına başlanacaktır.
2- PLANLAMA :
Elde edilen bilgiler 1/25.000 ölçekli pafta üzerine özel işaretleriyle aktarılacak, arazide mevcut Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri ( YY ),( YŞ ),( YYŞ ) paftaya işlenecektir. Bu işlemlerden sonra 1/25.000 ölçekli paftadaki bilgiler ( 50 m.de bir tesfiye eğrili olarak ) aydıngere geçirilip, ozalit çekilecek ve bu ozalit üzerinde Taslak Planı çalışması yapılacaktır.
Yapılan Taslak plan ilgili birimlerin ( Koruma Şube Müdürü, Silvikültür Şube Müdürü, Ağaçlandırma, Milli Parklar Başmühendisleri, Orman İşletme Müdürü ve İşletme şefi ) görüşü alınarak, mutabakata varıldıktan sonra arazide tatbik kabiliyeti incelenecektir. Bu işlen bittikten sonra Taslak Plan ( 3 nüsha ) ÖN ONAY için Genel Müdürlüğe sunulacaktır. ÖN ONAY verilmesinden sonra diğer işlemlerde tamamlanacak (Teknik rapor, Harita, Ciltleme vs ) Plan 8 (sekiz ) nüsha olarak tanzim edilerek ONAY için Genel Müdürlüğe sunulacak, ONAY alındıktan sonra yürülüğe girecektir.
E- UYGULAMA :
1- Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri (YY ), ( YŞ ), ( YYŞ ) uygulaması yangına en hassas alanlardan başlamak üzere, tehlikenin çok ve orta derecede bulunduğu yörelere doğru yapılacaktır.
2- Etüt-Aplikasyon çalışmalarında güzergahın sırt olan yerlerinde, sırtı ortalaması esas olduğundan buna göre kazık çakılacak, güzergah temizliği sırasında kazığın ortada kalmasına dikkat edilecektir.
3- Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin ( YY ), ( YŞ ),( YYŞ ) uygulamasında ana parsel oluşturulmasına öncelik verilmesi gerektiğinden, öncelikle Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri (YYŞ) yapılacak, bilahare Yangın Emniyet Şeritleri (YŞ) tesis edilecek en son olarakta Yangın Emniyet Yolları (YY ) ile iç parselasyon gerçekleştirilecektir.
4- Yangın Emniyet Yollarının inşaatı sırasında madeni toprak ortaya çıkarılacak, aşırı erozyona maruz ve makinalı bakımı yapılmayacak, yüksek meyilli yerler ( 61 ve üzeri meyilli kısımlar ) hariç, güzergahın üzerindeki kökler sökülecektir.
5- Yangın Emniyet Yolları üzerinde meydana gelebilecek erozyonu engellemek amacıyla, su toplanmasına neden olan aksi meyilli yerlerde, yanlarda pasa bırakılmayacak.(Şekil 23) Fazla meyilli yerlerde toprak açık kasis yapılarak, yüzeysel sular tahliye edilecektir.( Şekil 24 )
6- Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri (YYŞ) yangın mahalline en az zaman kaybıyla ulaşımı sağlamak üzere mutlaka ana yollara ve orman yol şebekesine bağlanacaktır. Yangın Emniyet Yollarının ( YY ) mevcut yolları kestiği yerlerde oluşan yüksek şevlerde ulaşımı sağlamak amacıyla yan bağlantılar yapılacaktır. (Şekil 25)
7- Yangın Emniyet Yolları üzerinde ( YY ;YYŞ ) helikopteri iniş alanları tespit edilerek inşa edilecektir. ( Şekil 26 )
8- Yangın Emniyet Şeritleri (YŞ) tesisinde planda belirtilen şekliyle uygulama yapılacaktır.
Şeritlerde bakımlar vejetasyon süresi içinde Haziran ayı sonuna kadar bitirilecektir.
9- Yangın Emniyet Yollarının (YY),(YYŞ) her yıl yangın sezonundan önce diri ve ölü örtü temizliği yapılarak bakımı tamamlanacaktır.Transporta uygun kısımların greyder ile ince tesviyesi sağlanacaktır.
F- GENEL HUSUSLAR :
Yangın Emniyet Yolları, Yangın Emniyet Şeritleri, Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin planlanması Makine İkmal Şube Müdürlüğü tarafından yapılacak, Yangın Emniyet Yolları (YY) ile Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerindeki (YYŞ) şeritlerin yapımı ve bakımı Koruma Şube Müdürlüğü tarafından takip edilecektir.
Her yıl sonunda yapılan uygulamalar planlara işlenecek Şubeler arası mutabakata varılarak Genel Müdürlüğe bilgi verilecektir.
Yangın Emniyet Yol ve Şeritleri şebeke  planı haritasından bir nüsha ozalit, kontralit ve sunta v.b üzerine yapıştırılarak asetat kağıdı ile kaplanıp Koruma Şube Müdürlüğüne verilecek, herhangi bir yangın anında bu plan haritasından yararlanılacaktır.
Yangın Emniyet Yolları, Yangın Emniyet Şeritleri ve Yangın Emniyet Yol ve Şeritlerinin planlanması sırasında tabii engeller ( Kayalık, akarsu, göl, gölet, baraj, orman içi boşlukları ) ve suni engeller ( Karayolu, orman yolları v.s) dikkate alınacaktır. Planlamalar bu engellerden de yaralanılacak şekilde yapılacaktır. Ayrıca planlamalarda en az orman kaybı olmasına ve orman müdürlüğünün mümkün olduğunca bozulmamasına dikkat edilecektir.
 IV. BÖLÜM
ORMAN YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ
1- ORGANİZASYON ( Yangının büyüklüğüne göre idare şekli )
Orman yangınının tespitinden söndürülmesine kadar geçen zaman içinde yangınla ilgili yapılan bütün çalışmalardır. Bu çalışmalardan olumlu ve kısa zamanda metice almak, mevcut yangın alanının büyüklüğüne göre alınacak doğru tedbirlere bağlıdır. Bu tedbirlerin neler olacağı, zamanı ve çeşitliliği yangının büyüklüğüne göre değişir.
Yangınlar; Yeni çıkmış yangın, küçük yangın, orta büyüklükte yangın ve büyük yangın olmak üzere dört gruba ayrılır.
a) Yeni çıkmış yangın : Yeni çıkmış ve genellikle bir veya birkaç kişi ile söndürülebilecek yangındır.
b) Küçük yangın : Bir ile üç ekip tarafından söndürülebilecek yangındır. ( 10-30 kişi)
                                            İDARE ŞEMASI (Organizasyon)
        ________________________________
                   
             Ekipbaşı                    Ekipbaşı                   Ekipbaşı
             Ekip                           Ekip                         Ekip     
c) Orta Büyüklükte Yangın :6-10 ekip tarafından söndürülebilen yangındır. Yangın amirlerine yangın hattı şefi ile ikmal ve yardım plan ve kayıt şefi bağlıdır. Yangın hattı şefine iki kısım şefi, kısım şefine de üç ile daha fazla ekip bağlıdır.
 İDARİ ŞEMASI ( Organizasyon)
YANGIN AMİRİ (İşl. Müd. Veya İşl. Müd. Yrd.)
d) Büyük Yangınlar : Bu yangında söndürme grubu ( yangın hattı ), ikmal ve yardım grubu, haber alma gurubu olmak üzere üç ana grup vardır.
1- Yangın hattı şefine iki veya daha fazla kısım şefi, kısım şefine 3-4 mıntıka şefi, mıntıka şefine 3-4 ekip bağlıdır. Yangın hattı şefi, kısım şefi ve mıntıka şefi teknik eleman olacaktır.
2- İkmal ve yardım şefi; bir teknik eleman bu görevi yüklenecektir. Yangın için gerekli araç ve gereci temin eder. Kamp şefi, ikmal memuru, ambar memuru, motorlu araçlar memuru bulunur.Küçük yangınlarda bu görev tek memur tarafından yürütülecektir.
3- Plan ve Kayıt şefi; bir teknik eleman bu görevi yüklenecektir. Plan ve kayıt işlerini idare eden bilgi toplama ünitesidir. Santral ve meteroloji memuru da bu gruba dahildir.
2- YANGIN AMİRİ :
Bilindiği üzere küçük veya büyük boyutlu her orman yangınının sevk ve idaresini sağlamak bakımından mutlaka bir yangın amirine ihtiyaç bulunmaktadır. Bakanlar kurulunun 10.09.1976 gün ve 7/ 12520 Sayılı Kararnamesi ile kabul edilen ve resmi gazetede 09.10.1976 tarihinde yayınlanan Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Görecekleri İşler Hakkında Yönetmeliğin Yangın Amiri ile ilgili 22. maddesinin uygulama şekli aşağıda izah edildiği şekilde olacaktır.
2.1 Yangın Amirinin Görevlendirilmesi
Yangın amiri yangının başlangıcından söndürülmesine kadar, geçen süre içersinde yangının söndürülmesi için gereken her türlü teknik ve idari tedbirleri almak ve uygulamakla yükümlü olan, yangından birinci derecede yetkili ve sorumlu olan kişidir.
Çıkan bir orman yangınının önlenmesi ve söndürülmesinde birinci yangın amiri, yangının çıktığı yörenin Orman İşletme Şefidir. Yangın mahalline İşletme Müdür Yardımcısının intikalinden itibaren yangın amirliği görevini Müdür Yardımcısı üstlenecek. İşletme Şefi kendisine yardımcı olacaktır. Yangın mahalline İşletme Müdürünün intikalinden itibaren yangın amiri İşletme Müdürü olacaktır. Müdür Yardımcısı ve İşletme Şefi kendisine yardımcı olacaklardır.
Yangın amiri olma durumundaki Şef, Müdür Yardımcısı ve Müdürün çeşitli nedenlerle mıntıkayı tanımayan, yeni tayin olmuş, daha önce yangın söndürme çalışmalarına veya eğitimlerine katılmamış elemanlar olması halinde, yangın amiri olarak, bu konularda tecrübeli ve öncelikle İşletmesinden veya Bölge Müdürlüğünden bir teknik elemanın görevlendirilmesinde çeşitli yararlar vardır. Bu gibi hallerde böyle bir elemanın yangın amiri olarak görev yapması sağlanacaktır. Bu görevlendirme Bölge Müdürlüğünce yapılacaktır.
Yangın mıntıkasının bağlı olduğu Orman Bölge Müdürlüğü veya Orman Genel Müdürlüğünden yangın mahalline gelen idari-teknik elemanlar fevkalade durumlar hariç sahayı bilmemeleri ve yangın yerinden kısa zamanda ayrılma ihtimalleri sebebiyle yangın amiri olamazlar. Bu elemanlar ancak yangın konusundaki bilgi ve tecrübeleri ile, görevli yangın amirine yardımcı olacaklar görüş ve önerilerde bulunabileceklerdir. Ancak yangın amirinin yangını iyi idare edemediğinin anlaşılması halinde, Bölge Müdürü yangın amirini değiştirerek başka bir orman mühendisini görevlendirebilecektir.
2.2 Yangın Amirinin Görevleri :
Çıkan bir orman yangınını yangın amiri; yanında en az bir yardımcısı ile birlikte mıntıkanın arazi ve orman yapısını gösteren haritalar, el telsizi ve diğer yardımcı malzeme ile birlikte yangını en iyi gören, motorlu vasıta ile veya yaya olarak ulaşılabilen hakim bir noktadan, yoksa uygun bir noktadan veya imkanı varsa havadan ( uçak, helikopter ) söndürme çalışmalarını sevk ve idare eder. Bu çalışmalar sırasında yangın amirinin her an gözönünde bulundurması gereken ve yangın söndürme çalışmalarını önemli ölçüde etkileyecek olan görevleri;
1- Yapılan araştırmalara göre çıkan bir orman yangınına ulaşma sırası bir saatin altında olmalıdır. Süre uzadıkça yangını söndürme çalışmaları zorlaşmakta, hatta imkansız hale gelmektedir. Bu nedenle yangın amirinin ilk görevi, yangın ilk müdahale ekiplerinin yangın sahasına en kısa zamanda ulaşmasını temin etmektir.
2- Yangın amiri, yangın söndürmede çalışanların emniyetini temin için herhangi bir tehlike anında sığınabilecekleri yerlerin nereleri olabileceğini tespit edecek ve bunu yangın söndürme işinde çalışanlara duyuracaktır.
3- Yangın amiri, yangın sırasında ve izleyen günlerdeki hava hallerini, özellikle rüzgarın şiddetini, yönünü ve ilerleyen zaman içerisinde istikamet değiştirip değiştirmeyeceğini, nispi hava nemini, hava sıcaklığını, kısaca tüm meterolojik bilgileri en yakın meteroloji istasyonundan temin edecektir.
4- Yangın amiri, yangının halen yakmakta olduğu ormanın ve bu ormana bitişik, yerleşim yerlerinin yakınındaki yanıcı maddelerin durumunu tespit eder. Muhtemel sıçrama ve kontrolden kaçma hususlarını değerlendirir.
5- Yangın amiri, arazi yapısını daima gözönünde bulundurur. Yangınla mücadelede önemli etkileri olan eğimli yerlerin, sırtların, kutu derelerin, su kaynaklarının arazideki durumlarını belirler. Bu arada yangın amiri, yangının ilerlemesini durdurabilecek veya durdurulmasına yardımcı olabilecek tabii engellerin ( açıklıklar, kayalıklar, kuru ve sulu dereler, yollar, sırtlar v.b.) bulunduğu yerleri tespit eder.
6- Yangın amiri, yangın sahasındaki bütün işçileri, mükellefleri, askerleri ve teknik elemanları sevk ve idare eder. Eldeki imkanların nerelerde hangi şekilde ve yerlerde kullanılacağına karar verecektir.
7- Yangın amiri, yangında kullanılması gereken iş makinası miktarlarına karar verir ve istekte bulunur. Yangın yerine ulaşan iş makinalarının çalıştırılacağı noktaları ve bu iş makinalarından kimlerin sorumlu olacağını belirler.
8- Yangın amiri, yangının devamı müddetince periyodik olarak mümkün olabilen sıklıkla kendisine sorulmasına gerek kalmadan, yangın seyri hakkında Orman Bölge Müdürlüğüne bilgi verecektir.
9- Yangın amiri, kuracağı yangın yönetim merkezinde; yangın mücadelesine katılan yangın ekipleri, mükellefler, askerler, memurlar, teknik elemanlar iş makinaları, çeşitli taşıt ve görevlilerin yangına geliş ve yangında kalış sürelerini takip eder.Bu durumları harita üzerine işler. Dinlendirmeye alınacak ekip ve elemanlar ile yangın yerinden gönderilecek ekip, eleman ve iş makinelerine karar verecektir.
10- Karşı ateş kararı mutlaka yangın amiri tarafından verilecektir.
11- Yangının kontrol altına alındığına ve söndüğüne yangın amiri karar verecektir.
12- Yangın amiri, yangın sonunda, yangının seyri, söndürülmesi sırasında görülen eksiklikler varsa gereksiz yapılan çalışmaların, masrafların sebepleri sorumluları hakkında bilgileri ihtiva eden bir raporu en kısa zamanda İşletmesi kanalıyla Orman Bölge Müdürlüğüne verecektir.
2.3- Yangın Amiri Tarafından Yangın Büyüklüğünün, Yayılma ve İlk Müdahale Yerlerinin Belirlenmesi Şekli :
Yangın amiri görevleri ile ilgili konuları belirledikten sonra bu bilgilere dayalı olarak yangının büyüklüğünün, yayılma ve ilk müdahale yapılacak yer veya yerlerin tesbitini yapacaktır.
Bu amaçla;
1- Yangın amirinin kendisi veya yardımcısı veya görevlendireceği bir teknik eleman yangın sahasının etrafını dolaşarak veya yangını tamamiyle gören bir noktadan bakmak süretiyle veya havadan yangının büyüklüğünü tespit eder.
2- Yangının büyüklüğünü belirledikten sonra yangının gelecekte ne kadar sahada ve hangi istikametlerde yayılabileceğini tahmin eder.
3- Yangının büyüklüğü ve yayılma ihtimali bulunan yönler tespit ve tahmin edildikten sonra ilk müdahaleye, yangının yayılma hızını büyük ölçüde yavaşlatacak veya tamamen durduracak olan nokta veya noktalardan başlatır.
Ayrıca devam etmekte olan yangının başlattığı nokta yangınlarıda var ise, bu yangınlar tespit edilir. İlk müdahalede bulunulması gereken nokta yangının hangisi olduğuna karar verildikten sonra, ilk müdahale yapılır.
3- YANGIN SÖNDÜRME EL ARAÇ VE GEREÇLERİ
Kullanıldıkları Yerler :
3.1) Orman yangınlarının söndürülmesinde çok çeşitli araç ve gereçten yararlanılır.Bunlardan bir kısmı yalnız yangının söndürülmesinde kullanıldığı halde, bir kısmıda hem yangın söndürmede ve hemde başka işlerde kullanılabilir.
1) Balta : Yanıcı maddelerin temizlenmesinde ince gövde ve dal odunların kesilmesinde kullanılır.
2) Kürek : Madeni toprağın çıkartılmasında, hendek açılmasında, set oluşturulmasında ve yanan materyal üzerine toprak atılmasında kullanılır.
3) Tırmık : Koru ormanlarında şerit açmakta, ibreler sıyrılarak madeni toprağın çıkarılmasında kullanılır.
4) Şaplak : Örtü yangınlarında yanan materyalin hava ile temasının kesilmesinde, özellikle ot yangınlarında kullanılır.
5) Kazma-Çapa : Örtü yangınlarında, meyilli arazide hendek açılmasında, otlu alanlarda, mineral toprağın çıkarılmasında kullanılır.
6) Baltalı Kazma : Kazma kısmı toprağın çıkarılmasında, balta kısmı diri örtünün kesilmesinde kullanılır. Daha ziyade süceyratın bol olduğu yangınlarda şerit açmada kullanılır.
7) Tahra : Makilik  alanlarda, tabakalı ormanlarda ince materyalin kesilmesinde kullanılır.
8) Tırmıklı Çapa : Çeşitli yangınlarda; süceyratın temizlenmesinde, madeni toprağın ortaya çıkmasında kullanılır. Bilhassa ortaya çıkarılmasında kullanılır. Bilhassa çayır-taşlık alanlarda, meyilli yerlerde hendek açılmasında, set oluşturulmasında kullanılır.
9) Gürebi : Dikenli alanlarda şerit açmada, yanan enkazın dağıtılmasında kullanılır.
10) Sırt Pompası  ( Pülverizatör ) : Kontrol altına alınarak soğutulmasına başlanan yangınlarda yangın alanı içindeki münferit tütmelerin su ile söndürülmesinde kullanılır.
11) Motorlu Testere : Motorlu bir malzeme olmakla birlikte el araç ve gereci olarak kabul edilir. Şerit açmada kullanılır. Sık ve ince örtüsü bulunan yerlerde devvar testereler iyi netice verir. Motorlu testere şerit üzerindeki ağaç ve ağaçcıkların kesilmesinde kullanılır.
3.2 Her söndürme ekibinde; ( İlk müdahale, hazır kuvvet, arazöz, helikopter ve gezici postalar ) bu aletlerden aşağıdaki miktarlar hazır bulundurulacaktır.
1- Tahra, tırmıklı çapa ve tırmık; her birinden asgari ekipteki işçi sayısı kadar bulundurulacaktır.
2-     Kürek, çapa, kazma, balta; her birinden işçi sayısının 1/3’ü kadar bulundurulacaktır.
3-     Gürebi, şaplak, baltalı kazma üçer adet bulundurulacaktır.
4-     Sırt pompası, her ekipte iki adet bulundurulacaktır.
5- Motorlu testere ilk müdahale ekiplerinde bir adet, hazır kuvvet ekiplerinde iki adet bulundurulacaktır.
4- YANGIN SÖNDÜRMEDE KULLANILAN MOTORLU ARAÇLAR :
Yangın söndürmede; ekonomiktir, süratlidir ve daha az personele ihtiyaç gösterirler.
4.1- Dozer
Dozer orman yangınlarında kayalık yerler hariç her türlü orman alanlarında şerit açmada kullanılır. Dozerlerin genel olarak ikisinin bir arada çalıştırılması, araza yapması çalışması esnasında tehlikeli durumlarda kalması gibi hallerde birbirlerini kurtarmaları bakımından yararlı olacaktır.
Yangında dozeri kullanma prensipleri;
1- Dozerle uzaktan şerit açma: Meyil aşağı, ve meyil yukarı çalışmalarda ve ayrıca, düz ve yayvan arazilerde bıçak yangın dışına çevrilir. Yani materyal yangın tarafına değil diğer tarafa atılacaktır.Materyal yangın tarafına atılırsa;
a) Yığılan materyalin yanması ile yangın, şeridi geçebilir.
b) Karşı ateş verilmek gerekirse, toprak nedeniyle yanmaz.
c) Yığıntı günlerce yanar, beklemek zorunda kalınır.
2- Yangına yaklaşılabiliyorsa, çalışma emniyetini sağlamak bakımından bıçağı yanan tarafa çevirip, yangını kapatarak gitmekte yarar vardır.
3- Yangın, yanmakta bulunan mevcut yola geliyor ve yolu geçme ihtimali varsa, şevlerden toprak alınarak yamaç aşağı atılması, yangını ağırlaştırılacaktır.
4.2- Loder
Paletli veya lastik tekerlekli olabilir. Her ikisinden de topraklı alanlarda şerit açmada, yanan materyalin üzerine toprak atılmasında kullanılır.
4.3- Greyder
Yangınla mücadelede doğrudan kullanılmaz. Yol tamirlerinde, dozerin açtığı şeritlerin düzeltilmesinde, müsait açık alanlarda kullanılır.
4.4- Traktör ( Pulluklu)
Traktör pullukla kullanılır.Genel olarak düz ve yayvan arazilerdeki ağaçlandırma sahalarında ve tarım arazileri, açık alanlar ile orman arasında toprağı sürmek suretiyle şerit açmada kullanılır.
4.5- Arazöz
Arazöz yangın söndürmede su ve gerekli hallerde köpük kullanılacaktır.
Yangında arazöz kullanımında dikkat edilecek hususlar:
a) Hortum başlıkları vasıtasıyla suyun mümkün olduğu kadar püskürtme şeklinde atılması ve ince zerrelere ayrılması sağlanacaktır.
b) Hortumun geçeceği alan özellikle ıslanarak hortumun yanma ihtimali azaltılacaktır. Gerektiğinde işçi kendisini de ıslatacaktır.
c) Su aleve değil, alevi besleyen yanıcı maddenin dip kısmına sıkılacaktır.
d) Hortum ucunda ( mümkün olduğu kadar) tabanca kullanılarak, suyun boşa harcanması önlenecektir.
e) Nokta yangınları gözlenecek, müdahale öncelikle bunlara yapılacaktır.
4.6- Motorlu Testere
Orman yangınlarında koru ormanlarında genellikle sık ve genç meşcerelerde şerit açmada kullanılır. Ayrıca devvar testereler, ince materyal ihtiva eden meşcerelerde kullanılır. Motorlu bir malzeme olmakla birlikte el araç gereci olarak kabul edilir.
Yangınla Havadan Mücadele :
Orman yangınları ile havadan mücadelede, Uçak ve Helikopter kullanılmaktadır.
4.7- Uçak
Yangınla uçakla havadan mücadele prensipleri:
Ülkemizde uçaklarda su kullanılmaktadır. Köpük kullanmakta mümkündür.
a) Örtü yangınlarında, doğrudan ilerleme istikametinde ve alev üzerine su atılacaktır.
b) Maki, ağaçlandırma sahası gibi yanıcı madde boyunun 2-3 metre olduğu yangınlarda; yine ilerleme istikametinde olmak üzere kısmen alev önüne su atılacaktır.
c) Yanıcı madde boyunun fazla ve yangının tepede seytermesi halinde; yer ekiplerinin açtıkları mücadele cephelerine su atılacaktır.
d) Yangın büyük ve her cepheye müdahale edilemiyorsa, yangının gitmesi arzu edilmeyen yönde belirli bir hat üzerine su atılacaktır.
e) Ana yangından ayrı, ana yangın çevresindeki nokta yangınlarına su atışı yapılacaktır.
f) Su atış yüksekliği 30metre civarında olacak ve atışlar birbirine bitişik ve kısa zaman aralıklarıyla yapılacaktır.
g) Hava müdahalelerinde yer ekipleri ile koordinasyon sağlanacaktır.
4.8- Helikopter
Orman yangınlarında helikopter kullanılması :
1-     Gözetleme; Kulelerden görülmeyen alanlar kontrol edilecektir.
2-Keşif; Devam eden yangının havadan genel durumu izlenir. Yangında yer ekiplerine yön    verilir.
3- Söndürme ve İkmal, Söndürme işçisi ve söndürme malzemesi yangın yerine taşınır. Yangına ikmal yapılır. ( Kumanya, su, kurtarma )
4- Yangına su atılması; Orman yangınlarına helikopterle su ve köpük atmak mümkündür. Ancak Genel Müdürlüğümüzce kullanılan helikopterlere bu konuda ilave yapmak gerekmektedir.
5- YANGININ SÖNDÜRÜLMESİ VE SÖNDÜRME PRENSİPLERİ :
Yangın haberinin alınmasından, yangının kontrol altına alınmasıyla soğutmanın ve gözetlemenin yapılmasına kadar yapılan bütün iş ve işlemlerdir.
5.1- Yangın Haberinin Ulaştırılması
a) Yangın ihbarı alındıktan sonra ilgili İşletme Müdürlüğünce
-        Orman Genel Müdürlüğüne,
-        Orman Bölge Müdürlüğüne,
-        Valiliğe,
-        Kaymakamlığa,
-        Cumhuriyet Savcılığına,
-        İlgili Askeri Birlik Komutanlığına
telsiz, telefon, telgraf veya faks ile bildirilecek sonradan yazı ile teyidi yapılacaktır.
İşletme Şefliği; İşletme Müdürlüğünün bulunduğu İlçe dışında ise bu haberler İşletme
Şefliğince verilecektir.
               b) Yangın haberi, İşletme ve Bölge Müdürlüğü Merkezleri ile münferit İşletme Şefliği merkezlerinde öncelikle; İşletme Şefine, İşletme Müdürüne, İşletme Müdür Yardımcısına, Koruma Şube Müdürüne, Bölge Müdürüne veya Bölge Müdür Yardımcısı, ile ayrıca Vilayet nöbetçi amirine, Kaymakamlığa, ilgili Jandarma Komutanlığına, Emniyet Müdürlüğüne ve Askeri Birlik Komutanlığına telefonla bildirilecektir.
               5.2- Yangına İntikal ( Hareket )
               Yangını gören kule veya ihbarı alan yangın nöbetçi amiri; öncelikle yangın mahalline yakın olan ekibi, zaman kaybına neden olmaması bakımından doğrudan yangına hareket ettirir, sonra bilgi verir.
               Yangına hareket emri alan ekip aşağıdaki prensiplere uyacaktır.
               1- Yangın haberini ve hareket emrini alınca en kısa zamanda hareket et, hareket saatini ve kaç kişi olduğunu bildir.
               2- Yangına giden yol güzergahını iyice öğren tereddütün varsa tekrar sor bilmiyorsan bilmiyorum de.
               3- Telsizi açık tut, dinlemede kal kesinlikle konuşma, sorulursa cevap ver.
               4- Trafik kurallarına uy, dikkatli ve emniyetli bir şekilde yoluna devam et.
               5- Yol ayrımlarına “ Yangına Gider ” levhalarını koymayı unutma
               6- Mevcutlardan kumanya al
               5.3- Yangına Ulaşıldığında Yapılacak İşler
1-     Öncelikle yangını görebileceğin ve haberleşmeyi temin edebileceğin bir nokta bul.
2-     Yangına vardığını bildir.
3-     Yangının yerini tarif et. Yangın uzaktan görülmüş, yeri iyice tarif edilememiş olabilir, bir
vatandaş tarafından bildirilmiş yeri isabetsiz tarif etmiş olabilir.Bu bakımdan yangına vardığında, yangının gerçek yerini herkesin anlayabileceği şekilde tarif et.   
               4- Yangına giden en uygun yol güzergahını ver ( yangına senin gittiğin güzergahtan daha güzel bir güzergah olabilir.)
               5- Yangının şekli ve ormanın şekli hakkında bilgi ver.Yangının tehlike durumunu bildir.
               6- Kendin söndüremeyeceksen yardım iste
7-     Söndürme çalışmalarında daha çok hangi malzemeye ihtiyaç varsa bildir.
8-     Arazöz, dozer ve kepçe çalışabilirmi? Bildir.
5.4- İlk Müdahale Prensipleri-İlk Müdahalenin Yapılması
Yangın yerine giden ilk ekibin başı ( yangın amiri) yangının yerini ve çevresini hızlı bir
şekilde dolaşarak tetkik et. Bundan sonra yangının yayılma ihtimali olan en tehlikeli yerinden ilk müdahale yerini seçerek müdahaleyi bu noktadan yap.
               5.4-1 Yangını ve Şartlarını Tetkik Et :
               A) Gözlem
               Öncelikle yangının çevresini dolaş, yangını görebileceğin hakim bir nokta bul buradan imkanları araştır. Şu tespitlerini kısa bir zamanda yap.
               a) Yangın kenarına bitişik yanıcı maddeler, süceyrat, enkazlar ve istihsal artıkları gibi yangını körükleyici maddelerin bulunduğu yerleri tespit et.
               b) Yangının tehlikeli yönünü, yerini en çok zarar verebileceği yönünü tespit et. Yangın hattı çevresinde veya ilerleme istikametinde yangının zarar verebileceği yerleşim alanı, orman deposu, üretimi devam eden orman, ağaçlandırma sahası, milli park ve orman içi dinlenme yeri gibi alanlar varmı tespit et.
               c) Yangın kontrol edilemezse, yardımcı olacak doğal engelleri tespit et, yollar, akarsu, kayalık, açıklık alan, yangın emniyet yolu, yangın emniyet şeridi v.s. belirle
               d) Yangını hızlandırabilecek arazi yapısını incele, dar dere, kutu dere, meyilli arazileri belirle.
               e) Tehlike anında çalışanların kaçabileceği yerleri tespit et.
               f) Nokta yangınlarını gözle
B) Dikkat Edilecek Hususlar
               a) Hava Durumu : Yangın devam ederken, meteorolojiden alınacak sıcaklık, nispi nem, rüzgar yönü ve hızını daima gözönünde bulundur.
               b) Günün vakti : Şerit açarken günlük değişmelere dikkat et.( Rüzgar istikameti, gece gündüz durumu )

               C) Bu İncelemeler Sonunda Aşağıdaki Hususları Tespit Et          
                       a) Yangının aniden alevlenebileceği tehlike alanları tespit et.
                      b) Müdahalenin can güvenliği içinde yapılabilecek noktasını tespit et.
                      c) Yangının nedenini ( delilleri koru, ateş yakılan yer, çaydanlık vs) tespit et ve koru
                       5.4-2 İlk müdahalenin Yapılması
a) Genel Kurallar :
1-     Tespit edilen hayati noktadan mümkün olduğu kadar çabuk müdahaleni yap.
2-     Yangının başından ayrılma
3-     Eldeki mevcut kuvvetlerle olabilecek ve sonuç alınabilecek müdahaleyi yap vakit
kaybetme.
4-     Merkeze devamlı bilgi ver.
5-     Çalışmalara gece ve gündüz devam et.
6-     Rüzgarı daima arkana al
b) İlk Müdahale :
1-Söndürmek için su veya toprak kullan. Yanan kısımların hava ile temasını kes.
2-     Yangın çevresinde mineral toprak çıkıncaya kadar şerit aç. Bunu için 2-3 metre
genişlikteki bir şeritte yanıcı maddeleri temizle. Çıkan materyali dış tarafa at. Sonra açılan bu şeritten 30-60 cm genişlikte mineral toprağı çıkart. Çıkan materyali dış tarafa at eğer şeridi yangına bitişik açıyorsan çıkacak materyali yanan tarafa at. Şerit açıldıktan sonra zamanın varsa şeritten itibaren iç tarafa doğru 10-15 metre genişlikteki alanda yanmayı hızlandıracak materyali daha içeri doğru taşı ve ser. Budama yap, bütün mesele yangını örtü yangınına dönüştürmektir. Örtü yangını ile mücadele daha kolaydır. Aynı işlemi şeridin dış tarafında da yap.
               3- Yangının yön değiştirmesi veya yandan tehdit etme riskini asgariye indirmek için doğal engellere ve yollara en yakın noktaları tespit et.
               4- Öncelikle ateşi birden alevlendirebilecek noktalardan uzak tutmaya çalış.Ateşi alevlendirebilecek bol miktarda süceyrat, enkaz, gençlik gibi yanıcı maddelerin yoğun olduğu ve yangının patlama yapabileceği yerlere öncelik ver.
               5- Yangını tek yerde olacak şekilde kuşat, iki kol halinde genişlemesini engelle.
               6- Yangının çevresiyle oluşturulan hattan ateşin geçmesini sağlayacak olan yanıcı maddeleri yok et. ( Yangın hattının kenarında enkaz yığıntısı, grup halinde boylu gençlik, geniş tepeli ağaç gibi.)
               7- Açtığın yangın hattına yakın, yanmamış diğer yanıcı maddeleri de uzaklaştır. Kontrolünü yapabilmek için gerekirse alan feda et.
               8- Mevcut engelleri kullan.
               9- Eğer yangının tamamını kontrol edemiyorsan bilgi ver ve yangının bir bölümünde çalışma yapmaya devam et.
               10- Yangın ev, bina, yerleşim alanlarını sarmışsa tüm faktörleri gözönünde tut ve can alıcı noktadan müdahale et.
               5.4.3- Yangın Söndürme Şeritinin Tesis Esasları
1-     Hattı mümkün olduğu kadar ateşe yakın oluştur.
2-     Hattı mümkün olduğu kadar kısa tut.
3-     Şeriti yuvarlanacak cisimlerin takılacağı şekilde yap. Meyilli arazide hendek aç, set
oluştur.
               4- Ateş hızla yayılıyorsa ve çok sıcaksa yada aniden esecek bir rüzgarla açılan bir şeriti atlama ihtimaline karşı geri planda ikinci bir şerit oluştur.
               5- Şeritin yangın tarafındaki kısmında tehlike oluşturulacak yanıcı maddeleri ya bulundukları yerde etrafını çevir yada yok et.
               6- Şeriti yanan ağaçlardan yeterince uzakta oluştur.
               7- Güvenlik içinde yapılabilecek bir çalışma ortamı varsa, çok sıcak dahi olsa şeriti yangın alanına yakın oluştur.
               8- Yangın şeritini mevcut engellerden yararlanılacak şekilde oluştur.
9-     Hat üzerinde keskin açılar oluşturma.
10-   Şeriti oluştururken yanıcı maddenin az, boşluklu ve mümkünse açık alanlardan yararlan.
11-  Şeriti oluştururken günlük değişimleri gözönünde tut. Yangınlar geceleri vadilere doğru,
gündüzleri dağlara doğru ilerler. ( Rüzgar hareketi )
               12- Yangının yoğun olduğu bölümün kuşatılmasına öncelik ver.
               5.4.4- Yangın Söndürme Şeriti Açma Prensipleri
1-     Şeriti gereğinden geniş veya dar yapma ( 30-60 cm).( işçi ile )
2-     Mineral toprak çıkıncaya kadar temizle.
3-     Yanan maddeleri şeritin yangın tarafına at.
4-     Şeriti çabuk oluştur. Yanmamış materyali karşı ateş için muhafaza et.
5-     Açtığın şeriti imkanın varsa su ile ıslat.( yerden veya havadan )
6-     Şeritin dışındaki yanıcı materyali toprakla ört.
7-     Şartlar müsait ise şerit açmada dozer, greyder, loder, traktör ( pulluklu ) kullan.( şerit
genişliği 10m. kadar ) şeriti yangın hattına yakın açacaksan bıçağı içeriye yangın tarafına, uzak yerden açacaksan bıçağı dışarıya çevir.( şerit üzerindeki asli ağaç ve ağaççıklar motorlu testere ile kesilip makine ile veya işçi ile şerit dışına taşınacak sonra 10 m. kadar istenilen genişlikte makine ile şerit açılacaktır.)
               6- YANGIN MAHALLİNDEN YAPILAN YARDIM TALEPLERİNİN KARŞILANMASI
               Yangın sezonunda helikopter bulunan Bölge Müdürlüklerinde yangın haberi alınır alınmaz, helikopter ekibi ile birlikte yangına hareket edecektir. Helikopter bu Bölge Müdürlüklerinde, ilk müdahale ekibi gibi kullanılacaktır.
               Genel olarak yangın haberi ile beraber alınabilecek tedbirler ve bunların organizelerinde prensiplere uyulacaktır.
               1- İşletme Müdürlüğü teknik elemanları, orman muhafaza memurları, kulelerde görevli gözetleyiciler, İşletme Şefliğinde bulunan yangına hassas alanları önceden bileceklerdir. Mıntıkayı tanıyacaktır. Bunun için zaman zaman eğitimler yapılacak, özellikle gözetleyicilerin yangın sezonu dışında görüş alanlarında dolaşmaları sağlanacaktır.
               Bu suretle, bir yangın çıktığında, yangınla uğraşanlar mıntıkasını iyi bildiklerinden, yangının ne hal alabileceğini baştan tahmin edebileceklerdir.
               2- Yangın çıkan alan, tehlikeli ve yangının büyüme ihtimali var ise bu takdirde hali hazır yangın durumu dikkate alınmadan tedbirler, yangın büyükmüş gibi baştan alınacaktır. Yeterli sayıda müdahale ekibi, arazöz, dozer, uçak gönderilecektir. Ekipler yangın durumuna göre bazen yoldan geri çevrileceklerdir.
               3- Önceden her İşletme, bulundukları ormanların özelliklerine göre; ( tehlikeli ve kıymetli alanlar) yerinden ayrılmaması gereken ekipleri tespit edecektir. Bu ekipler yerinde kalacak, diğer ekipler kendi görev alanlarında yangına gideceklerdir. Mecbur kalınırda bu ekiplerde görev alanları dışındaki bir yangına gönderilirse, yerlerine mutlaka İşletmeden veya başka İşletmeden ekip kaydırılacak, yangın yönünden tehlikeli bu ormanlar boş bırakılmayacaktır.
               4-Yangın amiri; yangın yerine gelen ekip sayısının yeterli olup olmadığını daima takip edecek, yeni ekip gerekiyorsa zamanında isteyecektir.
               5- Yangında mükellef gerekmesi halinde;
               Yangın amirince, yangın mahalli çevresindeki köylerden mükellef toplanacaktır. Yangın mahallindeki ekip araçlarından mükellef naklinde faydalanılacaktır. İdareye ait araç yetmiyor veya yoksa köylerde bulunabilecek her türlü araç yetkili orman muhafaza memuru veya İşletme Şefi tarafından kiralanacaktır. Ayrıca, mükellef toplanmasında Jandarma ile koordineli çalışılacaktır.
               6- İşletmenin yangını önemli ve bütün ekipleri yangına gönderilmiş olabilir. Bu takdirde, Bölge Müdürlüğünden İşletmenin merkezi durumunda olabilecek ekip merkezlerini takviye ekipler gönderilecektir.
               7- İşletmelerden yardım talebi halinde, gönderilecek ekip sayısı iki ve daha fazla ise, öncelikle bir İşletme Şefi nezaretinde, yoksa teknik eleman nezaretinde gönderilecektir. Gecikmeye meydan verilmemesi için, İşletme Şefi ve teknik eleman sonradan gönderilebilir. Ekip teknik eleman için bekletilmez. Yangına yakın ve ayrıca fazla olan ekipler öncelikle yangına gönderilecektir.
               8- Diğer Orman Bölge Müdürlüklerinden gelen ekip yardımı talepleri Orman Genel Müdürlüğünden izin alınmak suretiyle karşılanacaktır. Bu yardımların sayısı ve miktarı ne olursa olsun mutlaka bir teknik elemanda gönderilecektir.Komşu Bölge Müdürlüklerinin komşu İşletme Müdürlüklerinde çıkan yangınlardaki yardım talepleri, Bölge Müdürlerinin uygun görmesi halinde hemen karşılanacak ve merkeze de bilgi verilecektir.
               9- Yangın çıktığı anda; yangına gidecek ilk ekibin mahallinde arazöz varsa, ekip arazözle birlikte gidecektir.Arazöz yoksa ekip yangın sahasına arazözsüz gidecek daha sonra yangın sahasından alınacak bilgiye göre ( arazöz çalışıp çalışmayacağı bilgisi ) arazöz gönderilecektir.Gönderilen arazözlerin sayısına göre su ikmali için Belediyelerden arazöz talep edilecek ve yangın mahalline gönderilecektir.
               10- Yangında dozer çalışabilecekse ve ihtiyaçda varsa, öncelikle İşletmedeki yangın için tefrik edilen dozer, takviye gerekiyorsa, diğer İşletmelerden ve Kamu Kuruluşlarından dozer gönderilecektir.Dozerlerin akaryakıt ikmalleri önceden düşünülecektir.
               11- Ekip işçileri ile mükelleflerin yangın söndürülmesine yetmemesi halinde askeri birlik istenecektir.
               Askeri birlik talep yazısında şu hususlar bulunacaktır.
               11.1- Yangının yeri belirtilecektir. ( İşletmesi, İşletme Şefliği, serisi, Bölme no, varsa mevkii v.b.)
               11.2 -Yangının cinsi belirtilecektir. ( örtü, tepe )
               11.3- Orman veya bitki vasfı belirtilecektir. ( Ağaç, maki, bozuk koru, baltalık koru v.b.)
               11.4- Yangının yayıldığı alan miktarı belirtilecektir.( Yangının tahmini yayılma alanı dekar olarak.)
               11.5- Destek için istenen asker miktarı belirtilecektir.
               11.6- Yardıma gelecek askeri birliğe yangın mahalline ulaşması için yol hakkında genel bilgi verilecek, teşkilatça verilecek kılavuzlarla buluşma yeri tarif edilecektir.
               Askeri birliğin talebi halinde, yeteri kadar söndürme malzemesi yangın mahalline sevk edilecektir. Ayrıca birliğin yangında yönlendirilebilmesi için talepleri halinde yeterli sayıda teknik eleman verilecektir.
               12- Yangında uçakların kullanılması prensip olarak yangın çıktığı anda olacaktır. Ancak havadan müdahale pahalı bir sistemdir. Bunun için her yangına uçak talep edilmeyecektir.
               Uçak talep edilebilmesi için aşağıdaki prensiplere uyulacaktır.
               12.1- Yangın çıkan saha orman yönünden geniş bir alan, yangın çabuk gelişebilecek durumda, büyük alanlara yayılma ihtimalinin fazla olduğu hallerde.
               12.2- Yerleşim mahalleri, Turistik alanlar, mevcut bir tesis tehlikede ise ve yaşamın tehdit altında olması durumlarında.
               12.3- Yer ekipleri yangını çabuk kontrol edemiyorsa veya arazi yapısı itibariyle yer ekipleri güvenli çalışamayacaksa.
               12.4- Yangın mahalli, ekonomik uçuş mesafesi içinde ise,
               12.5- Yangın yeri arazi yapısı uçakların müdahalesine uygunsa, ( 30 metreye kadar alçalabilecek arazi yapısı )
               12.6- Görürürlük, zaman, rüzgar hızı uçmaya elverişli ise,
               12.7- Yanan alan ekonomik bir değer ifade ediyorsa uçaklar, yangın amirinin talebi ile hareket ettirilecektir.
               13- Yangına, yangın istasyonunun gerektirdiği çeşitli işleri yapmak üzere yeterli sayıda teknik eleman gönderilecektir. Teknik elemanlar öncelikle İşletmesinden temin edilecektir. Yangın anında işletme merkezinde ve işletme merkezine uzak işletme şefliklerinde birer teknik eleman bırakılacaktır. Bu teknik elemanlar yangının uzaması halinde eleman değiştirilmrsinde kullanılacaktır.İşletmenin teknik elemanlarının kafi gelmemesi halinde Bölge Müdürlüğünden teknik eleman takviyesi yapılacaktır. Bu takviyede ihtiyaç kadar teknik elemanlar gönderilecek, kalan teknik elemanlar yangının devamı halinde değiştirme işlerinde kullanılacaktır. Yangına öncelikle tecrübeli ve genç olan teknik elemanlar gönderilecektir.
               14- Her yangından sonra yangına katılan teknik elemanlarla bir toplantı düzenlenecek, bu toplantıda yangın değerlendirilerek noksanlıklar gözden geçirilecektir. Yapılan hata ve noksanlıkların tekrarlanmaması için gerekli önlemler alınacaktır.
               15- Yangın söndürme çalışmaları devam ederken bu çalışmalara iştirak eden teknik eleman, memur, işçi, mükellef ve askeri birliklere ( kumanya getirmemişse ) yetecek miktarda ve zamanında kumanya ve su temin edilecektir.
               Kumanya; zamanında dikkatli ve adil bir şekilde ikmal şefi nezaretinde tevzi edilecektir. Bu tevziat için yeterli miktarda çuval ve poşet hazır bulundurulacaktır.( Her işçi için ayrı poşette hazır olarak )
               16- Büyük yangınlarda mutlaka yangın yerinde ambulans ve doktor bulundurulacaktır. Doktor ve ambulans yangını bulunduğu İlçe Sağlık Müdürlüğünde temin edilecektir.  
               7- SÖNDÜRME METOTLARI
               Orman yangınlarının söndürülmesinde en önemli konu yangın üçgeninin kırılmasıdır. Bunu temin için de en kolay yol yanıcı maddenin ortadan kaldırılması  veya devamlılığın kırılmasıdır. Buda yangının etrafında yanıcı maddelerden tamamen temizlenmiş bir yangın söndürme şeridinin açılması ile mümkündür.Yangın söndürme şeridi; yanan sahanın çevresinde yangının türüne ve şiddetine göre çeşitli genişliklerde ve her türlü yanıcı maddeden temizlenmiş bir şeridin ortasında, yine yangının şiddetine göre değişik genişliklerde açılan ve mineral toprağın yüzeye çıkarılmasıyla elde edilen şeritten oluşur.
               Yangının örtü veya tepe yangının olmasına ve şerit açmada işçi veya makine kullanılmasına bağlı olarak çılan yangın önleme ( söndürme ) genişliği 30cm-10m. arasında değişebilir.
               İşçi ile şerit açılmasında; öncelikle şerit açılacak 2-3 m. genişlikteki hat üzerinde bulunan enkaz, ağaç, ağaçcık ve süceyrat temizlenir. Çıkan materyal şerit kenarından dış tarafa uzaklaştırılır. Daha sonra temizlenmiş şeridin ortasında açılan ve mineral toprağa ulaşan 30-60 cm.lik kısımdan çıkan materyal da yine şeridin dış tarafına çekilir ve yığıntı teşkil etmeyecek şekilde yayılır. Bu işlemler yapılıp şeridin açılması tamamlanınca; önce şeritten yangın tarafına doğru 10-15 m.lik kısımda enkaz, süceyrat ve ağaç dalları temizlenir ve çıkan materyal içerilere doğru taşınır. Zaman kalırsa yanı işlem şeridin dış kısmında da yapılarak tamamlanır. Makinalı şerit açmada şerit genişliği 10m. civarında olacaktır. Şerit açmada duruma göre dozer, greyder, loder, traktörde kullanılacaktır.
               Orman yangınını söndürmek için uygulanacak metot yangının türüne göre değişmektedir. Orman yangınlarının söndürülmesinde iki metot kullanılmaktadır.
-        Doğrudan mücadele metotu.
-        Dolaylı mücadele metotları
Dolaylı mücadelede üç metot kullanılmaktadır.
-        Paralel metot
-        Karşı ateş
-        Kendi haline bırakma
7.1- Doğrudan mücadele metotu :
Bu metotda müdahale doğrudan doğruya yangına yapılacaktır. Metot; yeni çıkmış yangınlarla,
yakın müdahaleye imkan veren örtü yangınlarında uygulanır. Uygulama ağaç dalları ve şapkalarla direkt olarak aleve müdahale, yangının hemen kenarında şerit açmak ve yanan kısma toprak ve su atmak suretiyle yapılır. Bu tip müdahalede birkaç kişi veya ekip sözkonusu el araçlarını kullanarak çarpma ve süpürme suretiyle yangını söndürürler. Süpürme dışardan yangın içlerine doğru yapılacaktır.                                   
Dolaylı mücadele metotları :
Yangının yaklaşılarak söndürülmesinin mümkün olmadığı durumlarda, yani yangının genişleyerek büyüdüğü örtü veya tepe yangınlarında dolaylı mücadele metotlarını kullanmak gerekir. Bu metotların önemlileri aşağıda açıklanmıştır.
7.2- Paralel Metot :
Bu metotda yangının kenarına paralel olarak, insan ve araçların çalışabileceği belli bir uzaklıktan bir yangın söndürme şeridi açılır. Açılacak yangın söndürme şeridi yangının bazı sivri uçlarını ortadan kaldıracak şekilde kısa yapılabilir. Böylece açılan yangın söndürme şeridi ile kenarı arasında kalan sahalar ya yanmaya bırakılır veya karşı ateşle yakılır.
Paralel metotda yangın söndürme şeridi çeşitli el araç ve gereçleri ile yapılabileceği gibi dozer ve diğer araçlarla da yapılabilir.Bu metotda açılacak yangın söndürme şeridinin yangına olan uzaklığı; yangının türüne, hava hallerine ve yanan materyalin cinsine ve miktarına bağlı olarak değişir. Büyüme eğilimi gösteren yangınlarda açılacak yangın söndürme şeritlerinin, arazide mevcut açıklıklara, sırtlara, tabii engellere ( kayalıklara, dereliklere, yollara v.b. ) intikal ettirilmesinde yarar vardır.
7.3- Karşı Ateş :
Bilindiği üzere karşı ateş, yangına karşı yangını kullanma metotudur. Karşı ateş büyük tehlikesi nedeni ile ancak yangın amiri veya onun görevlendirileceği bir teknik eleman tarafından uygulanacaktır.Karşı ateşin amacı hızla ilerleyen yangının önündeki yanıcı maddeleri azaltarak veya tamamen yok ederek yangının büyümeden kontrol altına alınmasını sağlamaktır.
Karşı ateş paralel metotla durdurulamayacağına kanaat getirilen, süratle ilerleyen ve büyük sahalara intikal ederek tehlikeli olan yangınların durdurulması veya en azından yangının ilerleme hızının azaltılması amacıyla uygulanır. Bu uygulamada orman alanında mevcut yangın emniyet yol ve şeritleri, orman yolları, tabii engeller ve açılacak yangın söndürme şeritlerinden istifade edilir. Karşı ateş yangının ilerlediği yamacın arka yüzünde eğimin % 20’den fazla olduğu durumlarda uygulanmaz.
Karşı ateş iki şekilde uygulanabilir.
a) Basit karşı ateş : Yangının ilerleme istikametine dik ve 6-10 m. genişlikte mineral toprağa kadar temizlenmiş bir şerit açılar. Açılan bu şeridin ilerleyen yangına olan uzaklığı, rüzgarın hızına ve yanıcı maddelerin durumuna yani yangının ilerleme süratine bağlıdır. Bu uzaklık yangının durumuna göre en az 300 en çok 1000-1500 m. arasında olabilir. Yangının kıvılcımlarının açılan şeridin arkasında başlatabileceği nokta yangınlarını söndürmek amacıyla şeridin arkasında belirli aralıklarla yangın söndürücüler dizilir. Söndürme çalışmaları sırasında karşı ateşin uygulanmasına karar verildiğinde, bu amaçla açılacak şeridin mümkünse her iki ucunun tabii engellere ( yol,dere, nehir, açıklıklar, kayalıklar) bağlanması sağlanacaktır.
b) Kademeli karşı ateş : Bu karşı ateş, uygulama şekli itibariyle basit karşı ateşe benzemektedir. Kademeli karşı ateş, yangın için fevkalade uygun şartlar nedeniyle tek bir karşı ateşle gerekli genişliğin sağlanarak ilerleyen yangını durdurmanın mümkün olamayacağı ve süratle ilerleyen bir yangının özellikle ön kısmını durdurmak ve açılmış bulunan ana savunma hattı arasında birbirine yakın olarak üç şeritte aynı anda yangın çıkartılır. Bu arada önemli olan husus yangın ucunun iki kademeli karşı ateş şeridine ulaşmadan önce, diğer iki şeritte seyreden yangının birbirine ve aynı anda yangın söndürme şeridine ulaşması yani tüm karşı ateşlerin aynı anda birbirine kavuşmasıdır.
Karşı ateş ve kademeli karşı ateş, ancak yangın amirleri veya yangın amirinin uygun göreceği tecrübeli teknik elemanlarca uygulanacaktır.
7.4- Kendi haline bırakma :
Devam eden yangınlarda, bazı yangın uçlarının veya yangın ana ucunun birkaç yüz metre ilerisinde yangını durdurabilecek doğal engeller varsa; o zaman yangınla savaşmak yerine onu kendi haline ( doğal seyrine ) bırakmak en doğru yoldur.
Aynı anda birden fazla istikamette devam eden bir yangında; yönlerden herhangi birinde kayalık, açıklık, yol v.b. gibi yangının durabileceği tabii engeller varsa, müdahale daha mühim olan yönlerde yoğunlaştırılacaktır. Yangının tehlikeli olan tarafını, emniyete almak gayesiyle, tabii engel olan yönde yangın kendi haline bırakılacaktır.
8- SÖNDÜRME ÇALIŞMALARINDA İŞ BÖLÜMÜ ( İŞÇİ ORGANİZASYON METOTLARI :
Orman yangınlarını söndürme çalışmalarına katılan yükümlülerin yangında yapacakları görevleri çok iyi bilmeleri ve onu en iyi şekilde uygulamaları gerekir. Yangın söndürme çalışmaları bir ekip çalışmasıdır. Dolasıyla ekiplerin başında yapılan işleri sevk ve idare eden bir ekip başı yanında, birkaç ekibin çalışmalarını koordine ederek yönlendiren bir teknik elemana da ihtiyaç vardır.
Büyük yangınlarda civar İşletmelerden yardım istendiğinde, gönderilen hazır kuvvet ekiplerinin başında İşletmesinden mutlaka bir teknik elemanın bulunmasında yarar vardır.
Yangın söndürme çalışmalarında uygulanan metotları üç ana grup altında toplamak mümkündür.
8.1- Geçme ( Atlatma ) Metodu :
Bu metotda, toprak üzerindeki yanıcı maddeleri temizleyecek ilk işçi grubunun her birisi, kendilerine ait olan şerit parçasının tüm işini bitirdikten sonra ilerdeki en son işçinin önüne geçer ve yeni bir şerit parçası üzerinde çalışmaya başlar. Açılmasına çalışılan yangın söndürme şeridi, yangın kenarına yakınsa, işin kısa zamanda tamamlanabilmesi için işçiler birbirine yakın olarak çalıştırılır.
8.2- İlerleme Metodu :
Bu metot geçme metoduna benzerlik gösterir, ancak bunun geçme metodundan farkı işçi gruplarının tek birim olarak hareket etmeleridir. Hiçbir işçi kendi başına hareket edemez ve işçiler grup içindeki görevlerini terk edemezler.
8.3- Tek Görev Metodu :
Bu metot genellikle yangının kontrol altına alınmasından sonra veya yavaş seyreden yangınları söndürmede kullanılır. Söndürme çalışmalarına katılanlar yangın etrafında belirli aralıklarla sıralanırlar ve her söndürücü veya söndürücü grupları kendilerine verilen sahadaki bütün söndürme işlerini yaparlar. Bu metodun en faydalı tarafı yangının etrafını kontrol altında bulundurulması, mahsurlu ise esneklik ve hareket kabiliyetinin az oluşudur.
8.4- Mekanize Yangın Hattı Metotları :
Makine imkanı varsa küçük, orta ve bilhassa büyük ve dolayısıyla kilometrelerce yangın söndürme şeridi açılması gerekli olan yangınlarda işçi yanında çok büyük oranda iş makinasıda kullanılacaktır. Büyük yangınlarda iş makinesi kullanılması şarttır. Bu metotlarda işçi ve iş makinaları birlikte kullanılmaktadır.
Şerit üzerindeki ağaçlar motorlu testere ile kesilir. İmkanlar elverişli ise kesilen ağaçlar traktörle veya dozerle şerit dışına taşınır. Bu durumun mümkün olmadığı durumlarda ağaçlar şerit dışına işçi ile taşınacaktır. Şerit 10m. genişliğe kadar dozer veya loderle açılacaktır. İşçi devamlı makine ile birlikte bulunacak yardımcı olacaktır.
9- ORMAN YANGINININ KONTROL ALTINA ALINMASI :
Devam eden bir yangının şiddeti ve hızı yavaşlatıldıktan veya tamamen durdurulduktan sonra, yangın kontrol altına alınarak tamamen söndürülmesi çalışmalarına geçilecektir. Bu amaçla yangının etrafı söndürücüler tarafından belirli aralıklarla kuşatılacaktır. Bu sırada yangın hattının dışında meydana gelecek yangınları gözetlenmesi, yangın hattının zayıf noktalarından yanmamış alanlara sirayet edebilecek yangınlar ile nokta yangınlarının söndürülmesi de çalışanların asli görevleri arasındadır. Bu durumda yangın söndürme işçileri ve görevli personel çok dikkatli olacaktır.
Yangının kontrol altına alınması sırasında dikkat edilmesi gereken konular şunlardır.
1- Yangın hattının dışında atlama, yuvarlanma veya kozalak akmak suretiyle çıkabilecek küçük örtü yangınları gözetlenecek ve söndürülecektir. Yangın hattı genişletilerek sağlamlaştırılacaktır.
2- Yangın hattının dışında bulunan ağaç, ağaçcık ve süceyratın kesilerek veya budanarak şeridin temizlenmesi ve genişletilmesi sağlanacaktır.
3- Yangın hattının içinde kalan veya yangın hattına bitişik olan yanmamış parçalar, durum ve büyüklüklerine göre ya tamamen söndürülecek veya yakılacaktır. Yuvarlanma ihtimalleri önlenecektir.
4-     Yangın hattına bitişik veya yangını dışarı taşıyabilecek özellikte olan yanan gövde, kök,
kütük ve enkazlar tamamen söndürülecek veya mümkünse kesilerek yangın içlerine taşınacaktır.
5-     Yanan ağaç gövdeleri ile diğer kalın materyalin sıcaklıklarını azaltmak ve yangının
yeniden canlanmasına engel olmak için bunlar üzerine su sıkılacak veya torak atılacaktır. Bazı durumlarda ise kontrol altında tamamen yanmaları sağlanacaktır.
9-     YANGININ SOĞUTULMASI :
Soğutma çalışmalarının amacı yanan sahada mevcut kızgın noktalardaki sıcaklığı düşürmek
veya tamamen yok etmektir. Soğutma işlemi yangın kontrol hattından itibaren 40-50 metrelik şeritler halinde dıştan içe doğru yapılacaktır.
               Bu işler şu şekilde uygulanacaktır.
1-     Yanan enkaz yığınları,
2-     Münferit halde bulunan yanan enkazlar,
3-     Yanmakta olan ağaç, gövde ve kökleriyle dip kütükleri,
4-     Yanan kısımlarda bulunan küllerin altındaki korlar,
5-      Yanmakta olan dikili kurular,
Dağıtılarak, dikili halde iken veya kesilerek devrilmek suretiyle toprak veya su kullanarak
tamamen söndürülecektir. Kısaca yangın alanı duman tütmez hale getirilecektir.
Bu işlemler tamamlanıp yangının tamamen kontrol altına alındığına kanaat getirildikten sonra,
gözetmek için yeterli ekip bırakılarak yangın tehlikesi en az olan kısımlardaki ekiplerden başlamak suretiyle fazla ekipler yerlerine gönderilecektir. Bu işlemde öncelikle Orman Bölge Müdürlüğü dışından gelen ekipler, daha sonra İşletme Müdürlüğü dışından gelen ekipler, daha sonra da İşletme Şefliği dışından gelen ekipler sırasıyla gönderilecektir.
               11- YANGIN YERİNİN GÖZETİMİ; RAPOR TANZİMİ :
              
               a) Kontrol altına alınan ve soğutulan bir yangında öncelikle yapılacak iş, yangın alanının muayyen bir zaman gözetim altında tutulmasıdır. Kontrol altına alınan ve tamamen söndüğü sanılan bir yangın, günler sonra hava hallerinde meydana gelebilecek değişiklikler sonucunda tekrar canlanabilir. Yangın amirlerinin bu konuda gerekli titizliği göstermemeleri sonucunda, tekrar canlanarak büyük zararlar yapan bir çok yangın olmuştur. Bu nedenle yangın alanında tehlike tamamen ortadan kalkıncaya kadar, yangın yerinin durumuna göre bir veya birkaç ekip bekletilecektir. Bu bekleme tehlike tamamen geçinceye kadar ( bazen7, bazen 10 gün) devam edecektir.
               b) 50ha. Ve daha büyük yangınlarda, yangın tamamen söndükten sonra Bölge Müdür Yardımcısı başkanlığında, Koruma Şube Müdürü ve İşletme Müdürü  tarafından yangının kritiği ile ilgili bir rapor düzenlenecektir.
               12. YANGINLA İLGİLİ FORMLAR :

               12.1)-1 Nolu Form; Yangın Çıkış Haberi :
               1 nolu form, yangına ilk müdahaleyi yapan teknik eleman tarafından verilecektir. Bu form ilgili teknik eleman, yangına müdahale ettiği andan itibaren bir saat içinde verilecektir EK.1







ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TELSİZ SERVİSİ
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA
NO
İLK MERKEZ
ÇK
HABERİNİN
  ŞB
HUSUSİ NO
ESAS NO



TARİHİ
SAATİ





Hab.
No.
I. NOLU FORM : YANGININ ÇIKIŞ HABERİ

Böl.Müd


Yan.ileilg.zaman
Tarih
Saat

Isl.Müd.

34
Yangın. Başlama



İşi. Şef

35
İlk Müdahale


4
Serisi

36
Kontrolü


s
Mevkii





6
Bölme No





7
İli

39
Müd.kaçıncı yan

8
İlçesi

40
Şcf.kaçıncı yan.

9
Köyü

41
Yan.Ami.Ad.S




42
Yan. Amİ. Unvanı


YANAN   ORMANİN

ORMANIN
YANGININ ŞEKLİ

İDARİ ŞEKLİ
MEŞCERETİPİ
AĞAÇ TÜRÜ
ÖRTÜ Ha.
TEPE Ha
TOPLAM Ha
15
Normal Koru





16
Bozuk Koru





17
Normal Baltalık





18
Bozuk Baltalık





19
Makilik





20
Ağaçlandırma Sa.





21
Genci Toplam






YAN.KATİLAN PER.
ADET

TAŞİTLAR
ADET

1$ MAKINALARI
ADET
22
Mahalli Yön.

47
Pikap

56
Dozer

23
Teknik Eleman

48
Kamyonet

57
Lodcr

24
Memur

49
Minibüs-M id ıbiis

5K
Greyder

25
Söndürme Işçisi-lşçi

50
Kamyon

59
Treyler

26
Mükellef

51
Otobüs

60
Arazöz

27
Asker

52
Traktör

61
B Kamyon

28
Polis

53
Diğer

62
Uçak

29
Jandarma




63
Helikopter

30
Toplam

55
Toplanı

64
Toplam


HABERİN YAZILDIĞI
HABERİ YAZDIRAN
HABER! ALAN
31
TARİH

ADI SOYADI
ADI SOYADI
32
SAAT



33
RAPORU VERENİN ADI SOYADI UNVANI

İMZASI
12.2)-2 Nolu Form; Yangının Gelişmesi Haberi :
               Yangının devam ettiği zaman içinde yangının seyrini devamlı olarak bildiren ve 1 nolu formun verilme saatinden itibaren en geç altı saat içinde verilen, daha sonra da en fazla altı saat aralıklarla yangın sönünceye kadar, verilmesine devam edilen formdur. EK.2
               12.3)-3 Nolu Form, Yangının Söndüğünü Bildiren Haber :
               Yangının kontrol altına alınıp, soğutulmasından ve söndürülmesinden sonra, yangının tamamen söndüğünün bildirilmesi için çekilen formdur. EK.3
               13. YANGIN SÖNDÜKTEN SONRA YAPILACAK İŞLER :
               Yangın söndükten sonra yapılacak işleri İdari ve Teknik olmak üzere iki kısım altında toplamak mümkündür.
               13.1- İdari İşler :
               Yangından sonra yapılacak başlıca idari işler;
               a) tutanak ve hasarat raporu düzenlemek ve bunları Cumhuriyet Savcılığına vermek, yangın sicil fişi hazırlamak,
               b) Yangın söndürülürken sakatlanan ve ölenlerle yangında çalışanların zarara uğrayan mallarını tespit etmek,
               c) Yangın söndürme araç ve gereçlerini toplamak,
               d) Yangına ait masrafları ödemek,
               e) Yangın kayıtlarını işlemekten ibarettir.
               1a)- Tutanak: Yangından sonra düzenlenecek tutanağı; yangının İlçesi,Köyü,İşletmesi, Şefliği, serisi,bölme no,mevkii alanı, çıkış tarihi ve saati, o anda belli olmuş ise sanığın ismi ve adresi; zarara uğrayan fidan ve ağaçların cinsi, boyu, çapı ve hacmi ile suçu kanıtlamaya yarayacak tüm deliller yazılacaktır. Tutanak düzenleyen memurlarla, sanık ve ayrıca ortada bulunan en az iki kişi tarafından imza edilecektir.
               1b)- Hasarat Raporu: Yangın sahası için düzenlenecek önemli bir rapordur. Bu rapordaki miktar ve tutarlar daha sonra düzenlenecek suç zaptına ve tazminat raporuna da müstenit teşkil edecektir. Suç zaptı ve tazminat raporuna hasarat raporundaki miktar ve tutarların alınması gerekmektedir. Bu suretle hasarat raporunun bir sureti suç zaptına ve tazminat raporuna da eklenecektir.
               Yangın sicil fişleri de yangın hasarat raporundan alınacak miktar ve tutarlardan istifade edilerek doldurulacaktır.
                Hasarat raporlarında, yangının alnının, İli,İlçesi,İşletmesi,İşletme Şefliği, serisi, bölme numarası, mevkii, yangının başlama tarihi, devam süresi (Saat Olarak),söndüğü tarih, ormanın meşcere tipi, yangının türü (Örtü,Tepe), yangının nedeni,varsa sanığı, mevcut bilgi ve deliller, yanan orman alanının miktarı, hektar ve dekar olarak, yangından zarar gören ağaçların türleri itibarı ile kabuklu gövde hacmi, kabuklu gövde hacminden elde edilecek tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun,lif-yonga odunu ve yakacak odun miktarı tespit edilir. Tespit edilen bu emvalde normal üretim emvaline göre bir değer kaybı varmı, varsa yüzdesi nedir? Yanan saha ağaçlandırma sahası veya tensil sahası ise ne kadar fidan yanmıştır, tespit edilmesi gerekmektedir. Yangın suçlarından 112 B’ye göre yanan fidan bedeli bir misli fazla alınmaktadır. Yangından dolayı emval zararı hesabında gerçek zarar bulunacaktır.
               Yangın çok hafif geçmiş ise ve yangından sonra üretilecek emvalde gerek miktar gerekse kalite yönünden normal üretim emvaline göre bir fark meydana gelmemiş ise, idarenin bu yangında emval yönünden zararı yoktur demektir. Böyle durumlarda gerçek zarar hesaplanmayacaktır. Hasarat raporunda bu durum açıklanacaktır.
               Hasarat raporunda ağaçlandırma masrafı ile ve ayrıca yangında yapılan, iaşe,akaryakıt,kira vs. giderlerinin tamamı masraf olarak gösterilecek, sonunda bu zarar ve masraf kalemlerinin toplamı alınacaktır.
               Yangın Hasarat Raporlarının Düzenlenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar:
               Hasarat raporu hesaplarında; bu orman yangını idaremize ek masraf olarak ne yüklemiştir? Sorusuna cevap aramamız gerekmektedir.
               1- Fidan Zararı: Yanan saha ağaçlandırma veya tensil sahası ise, (1.30 daki kutur,7.9cm. ve daha küçük) yangın sahasındaki yanan ve hayatiyetini kaybeden fidan sayısı tespit edilir. Burada gerçek zarar Orman Kanunun 112 B.maddesine göre fidan yaşına göre tespit edilen fiyat ile fidan adedinin çarpılması ile bulunan değerdir. Tazminat hesabından 112 B. ye göre bulunan değer ikiyle çarpılır.(fidan bedeli 10.000.TL.ise*2=20.000.TL. alınacaktır).
               2- Ağaç Zararı: Kısmen zarar gören yanan sahadaki ağaçların 1.30’undaki çapı 7.9 cm.den büyük ise o zaman sahadaki ağaçların yangından hiçbir zarar görmemiş durumları ile tespitleri yapılarak kabuklu gövde hacmi hesaplanacaktır. Tespit edilen kabuklu gövde hacminden elde edilecek tomruk,direk,sanayi odunu, kağıtlık odun,lif-yonga odunu ve yakacak odun miktarları yüzdeleri ile çarpılarak bulunacaktır.Bulunan tomruk, direk,sanayi odunu,kağıtlık odun,lif-yonga odunu ve yakacak odun miktarı Orman Kanununun 112 maddesine göre tespit edilen fiyatlarla çarpılır. Bulunan değerler tomruk, direk,sanayi odunu ve kağıtlık odundan yangın sebebi ile normal üretim emvaline göre meydana gelen zarar % 10 ise (yüzde on), on ile çarpılıp yüze bölünür. Bulunan değer gerçek zarardır. Lif-yonga odunu ve yakacak odunda normal üretim emvaline göre meydana gelen zarar % 10 ise on ile çarpılıp yüze bölünür. Bulunan değer gerçek zaradır.
               Tamamen yanan ve değerlendirilmesi mümkün olmayan tomruk,direk,sanayi odunu,kağıtlık odun,lif-yonga odunu ve yakacak odun miktarı 112. maddeye göre tespit edilen fiyatla çarpıldığında bulunan değer gerçek zarardır.
               Örnek:  K.G.H. de yapılacak emval elde etme yüzdesi % 65 ise (yüzde altmışbeş)
1- 100 M3 KGH * % 10 = 10 M3 Tomruk                                 * 112. madde fiyatı = Tutar  * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
2- 100 M3 KGH *  % 20 = 20 M3 Direk                                    * 112. madde fiyatı = Tutar  * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
3- 100 M3 KGH * % 15 = 15 M3 Sn. Odun.                                            * 112. madde fiyatı = Tutar * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
4- 100 M3 KGH * % 20 = 20 M3 Ka.Odun.                                            * 112. madde fiyatı =  Tutar * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
5- 100 M3 KGH * % 10 = 10 St. Lif-Yonga.                                           * 112. madde fiyatı = Tutar * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
6- 100 M3 KGH * % 20 = 20 St. Yakacak Od.                        * 112. madde fiyatı =  Tutar * % 10 Zarar = Gerçek Zarar
                                                                                                                                                                                  +
                                                                                                                                                                                 .......................
                                                                                                       Emval gerçek zarar toplamı ...................................

               Bu hesabı önce K.G.H.’den ne kadar yapacak elde edeceğini bulunarak yapmak mümkündür.
               3- Ağaçlandırma Gideri: Yanan orman sahası ile 114. maddeye göre tespit edilen ağaçlandırma fiyatı çarpılarak bulunan değer ağaçlandırma masrafıdır. Yangının örtü yangını şeklinde devam etmiş ve sahada yangın neticesi diri örtü hariç asli ağaç türlerinde bir zarar meydana gelmemişse ağaçlandırma masrafı hesaplanmayacaktır.Ancak yer yer kurumalar olduysa kuruma olan alanlar için ağaçlandırma masrafı hesaplanacaktır.
               Yanan saha (Ha.) * 114.madde ağaçlandırma fiyatı (türe göre) = ağaçlandırma masrafı
               4- Yangın İaşe Giderleri: Yangında sarf edilen iaşe giderleri toplamıdır.
               5- İşçi Masrafları: Yangına ilk müdahale ve hazır kuvvet ekipleri için yangında çalıştırılan günler için masraf hesaplanmayacaktır. Ancak bu işçiler için yangında çalıştıkları günler için yangın tazminatı (primi) hesaplanacaktır.
               Yangında ilk müdahale ve hazır kuvvet ekipleri dışında yangın müddetince özel olarak çalıştırılması gereken işçilerin ücretleri hesaba dahil edilecektir.
               6-  Araç Masrafları: İdareye ait araçlar için yangınla ilgili kira bedeli hesaplanmayacaktır.
               Yangın mevsimi boyunca orman yangınları hizmetlerinde çalıştırılmak üzere kiralanan araçlar içinde kira bedeli hesaplanmayacaktır.
               Ancak,sadece o yangında çalıştırılmak üzere kiralanan araç ve kamyonlar için kira bedeli hesaplanacaktır.
               Gerek idareye ait gerekse kiralanan araçların yaktıkları akaryakıt ve yağ bedelleri masraf olarak hesaplanacaktır.
               Yangında yaptığı km.* Km.de yaktığı yakıt* akaryakıt fiyatı = yakıt masrafı
               7- Dozer,Loder,Greyder Masrafı: Tamirhane Müdürlüklerine ait ve yangın mevsimi boyunca yangın hizmetlerine tahsis edilen iş makinelerine günlük bekleme gereği ödenen ücret günde 5 saat çalışma karşılığı olarak hesaplanmaktadır.İş makineleri yangında beş saatin üzerinde çalışırsa çalışılan fazlalık (günde yangında 8 saat çalışmışsa 8-5=3 saat) için ücret alınacaktır. Sekiz saat çalışıldı. 8-5=3 saat * saat ücreti = masraf.
               Ayrıca bu iş makinelerinin akaryakıt ve yağ bedelleri masraf olarak hesaplanacaktır. Çalıştığı saat* saatte yaktığı yakıt * yakıt bedeli = masraf.    
               8- Treyler ve Büyük Kamyon: Tamirhaneye ait olanlardan yangına gidip gelmekle yaktığı Km. toplamı, Km. fiyatı ile çarpılarak bulunan değer masraf olarak alınacaktır. Ayrıca, akaryakıt ve yağ bedelleri de hesaplanarak masraf olarak alınacaktır.
               Sadece o yangın için kiralanan treylerin kira bedeli masraf olarak alınacaktır.
               Yangın mevsimi boyunca kiralanan treylerlerin o yangın esnasında yaktığı yakıt bedeli hesaplanarak masraf olarak alınacaktır.
               9-Motorlu Testere: Yangına ilk müdahale ekipleri ile hazır kuvvet ekiplerinde yangın hizmetlerinde kullanılmak üzere bulunan motorlu testerelerin sadece o yangında yaktıkları akaryakıt ve yağ giderleri masraf olacaktır.
               Sadece o yangında çalıştırılmak üzere kiralanan testerelerin ise kira bedelleri masraf olarak alınacaktır.
10-  Uçak Masrafı : T.H.K dan kiralanan uçaklara iki şekilde ücret ödenmektedir.
a)      Uçuş saati karşı ödenen ücret
b)     Uçmadan alanda beklediği günler için ödenen ücret
Yangında uçuş saati ücreti karşılığı bulunan tutardan uçtuğu günlerle ilgili alanda beklemesi halinde ödenecek ücret düşüldükten sonra bulunan miktar masraf olarak alınacaktır.
11- Helikopter Masrafı: Yangın mevsimi boyunca yangın hizmetlerine tahsis edilen helikopterler için o yangın için uçtuğu kadar saat ücreti karşılığı kira bedeli hesaplanacak, akaryakıt bedeli saat kira ücretine dahil olduğundan ayrıca alınmayacaktır. Yangında uçtuğu saat*saat uçuş bedeli = masraftır.
12-Arazöz Masrafı : Yangına katılan arazözlerin yangına hareketlerinden itibaren, dönüşlerine kadar yangında geçirdikleri zaman toplamı ile ( saat ), saat kira ücretlerinin çarpılması ile bulunacaktır.
Neticede;
Yanan ağaçlardaki veya fidanlardaki zarar tutarı toplamı, yanan orman sahasının ağaçlandırılması için yapılacak masraf, iaşe masrafı ve diğer masrafların tamamının toplamı hasarat raporunun toplamı olacaktır.
1c- Yangın Sicil Fişi : Çıkan bir yangına ait bilgileri kaydetmek için yangın sicil fişi düzenlenmesi gerekir. Yangın sicil fişleri yangınla ilgili düzenlenecek istatistiklere ileride kaynak olacaktır.EK.4

2- Teknik İşler :
2a) Üretim : Yangın alanında bulunan yanan ağaçların üretimi sağlanacaktır.
2b) Ormanlaştırma: Yanan alanın tensil ve ağaçlandırma çalışmaları ile yeniden ormanlaştırılması sağlanacaktır.
2c) Koruma : Ormanlaştırılan saha her türlü tehlikeye karşı çok iyi korunacaktır.
14- İSTATİSTİKİ BİLGİLERİN GRAFİKLENDİRİLMESİ :
Günler, aylar ve yıllar itibariyle tutulan orman yangınları ilgili çeşitli istatistiki bilgiler, değerlendirilmek suretiyle çeşitli grafikler çizilecek ve grafikler çerçevelenerek asılacaktır. Bu grafiklerden orman yangınları ile ilgili alınacak önlemlerde istifade edilecektir.
15- ORMAN YANGINLARI İLE MÜCADELE HARİTALARI VE YANGIN İDARE ODALARI YAPILMASI:
Orman Bölge Müdürlüklerinde; Korumaya bakan Orman Bölge Müdür Yardımcısının odasına, Koruma Şube Müdürünün odasına ve telsiz odalarına, Orman İşletme Müdürlüklerinde İşletme Müdür Yardımcısının odasına, telsiz odasına ve İşletme Şefinin odasına müsait ölçekte haritalar çizilerek asılacaktır. Bu haritalara ormanların yangın tehlike durumları, kuleler, yangına ilk müdahale ve hazır kuvvet ekiplerinin yerleri, su kaynakları, yollar, mümkünse yangın emniyet yol şeritleri, malzeme depo yerleri, köylerin, askeri birliklerin yerleri, gerekli görülen diğer bilgiler işlenecektir.Bu odalar bir orman yangınında gerektiğinde mevcut haritalardan da istifade edilmek suretiyle yangın idare odası olarak kullanılacaktır.
16- YIL SONU YANGIN RAPORU
Yangın sezonunun bitmesinden sonra Orman İşletme Müdürlükleri, hudutları içinde çıkan orman yangınları ile ilgili düzenleyecekleri raporları orman Bölge Müdürlüklerine göndereceklerdir. Orman Bölge Müdürlükleri de İşletme Müdürlüklerinden gelen raporları birleştirerek tek rapor haline getirecekler, Orman Bölge Müdürlüğü yıl sonu yangın raporunu Orman Genel Müdürlüğüne göndereceklerdir.
Bu raporda; Ormanın idare şekline ve yangın türüne göre orman yangını adedi ve yanan orman miktarı, nedenlerine göre yangın miktarları, orman yangınları çıkışının saat, gün ve aylara dağılımı, meteorolojik ve topografik bilgiler, bir yangına düşen ortalama yanan alan miktarı, yargıya intikal eden yangın miktarı, yangınların teşkilata verdiği zarar toplamı, yangından etkilenen yapacak ve yakacak emval miktarlarının etkilenme yüzdesi, tamamen yanan yapacak ve yakacak emval miktarı ve fidan adedi, yangınların büyüme sebepleri, gözetleme, haberleşme, ulaşım ve yangına müdahale işleri, araç, gereç, iş makinesi, miktarı,organizasyon ve ihtiyaçlar ile yangınların kontrol altına alınması ve söndürülmesi konuları incelenecek, alınması gereken yeni ve ilave tedbirler açıklanacak, önerilerde bulunulacaktır.
                              17- YANGINLARIN KRİTİĞİ
1- Orman yangınlarına, yeterli derecede yetişmiş, yangını iyi bilen yangın amiri görevlendirilmemesi neticesinde yangınlar büyümekte, büyük zararlara sebep olmaktadır.
Bu sebeple Orman Bölge Müdürlükleri yangın amiri yetiştirilmesine ve görevlendirilmesine gerekli hassasiyeti gösterecektir.
2- Büyük yangınlarda bir nevi haberleşme anarşisi yaşanmaktadır. Bu durumun mutlaka önlenmesi gerekir. Haberleşmeler yangın amiri ile yapılacak, gereksiz konuşma yapılmayacaktır. Telsizlerin tamiri ve telsizlere akü ikmali aksatılmayacaktır.
3- Yangın yerine gelen iş makinelerinden gereği şekilde yararlanılmamaktadır. Yangınlara, istifade edilemeyecek cinste ve çalıştırılmayacak miktarda iş makinesi istenmeyecek, yangın yerine gelen bu tip makineler geri gönderilecektir. Yangın yerindeki iş makineleri iyi organize edilecektir.
4- Büyüyen yangınların bir çoğu ya görülememekten veya geç görülmekten meydana gelmektedir. Bu sebeple mevcut kulelerin yeterliliği gözden geçirilecek ve yangın gözetleme işçilerinin işe alınması ve eğitimi üzerinde hassasiyetle durulacaktır.
5- Büyük yangınlarda bütün ekipler birden yangına sokulmakta, çıkacak başka bir yangının durumu ve yorulan ekiplerin değiştirilmesi düşünülmemektedir. Yerinden ayrılması çok tehlikeli ekiplerinde yangına sokulması gerektiğinde, yerlerine başka yerden mutlaka ekip kaydırılacaktır. Yorulan ekipler değiştirilecek ( 24 saat ) bu konuda gerekli önlemler alınacaktır.
6- Ertesi güne sarkan büyük yangınlarda yangını yöneten teknik elemanlarda değiştirilecektir. ( Değiştirilmeyen teknik eleman elinde olmayan sebeplerle mutlaka hata yapacaktır.)
7- Yangın içi ekip kaydırmaları yerinde görülerek mutlaka yapılacaktır. Aksi halde bulunduğu kısmı kontrol altına alan ekip çağrılara cevap vermeyecek, ihtiyaç olan yerde ise işçi sıkıntısı çekilecektir.
8- Yangın içi disiplin mutlaka sağlanacaktır. Yangın amirinin çağrılarına mutlaka cevap verilecek, talimatlarına uyulması sağlanacaktır.Aksi durumda; yapılan planlamadan bir netice alınamaz.
9- Ekiplerin hemen tamamında motorlu testere bulunmasına rağmen bunlar yangında etkili şekilde kullanılamamaktadır. Bu durumun üzerinde durularak düzeltilmesi sağlanacaktır. Ayrıca köylülerden kimlerde motorlu testere bulunduğu tespit edilecek, yangınlarda bunların çalıştırılması sağlanacaktır.
10- Büyük yangınlara malzemesiz gelen askeri birlik ve mükelleflere, anında malzeme verilememektedir. Bu konu üzerinde hassasiyetle durulacak, gerekli malzeme hazırlığı yapılacaktır.
11- Yangında faydalanılabilecek iş makineleri ve su kaynakları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel ve tüzel sektöre ait, adres ve telefon numaraları önceden tespit edilecektir.
12- Yangın esnasında gerektiğinde kullanmak üzere ormanla ilgili köyler, kaymakamlıklar, savcılar, karakol komutanlıkları, askeri birlikler, TEK, PTT, bayındırlık, belediyeler ve sağlık tesislerinin vs. telefon numaraları önceden tespit edilecektir.
               13- Büyük yangınlarda kumanya ve su ikmali genellikle aksamaktadır. Fazla kumanya alınarak gereksiz masraf, az kumanya alınarak yangınla uğraşan elemanların aç kalması önlenecek, bu husus üzerinde hassasiyetle durulacaktır.
               14- Yangına ilk müdahale eden ekipler ve yangın amiri, yangına sonradan gelecek ekipleri, yangınla mücadelede kullanacakları en gerekli malzeme konusunda uyarmalıdır. Bu konu çok önemlidir. Yangınla iyi mücadele ancak, o yere uygun malzeme ile yapılabileceği bilinmelidir.
               15- Kontrol altına alınan yangın son bir çalışma ile soğutulacak ve tamamen söndürülecektir. Bundan sonra yeterli işçi bırakılarak yangın yeri yeteri kadar bir zaman her ihtimale karşı gözetlenecektir. Soğutma işlemi bitirildikten sonra önce Askerler, mükellefler sonra Bölge Müdürlüğü dışından gelen ekiplerden başlamak suretiyle sonra İşletme Müdürlüğü dışından gelen ekipler daha sonra, İşletme Şefliği dışından gelen ekipler, geri gönderilecektir.
               16- Askerler çoğunlukla yangınlarda kontrol altına alınan hatlara kaydırılarak, ekiplerden direkt müdahalede daha çok istifade edilmesi sağlanacaktır.
               17- Karşı ateş uygulamanın yeri ve zamanı mutlaka yangın amiri tarafından kararlaştırılacaktır.
               18- Yangınlarda kullanılan bilhassa mükelleflere askerlere ve çevreden gelen halka dağıtılan yangın söndürme malzemeleri yangın söndürüldükten sonra yangının söndürülmesinin vermiş olduğu sevinç ve rehavet içerisinde ciddi şekilde toplanmamakta bir çok malzeme çalınmakta, kaybolmaktadır. Bu nedenle yangın söndürüldükten sonra kullanılan malzemeler teslim senetleri kontrol edilerek çok ciddi bir şekilde toplanacaktır.
               19- Bazı İşletme Müdürlüklerinde, yangın mevsiminde yangına ilk müdahale ekibi kurulmasında, yangın hizmetlerine araç tahsisinde ve yangın nöbeti tutulmasında titiz davranılmamaktadır. Bu durum mutlaka önlenmeli ekip kurulması, araç tahsisi, malzeme temini konularına gerekli önem verilerek ciddi tedbirler alınmalıdır. Orman yangınlarına erken yapılacak ilk müdahalenin önemi hiçbir zaman unutulmamalıdır.
18- YANGIN SÖNDÜRME PLANI
               Orman yangınları ile mücadelede, çok büyük insan gücüne, araç, gereç ve iş makinesine, tesis ve çeşitli bilgiye ihtiyaç duyulmakta ve ayrıca bunlarla ilgili zamana bağlı organizasyon ve çok iyi planlama gerekmektedir. Bu sebeple orman yangınlarıyla mücadelede organizasyon ve planlama çok önemlidir. Ve yangın söndürme planı mutlaka yapılacaktır.
               Yangın Söndürme Planı : İşletme Müdürlüğü seviyesinde düzenlenecektir.Orman yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesinde görevlilerin görecekleri işler hakkındaki yönetmeliğin II.maddesinde yangın söndürme planı yapılmasını öngörmektedir. Planlar Vali tasdiki ile yürürlüğe girmektedir. Bu planlar, planların değişmesine idari gerek duyulmadığı veya orman amenejman plan ünitesi ve iç taksimat düzeninde orman idaresi ile mülki idarenin o yer ile ilgili kuruluşlar şemasında, yeni birimlerin kurulmasına yol açan değişiklikler olmadığı sürece, yürürlükte kalacaktır. Ancak planla ilgili mükellef listeleri her yıl, değişiklik varsa söndürme alet ve malzeme listeleri yeniden düzenlenip plana eklenecektir.
               Planda; gözetleme kuleleri, ilk müdahale ve hazır kuvvet ekip yerleri, malzeme depo yerleri, yangın yönünden tehlikeli ve kıymetli alanlar ve su kaynakları, yol durumu, yangın emniyet yol şeritleri, iş makinesi yerleri, haberleşme sistemleri, teknik eleman durumu, hangi köye ait mükelleflerin hangi ormandaki yangına müdahale edeceği, askeri birliklerle ilgili planlama, Bakanlığımız kuruluşlarından alınacak yardımlar, kamu kurum ve kuruluşlarının, Belediyelerin yardımları, bunlarla ilgili telefon numaraları ve adresler, yangınla ilgili çeşitli bilgiler ve daha pek çok husus yer alacaktır. EK.5
               Yangın Sicil Fişinin Düzenlenişi ;
               1a,b,c,d,e,f,g,h,i, maddelerinde karşılıkları yazılacaktır.
2-  2.maddede suçlusu bulundu ise EVET, bulunmadı ise HAYIR yazılacaktır. Ayrıca suçlusu belli ve suçlusu köylü ise ( K ), şehirli ise (Ş ) harfi evet kelimesinden sonra yazılacaktır.
3- 3a, b, c, d, e maddeleri karşılıkları tarih ve saat olarak yazılacaktır.
4- Müdürlüğün ve İşletmenin kaçıncı yangını olduğu yazılacaktır.
5- Yangın Amirinin Adı, Soyadı ve unvanı yazılacaktır.
6- Yangını haber veren yazılacaktır. ( Kule, Muh.Memuru, vatandaş, Uçak vs.)
7- Yangının başlama noktası yazılacaktır.( Anayol, Karayolu, Ormanyolu, demiryolu, tarla, orman vs.)
8- Söndürme metodu yazılacaktır.( Doğrudan mücadele, Paralel metod, karşı ateş, kendi haline bırakma .)
9- Yangın nedeni; altına açık olarak yazılacaktır. Yıldırım, kasıt, bilinmeyen hanelerine çarpı işareti konurken, ihmal ve dikkatsizliğe anız, sigara, çoban ateşi, piknik vs. kaza ise; ihmal ve dikkatsizliğe girmesine rağmen ayrı yazılacak ve elektrik hattı, tren, motor kıvılcımı, vasıta kazası vs. gibi açık yazılacaktır.
10- Nispi nem % Rüzgar hızı Km./ saat olarak, rüzgar yönü en yüksek sıcaklık C, yağış miktarının son yağıştan sonra geçen gün sayısı yazılacaktır.
11- Rakım metre, meyil yüzde, bakı: güney, batı vs. arazi yüzeyi; düzgün dalgalı, engebeli olarak, diğerlerinde ise mevcut durum aynen yazılacaktır.
12- Yangına sebep olan ilk tutuşma malzemesi yazılacaktır.
13- 13a, b, c, d, maddeleri doldurulacaktır. Yanan ormanının mescere tipleri ve ağaç türleri normal, bozuk koru, normal, bozuk baltalık, maki, ağaçlandırma sahalarının altına gelecek şekilde yazılacaktır. Yanan orman miktarı da (Ha.) yangının örtü, tepe oluşuna göre doldurulacak ve toplamı alınacaktır.
14- Yanan orman sahası,ağaçlandırma sahası, veya tensil sahası ise ( 1.30 kutur. 7.9 cm. ve daha küçük ) kuruyan fidanların adedi yazılacaktır.                
15- Yanan orman alanında yangından etkilenen ağaçların (1.30 kutur, 8 cm. ve yukarı) KGH. tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, lif- yonga odunu, yakacak odun miktarı tespit edilecektir.    
16- Ağaçlarda yangından dolayı normal üretim emvaline göre bir zarar meydana geldi ise, zarar yüzdesi KGH, tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, lif- yonga odunu, yakacak odun olarak tespit edilecektir.  
Yangın sebebiyle ağaçlarda normal üretim emvaline göre bir zarar meydana gelmedi ise, bu    madde boş bırakılacaktır.
17-            KGH, tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun lif- yonga odunu, yakacak odun miktarları zarar yüzdeleri ile çarpılarak yangından dolayı zarar gören emval miktarı ( idari zarar) tespit edilecektir. Ağaçlarda yangından bir zarar meydana gelmemiş ise bu madde boş bırakılacaktır.
18-  18 a; 112 B fiyatı ile fidan adedi çarpılarak tutar tek kalem halinde yazılacak
18 b; 112 A fiyatları ile tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık odun miktarları çarpılarak tutar toplamı, yapacak karşısına tek kalem halinde, lif- yonga ve yakacak odun içinde aynı işlem yapıldıktan sonra yapacak, lif- yonga ve yakacak odun tutarları toplamları tek kalem halinde ( hasarat raporundan istifade ile ) yazılacaktır.
18 c ; Ağaçlandırılacak saha miktarı  (Ha) ile 114. madde fiyatı çarpılarak bulunan tutar tek kalem halinde yazılacaktır.( hasarat raporu)
İaşe gideri, işçilik ve pirimi toplam akaryakıt gideri ve kira giderleri (d-N) sıra ile yazılacak ve toplamı alınacaktır. ( Hasarat raporu)
18 a; Ölen varsa adedi ve tazminat tutarı yazılacaktır. 18 p. 18r haneleri varsa doldurulacak ve O, P, R toplamı tazminat toplamı olarak yazılacaktır.
19- Yangına katılan elemanlar yazılacaktır.
20- Taşıtlar ve iş makinaları yazılacaktır.
21- Yangından dolayı idare zararı sıra ile yazılacak ( a, b, c, d, e ) toplanacaktır.
Yangının adı; İşletme Müdürlüğünün adının arkasına İşletme Şefliğinin adı sonrada yangının çıktığı ormanın mevkii veya köyün adı yazılmak suretiyle ifade edilecektir. Aynı yerde birden fazla yangın çıktı ise 1-11 olarak numara verilecektir.        
YANGIN SÖNDÜRME PLANI DİSPOZİSYONU
( Bu dispozisyon örııcklir. İhtiyaca göre ilave veya çıkarın;] yapılabilecek Planın bir yangında ihtiyaç duyulacak bilgileri ihtiva etmesi ve gerekliğinde bu bilgile planda kolaylıkla bulunabilmesi çok önemlidir.)
İÇİNDEKİLER
Sayfa No:____________ KONU
1                                                  ÖNSÖZ
2                                                  İşletmenin Kuruluşu
3                                                  Coğrafi Durumu
4                                                  İklim
5                                                  Meteorolojik Veriler
6                                                  Orman Dununu
7                                                  Ağaç Cinsleri
8                                                  Yerleşim Durumu
9                                                  Oranımı Yangınları Durumu
10                                                                                                                                                Yangın Türleri
11                                                                                                                                                İşletmenin Türkiye' deki Yeri
12      -                            Planın Amacı
13                                                                                                                                                  Tehlikeli Alanlar
14                                                                        Özel Tehlike Alanları
15                                                                                                                                                  Yangın Tehlikesinin Azaltılması
16                                                                                                                                                  Yasal Önlemler
17                                                                                                                                                  Tehlikeli Yerlerin Temiz Tutulması
18                                                                                                                                                  Tehlikeli Alan Yol Kenarı Temizliği
19                                                                                                                                                  Oranıan İçi Dinlenme Yerleri
20                                                Yangın Önleme Planı
21                                                                                                                                                  Kıymetli Alanlar
22                                                                        Yakıcı Madde Tehlikesinin Azaltılması
23                                                                        Tehlikeli alanlarda Tam Alanda Temizleme
24                                                                        Kıymetli Alanlarda Tam Alanda Temizleme
25                                                Şcİıir Çöplükleri
26                                                                        Tehlikeli Alanlarda Yangın Emnİyci Yollan
27                                                                        Kıymetli Alanlarda Yangın Emniyet Yollan
28                                                                        Tehlikeli Alanlarda Etrafının Y.E.Y. ile Çevrilmesi
29                                                Kıymetli Alanlarda Etrafının Y.E.Y. ile Çevrilmesi
30                                                Tehlikeli Alanlarda Yangın Emniyet Şeridi Yapımı
31                                                                        Kıymetli Alanlarda Yangın Emniyet Şeridi Yapımı
32                                                                        Gözetleme
33                                                                        Yangın Gözetleme Kulesi Genel Bilgi Formu
34                                                                        Sabit Gözetleme Kulesi ve Yol Durumu
35                                                                        Gezici Gözetleyiciler
   36                        Havadan Gözetleme
  
37                         Gözetlemede Bulundurulacak Personel Adı
38                      Kulelerin Çeşitli İhtiyaçları
    39                         Haberleşme
40                    Haberleşmenin Önemi
41                         İşletmenin Telli Haberleşme Sistemi
42                         İhtiyaç Duyulan Telefon Hattı
43                         Telsiz Haberleşme Sistemi
44                         Sabit Telsiz İhtiyaç Miktarı
45                         Mobil Telsiz İhtiyaç Miktarı
46                         El Telsizi İhtiyaç Miktarı
47                         Haberleşme Personeli
48                         Transport
49                         İşletmenin Yol Durumu
50                         Mevcut Yangın Emniyet Yolu Durumu
51                         Motorlu Araç Durumu
52                         Yangın Söndürme Ekipleri
53                         İlk Müdahale ve Hazır Kuvvet Ekipleri
54                         Ekip Binaları Bilgi Formu
55                         Ekip Binaları İhtiyaç Durumu
56                         İlk Müdahale ve Hazır Kuvvet Ekipleri İşçi Tanifi
57                         Elaman Yetiştirilmesi
58                         Yangın Söndürme Planı
59                         Yangın Amiri
60                         Mükelleflerin Planlanması
61                         Askeri Birlik Organizasyonu
62                         Askeri Birlik Görev Alanları
63                         Yangın Söndürme Malzemeleri
64                         El Aletleri
65                         Yardımcı El Aletleri
66                         Malzeme Depoları
67                         Motorlu Araçlar
68                         Arazözler
69                         Arazöz İşçi Durumu
70                         Orman Yangınlarından Sudan Yararlanma
71                         Sudan Yararlanmada Alınacak Tedbirler
72                         Su Kaynakları
73                         Yangın Havuzları
74                         Dozer
75                         Hava Alanı Seçimi ve özellikleri
76                         Uçak ve Helikopterlerin Sevk ve İdaresi
77                         Hava Operasyonuna Karar Verme
78                         Hava Operasyonu
79                         Havadan Müdahale
80                         Hava Alanı Personeli
            81                           Söndürme Prensip ve Metotları
        82                           Belediyelerden Talep Edilecek Arazözler
       
83                           Devamlı Görevli Bulunan Mahaller
84                           Arazi Personeli
85                           Ormanla İlgili Köyler
        86                            Dikenli Tel. Çitle Çevrilecek Sahalar
        87                            Yangın Anında Lüzumlu Telefonlar
        88                            Bakanlığımıza Bağlı Kuruluş Yardımlarının Planlanması
        89                            Kamu Kurum Kuruluşlarının Yardımlarının Planlanması
        90                            Belediyeler ve Özel Sektör Yardımlarının Planlanması
        91                            Adres ve Telefon Numaralan (İş. Makinası. Motorlıı
                                       
Testere Sahipleri vs.)
6831 SAYILI ORMAN YASASININ ORMAN YANGINLARIYLA İLGİLİ MADDELERİ
               Madde 68- Ormanların içinde veya yakınında ateş ve yangın belirtisi görenler bunu derhal orman idaresine veya mülkiye amirlerine haber vermeye mecburdurlar.
               Yangın ihbarında devlete ait her türlü askeri ve mülki haberleşme vasıtalarından derhal ve parasız olarak faydalanılır.
               PTT merkezleriyle, demiryolları istasyonlarından çekilen yangın ihbarına ait telgraflarla yangın seyrini bildiren ve yangın hakkındaki yardım taleplerini ve söndürülmesine ait direktifleri ihtiva eden telgraflardan ve aynı hususlara taallük eden telefon muhaberatından ücret alınmaz.
               Yangın haberleşmesini en seri şekilde sağlamak üzere ormanlardaki yangın gözetleme kule ve kulübeleriyle bakım merkezi ve orman teşkilatının kuruluş merkezleri arasında orman idaresince gerektiği yerlerde telefon devreleri ve icra vekilleri heyeti kararıyla ruhsat almak suretiyle telsiz ve alıcı-verici istasyonları tesis olunur.
               Telefon devreleri PTT idaresi santrallerine ve PTT idaresinin santrali olmayan yerlerde Jandarma santrallerine bağlanabilir.
               PTT santrallerine bağlı olanlar hariç olmak üzere hususi telefon hatları için hiçbir ücret, resmi vergi ve ruhsat parası verilmez.
               Madde 69- Orman yangınlarında yangına civar köy ve kasabaların 18 yaşını bitirip 50 yaşını doldurmamış bütün erkek nüfusu beraberlerinde mevcut balta, kürek,kazma,testere gibi yangın söndürmeye mecburdurlar.
               Söndürme işine gelenler yangını söndürmeye kafi gelmezse daha ilerdeki köy ve kasaba halkından mükellef olanlarda yangın yerine gönderilirler.Aynı şekilde, Vali, Kaymakam, Nahiye Müdürü ve Köy Muhtarları ve civardaki askeri ve Jandarma birlik kumandanları bölgedeki Orman Bölge Müdürü ve onun lüzum göstereceği orman memurları yangın mahalline yardımcı göndermeyi ve bizzat gitmeye mecburdurlar. Yangın söndürülmesinde çalışanların bu yüzden hasara uğrayan zati eşya ve teçhizatını devlet ormanlarında orman idaresi, diğer ormanlarda alakalıları tazmine mecburdurlar.
               Bu maddenin tatbikatı hakkında Milli Müdafaa, dahiliye ve ziraat vekaletlerince bu kanunun neşri tarihinden itibaren üç ay zarfında bir talimatname hazırlanır.
               Madde 70- Ormanlarda yangın söndürülmesi için gideceklerin muayyen tarifeli vasıta ile hareket ettikleri takdirde gidiş ve dönüş ücretleri orman idaresi tarafından ödeneceği gibi müstacel zamanlarda salahiyetli memurların görecekleri lüzum üzerine bunlar kamyon, araba gibi diğer vasıtalarla da götürülüp getirilebilirler.
               Bunların ücreti de orman idaresi tarafından ödenir. Bunlara söndürme işinde çalıştıkları müddetçe devlet ormanlarında orman idaresi, diğer ormanlarda alakalılar tarafından parasız ekmek, katık ve sigara verilir.Başkaca ücret verilmez.
               Mahallin en yüksek mülkiye amiri tarafından lüzum görülecek miktarda askeri nakil vasıtaları ile diğer daire ve iktisadi devlet teşekküllerine, belediyelere ait nakil vasıtalarının, sadece akaryakıt bedelleri Orman Umum Müdürlüğünce ödenmek kaydıyla ücretsiz olarak orman yangınlarının söndürülmesine mütallik işlerde kullanılmasına emir verilebilir.
               Madde 71- Umumi hükümler dairesinde tazminat talebiyle mahkemeye müracaat hakları mahfuz kalmak üzere yangın söndürülürken sakatlananlara; sakatlık derecesine göre orman idaresince 500 liradan 2000 liraya kadar, ölenlerin ise ailelerine 5.000 TL para verilir.Devlet memuru olup da sakatlanan ve ölenler hakkında umumi ahkam tatbik olunur. Ayrıca bu memurlar birinci fıkra hükmünden de istifade ederler. İşbu tediyeler mahkemeler tarafından hükmolunacak tazminata mahsup edilemez.
               Yaralanan ve hastalananların hastanelere nakil ve tedavi masrafları orman idaresine aittir.Bunlar Devlet hastanelerinde parasız tedavi edilir.
               Madde 72- Orman yangınları için çekilen bilumum telgrafları telgrafhane ve demiryolu istasyon memurları derhal çekmeye ve telgrafı alan memurlar da bunu hemen mahalline göndermeye mecburdurlar.
               Madde 73- Mahalli Hükümetin orman memurlarının sevk kağıdı üzerine istasyon memurları yangını söndürmek üzere gidecek olanları asker tarifesiyle ve mahsubu bilahare yapılmak üzere yangına civar olan mahalde indirmek şartıyla yolcu veya marşandiz katarıyla ve mümkün olan yerlerde hususi katarla götürüp getirmeye mecburdurlar.
               Madde 74- Orman idaresinin göstereceği lüzum üzerine mahallerinin en büyük mülkiye amirleri, kuraklık veya yangın olup da henüz söndürülmüş fakat sirayet ihtimalleri tamamen bertaraf edilmemiş olmak gibi fevkalade zamanlarda muayyen bir müddet için ormanlara girmeyi men ve oralardaki her türlü işlerin tatilini emredebilirler.
               Madde 75- Orman idaresi yangınları önlemek maksadıyla en çok beş yılda tahakkuk ettirilecek bir plan ve program dahilinde yangın emniyet yolları ve yangın kule ve kulübeleri yapmak ve bunları idare merkezlerine telli ve telsiz telefonla bağlamakla mükellef olduğu gibi yangın tehlikesinin fazla olduğu mıntıkalarda yangın mevsimine münhasır olmak üzere lüzum gördüğü yerlerde ve yeter miktarda yangın söndürme alet ve malzemesini havi motorlu vasıtalarla teçhiz ve takviye edilmiş yangın ekipleri bulundurur.
               Madde 76- Orman içindeki yollarda orman idaresince belli edilmiş konak yerlerinden gayri yerlerinde yaylak, kışlak ve otlaklarda orman idaresince hazırlanmış ocak yerlerinden gayri yerlerde ateş yakmak yasaktır.
               ORMAN YANGINLARININ ÖNLENMESİ VE SÖNDÜRÜLMESİNDE
                         GÖREVLİLERİN GÖRECEKLERİ İŞLER HAKKINDA

YÖNETMELİK

                                                                   
BİRİNCİ BÖLÜM

               Amaç-Kapsam: 

               Madde 1- Orman Yangınlarının önlenmesi ve söndürülmesinde görevli memurlarla mükelleflerin görecekleri görev ve hizmetler 6831 sayılı yasanın 69. maddesi hükmüne göre düzenlenmiş ve bu yönetmelik hükümleri dairesinde yürütülür.

                                                                      

                                                                       İKİNCİ  BÖLÜM

               Haber Verme :
               Madde 2- Ormanların içinde veya yakınında ateş veya yangın belirtisi gören şahıslar bunu derhal orman teşkilatına veya en yakın muhtar veya jandarma emniyet teşkilatına veya memurlarına veya her derecedeki idari amirlerine haber vermeye mecburdur.
               Görevli memurlar, yangın civarında bulunup yangını gördüğü halde haber vermeyenleri takip etmekle mükelleftirler.

               Madde 3- Yangın çıktığını haber alan Orman Bölge Şefliği elamanları; yangının yerini ve çıkış saatini derhal Devlet Orman İşletme Müdürlüğüne haber verirler.
               Devlet Orman İşletme Müdürlüğünce de yangın haberi:
a)      Orman Bölge Müdürlüğüne,
b)     Orman Genel Müdürlüğüne,
c)      Valiliğe, Kaymakamlığa,
d)     Cumhuriyet Savcılığına,
e)      Alakalı Askeri Birlik Komutanlıklarına telgraf, telefon, telsiz veya teleks ile derhal bildirilir.
Ancak Orman Bölge Şefliği orman işletme merkezi olmayan bir İl veya İlçe merkezinde ise, yangın haberi Valiliğe veya Kaymakamlığa ve Cumhuriyet Savcılığına, bucak veya köyde ise, alakalı bucak müdürlüğüne ve köy muhtarlığına Orman Bölge Şefliği elamanları tarafından verilir.
Yangın haberi telefon veya telsiz ile verilmiş ise ayrıca yazı ile de teyit edilir.
Madde 4- Alınan yangın haberi Vali ve Kaymakamlıklarca gereği yapılmak üzere Bucak Müdürlüklerine, karakol Komutanlıklarına ve köy muhtarlıklarına kadar ulaştırılır.
Madde 5- Yangınların başlama, devam ve sönme haberleri ile yangının söndürülmesine ait talimatların ilgili mercilere ulaştırılmasında, devlete ait her türlü askeri ve mülki haberleşme vasıtalarından parasız olarak istifade edilir.
Madde 6- Ormanlarda yangın çıktığında ilgili Jandarma veya PTT santralları yangın haberleşmesini, diğer konuşmalara tercihen ve Hayat- yıldırım olarak temin ederler. Orman yangınları için çekilen telgrafları PTT ve DDY istasyon memurları Hayat - Yıldırım olarak çekmeğe ve telgrafı alan alakalı memurlar da bunları derhal mahalline göndermeğe mecburdurlar.
PTT. İdaresinin 24 saat mesai yapmadığı yerlede, yangın haberleşmesinin sağlanması için Orman İdaresine ait telefon veya santral Jandarma santrallerine de bağlanır.
Madde 7- Telefonu bulunan orman içi ve kenarı köylerde, köy muhtarları, yangın mevsimi müddetince orman teşkilatının lüzum gördüğü yerlerde telefon başında bir şahıs bulundurulmasını sağlamak mecburiyetindedirler. Bu şahsa verilecek ücret orman teşkilatınca tespit ve tediye olunur.

                                                                         

                                                                          ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
                                           
               Mükellefiyet Liste :
               Madde 8- Orman yangınlarında civar köy ve kasabaların 18 yaşını bitirip 50 yaşını doldurmamış bütün erkek nüfusu yangın söndürmekle mükelleftirler.
               Orman yangınlarının zamanında söndürülmesini temin bakımından orman içi, orman kenarı ve orman 10 Km. mesafedeki köy ve kasabaların, birinci fıkrada yazılı mükelleflerini, ismen tesbit eden tasdikli listeler, her sene en geç Mart ayı başında muhtar ve Belediye Başkanları tarafından alakalı Orman Bölge Şefliğine veya Devlet Orman İşletme Müdürlüğüne verilir.( Liste örneği eklidir.)
               Yangının çıktığı mahalde orman içi, orman kenarı, orman 10 Km. mesafede köy ve kasaba mevcut değilse, o zaman yangın hangi köy ve kasabanın mülki hudutları dahilinde vuku bulmuşsa o köy ve kasaba ilgilileri yangını söndürmekle mükelleftir.
               Listeleri vermeyen görevliler orman teşkilatınca mülki amire bildirir. Verilmeyen listelerin tanzimi ve noksanlıklarının tamamlanması ile Bucak müdürleri ve Orman Bölge Şefliği görevlidir.
               Madde 9- Mükelleflere ait listenin, ormana yakın ve civar olan hangi köy veya belediyelerce hazırlanacağı mahalli Orman İşletme Müdürlüğünün teklifi ve Valinin tasdiki ile tayin ve tespit edilir.
               Madde 10- Orman İdaresince verilen mükellef listeleri, orman teşkilatınca yangın mevsiminden evvel yeteri kadar çoğaltılarak ilgili dairelere, memurlara ve köy muhtarlarına verilir.
               Köy muhtarları ile Belediyeler bu listeleri yangın mevsimi müddetince münasip yerlere asmak suretiyle ilan ederler.Mükellefler bir ay içerisinde mezkur listeyi tetkik ederek bir yanlışlık vukuunda mülki makamlara veya orman teşkilatı nezdinde itirazda bulunabilirler.

                                                                          DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
               Söndürme Planı :
               Madde 11- Yangın çıktığında, hangi köy ve kasaba mükelleflerinin hangi ormanlarda yangın söndürmeye iştirak edecekleri, yangının genişleme ihtimalleri göz önünde tutularak bir plan halinde orman teşkilatınca tespit edilir.
               Bu plan Valinin tasdiki ile kesinleşir. Yangın seyri itibariyle fevkalade bir hal aldığı ve planda tertiplenen mükelleflerin yetişmediği hallerde münasip köy ve kasaba mükelleflerinin de  sevki yangın amirinin teklifi ile idare amirlerince sağlanır.
               Bu planların değişimine idari gerek duyulmadığı yahut orman amenajman plan ünitesi ve iç taksimat düzeninde orman idaresi ile mülki idarenin o yer ile ilgili kuruluşlar şemasında yeni birimlerin oluşumuna yol açan değişiklikler olmadığı sürece yürürlükte kalır. Yalnız her yıl mükellef listesi ve değişiklik varsa söndürme alet ve malzeme listeleri yeniden yazılır.
               Madde 12- Bucak Müdürleri ile Karakol Komutanlarının hangi ormanda çıkacak yangınlara iştirak edecekleri planda belirtilir.Yangın söndürülmesine ait ikmal işlerini Valilikten veya Kaymakamlıktan alacakları emre göre tertip ve tanzimi bakımından Bucak Müdürünün veya Karakol Komutanının hangisinin vazife başında kalacağı hangisinin yangın mahallinde, mükelleflerin yangın söndürme işine nezaret edeceği mülki amirlerinin de mütealası alınarak planda evvelden tespit edilir.
               Yangın yerinde ilçe merkezi ile haberleşmeyi sağlayacak bir muhabere merkezi kurulması mümkün olduğu takdirde Bucak Müdürleri ve Karakol Komutanları birlikte yangına iştirak ederler.
               Madde 13- Hangi askeri birliklerin hangi ormanlarda çıkacak yangınların söndürülmesine ne süretle iştirak edecekleri, yangının genişleme ihtimalleri göz önünde tutularak askeri birlik komutanları ile birlikte tespit edilir ve plana ek bir protokol da gösterilir.
               Madde 14- Resmi Daire,İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Belediyelerin yangınların söndürülmesinde kullanılabilecek mevcut vasıta alet ve malzemelerden ne şekilde istifade edebilecekleri planda belirtilir.

                                                                          BEŞİNCİ BÖLÜM

               Mükelleflerin Yangın Mahalline Sevki:
               Madde 15- Ormanlara yangın söndürülmesi için gidecekler muayyen tarifeli vasıta ile sevk edildiği takdirde bunların gidiş-dönüş ücretleri orman teşkilatınca 16.madde hükmü göz önünde tutulmak suretiyle ödenir.
               Acele hallerde veya yangın çıktığı mahal itibariyle muayyen tarifeli vasıtalardan istifade edilmesi mümkün bulunmayan yerlerde Orman Bölge Şefi veya daha üst kademedeki teknik memurların göreceği lüzum üzerine mükelleflerin kamyon, araba gibi diğer tarifesi belli olmayan vasıtalar ile de yangın yerine sevki ve yangının tamamen söndürülmesini müteakip yerlerine bırakılması sağlanır. Bu vasıtaların ücreti Orman teşkilatınca ödenir.
               Madde 16- Mahalli mülki amirlerin veya orman memurlarının sevk kağıdı üzerine istasyon memurları, yangın söndürmeye gidecek olanları asker tarifesi ile, ödenmesi sonradan yapılmak ve yangına civar alan mahalde indirmek şartıyla yolcu veya marşandiz katarı ile ve mümkün olan yerlerde hususi katarla götürüp getirmeye mecburdurlar.

               Madde 17- Yangının çıktığı mahal itibariyle muayyen tarifeli vasıtalardan istifade edilmesi mümkün olmaması ve mahallinde hususi şahıslara ait kafi vasıta bulunmaması veya yangına acele müdahale edilmesi gibi acil hallerde iş icaplarına ve zaruretlerine göre yangının zuhur ettiği, Orman Bölge Şefi veya daha üst kademedeki teknik elemanların göstereceği lüzum üzerine mahallin en büyük mülki amiri askeri makamlardan yardım ve askeri nakil vasıtalarının kullanılmasını isteyebilir.Yapılacak askeri nakil vasıtası yardımını Komutan takdir eder.
               Yine mahallin en büyük mülki amiri, diğer daire ve İktisadi Devlet Teşekkülleriyle, Belediyelere ait nakil vasıtalarının yalnız akaryakıt bedelleri Orman Genel Müdürlüğünce ödenmek kaydiyle ücretsiz olarak orman yangınlarının söndürülmesine ait işlerde kullanılmasına emir verebilir.

                                                                          ALTINCI BÖLÜM

               Söndürme İş ve İşlemleri :
               Madde 18- Yangın çıktığında tasdikli planda isimleri bildirilen köy ve kasabaların mükellefleri bir tebligat beklemeksizin yangın yerine gitmeye ve yangının devamı müddetince yangının söndürülmesine iştirak etmeye mecburdurlar.
               Planda kayıtlı köy muhtarları ile belediye başkanları da ayrıca bir tebligat beklemeden mükellefleri yangın yerine göndermekle ve gitmeyenlerin isimlerini orman teşkilatına veya mülki amirlere bildirmekle mükelleftirler.
               Madde 19- Yangın söndürülmesine iştirak eden mükellefler kazma, kürek, balta, testere, tırmık gibi söndürme malzemelerini beraberlerinde götürmeye mecburdurlar. Yangın yerine orman idaresince götürülen her türlü yangın söndürme alet ve malzemesi muhtar veya vekili tarafından mükelleflere teslim edilir ve yangın söndürülmesini müteakip yine muhtarlar ve vekillerinin vasıtası ile alet ve malzemeler mükelleflerden alınarak yangın yerinde bulunan orman idaresi memurlarına teslim edilir.
               Madde 20- Yangının kısa bir zamanda söndürülemeyeceği ve yangının nev’i, mahiyeti, seyri ve genişleme tehlikesi itibariyle fevkalade bir hal aldığı yangın mahallinde bulunan en büyük orman amiri veya en yüksek dereceli teknik memur tarafından tespit olunduğu takdirde Kaymakamlar veya icabında Valiler, Orman Bölge Başmüdürü ve onun lüzum göstereceği orman memurları gerekli yardımı yapmaya ve 11.inci madde gereğince münasip görülecek sair köy ve kasaba mükelleflerini de yardımcı olarak yangın yerine göndermeye ve icabında bizzat yangın mahalline gitmeye mecburdurlar.
               Madde 21- Askeri birlikler, nakil, haberleşme ve söndürme vasıtaları ile birlikte orman yangınlarının söndürülmesine iştirak ederler. Yapılacak yardım miktarı komutanlıkça takdir olunur. Sarf edilecek akaryakıt bedeli orman idaresince ödenir.
               Madde 22- Yangının teknik bakımdan söndürülmesi işi, yangının söndürülmesine iştirak eden en büyük orman amiri tarafından sevk ve idare olunur.
               Madde 23- Orman yangınlarının söndürülmesi işinin sona erdiğine yangın yerinde bulunan en büyük orman amiri karar verir, böyle bir karar alınmadan söndürme işinde çalışanlar yangın mahallinden ayrılamazlar.
               Madde 24- Bir il sınırında çıkıp da komşu il ve illere de atlama ihtimali bulunan yangınlarda, zamanında tedbir alınmak komşu İl veya İllere de atlama ihtimali bulunan yangınlarda, zamanında tedbir alınmak ve icabında yardım istenilmek üzere keyfiyet Valilikçe komşu İllere de bildirilir.
               İaşe Temini ve Dağıtımı:
               Madde 25- Yangının söndürülmesine iştirak eden mükelleflere söndürme işinin devamı müddetince Devlet Ormanlarında Orman idaresi tarafından diğer ormanlarda alakalılar tarafından parasız ekmek, katık ( zeytin, peynir, helva, domates,salatalık, kavun, karpuz, üzüm ve benzeri) sigara ( Bafra sigarası ve benzeri) verilir. Başkaca ücret ödenmez.
               Yangına iştirak eden bir mangadan fazla askeri birliklerin iaşesi birliklerince yapılır.
               Mükelleflere verilmek üzere yangın mahalline getirilen ekmek, katık ve sigara orman idaresince görevlendirilecek bir memur tarafından muhtar veya vekili veya mükelleflerden birinin iştirakiyle dağıtılır.
               Daire Amirlerinin ve Zabıtanın Görevleri :
               Madde 26- mükelleflerin yangın yerine sevkini takiben köy muhtarları, Karakol Komutanları ve Bucak Müdürleri de yangın yerine gitmeğe ve mükellefleri tertip edilen iş yerinde çalıştırmağa ve yangın yerinde çalışmayanlar ile kaçanları alakalı memurlara bildirmeğe mecburdurlar.
               Madde 27- yangın söndürmeğe gelen şahıslara ait olup yangından yanan veya hasara uğrayan söndürme alet ve malzemeleri ile diğer zati eşyalarını yangın yerinden ayrılmadan yangın yerindeki orman amirine gösterirler ve durum bir tutanakla tespit ve belgelendirilir.
               Yangın mahallinde bulunan şahıslar istedikleri takdirde para, saat, dolmakalem, yüzük ve benzeri kıymetli zati eşyalarını, yangın yerindeki görevli orman idaresi memuruna makbuz mukabili teslim edebilirler. Yangının söndürülmesinden sonra yangın yerinden ayrılırken aynı memurdan geri alırlar. Görevli memura teslim edilmeyen bu gibi zati eşyanın kaybından Orman idaresi mesul değildir.
               Şahıslara, Askeri birliklere, Resmi Daire, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Belediyelere ait olup yangının söndürülmesi sırasında kullanılması sebebi ile veya yangın yüzünden hasara uğradığı birinci fıkra gereğince tespit ve belgelendirilen alet, malzeme ve benzeri mal bedeli Devlet Ormanlarında diğer ormanlarda alakalılarca sahiplerine tazmin edilir.
               Yangın yerinden ayrıldıktan sonra bu hususta yapılacak başvurmalar kabul edilmez.
               Madde 28- Yangının söndürülmesine iştirak edenlerden, hastalananlar, sakatlananlar ve ölenler olduğu taktirde durum bir tutanakla tespit ve belgelendirilir.Bunlar derhal orman Teşkilatınca en yakın Devlet Hastanelerine gönderilirler.
               Hastahaneler bunları kabul ve parasız olarak tedaviye mecburdurlar.Bunlar zaruret dolayısıyla hususi hastahanelere gönderildiği takdirde tedavi masrafları Orman İdaresince ödenir.
               Tedavi neticesinde sakatlığı giderilmeyenlere hastahanelerden alınacak raporlarda belirtilecek sakatlık derecelerine göre, Orman İdaresince 500 liradan 2000 liraya kadar para verileceği gibi yangının söndürülmesinde ölenlerin ailelerine 5000 lira verilir.
               Sakatlananlar veya ölenlerin varisleri ayrıca umumi hükümler dairesinde tazminat talebi ile mahkemeye müracaatta serbesttir.Orman idaresince ödeneceği yukarıda bildirilen miktarlar mahkemece hükmolunacak tazminata mahsup edilmez. Devlet memuru veya sigortalı işçi olup da sakatlanan veya ölenler hakkında umumi hükümler uygulanır. Bu kimseler 3.üncü fıkra hükmünden de istifade ederler.
                                                                               
                                                                          YEDİNCİ BÖLÜM

               Önleyici Tedbirler :
               Madde 29- Orman mıntıkalarından geçen her türlü demiryolu vasıtalarının ve güzergahta vazifeli personelin yangına sebebiyet vermemeleri için Devlet Demiryolları İdaresi gerekli tedbirleri almakla mükelleftir.
               Alınacak tedbirlerin nakil ve mahiyetleri Demiryolları İdaresiyle mahalli orman teşkilatınca müştereken tespit edilir.
               Madde 30- Orman içinde konak yerlerinde kimlerin ne gibi ahvalde ateş yakacakları ve bu gibilerin ne gibi tedbirlere riayet edecekleri orman idaresince tespit edilerek idari kanaldan köylere tebliğ ederler.
               Konak yerlerinden başka yerlerde gecelemek ve buralarda yapılan ocak yerlerinden başka yerlerde ateş yakmak kanunen yasak olduğuna göre görevli memurlar bu tedbir ve yasaklara riayet etmeyenler hakkında takibatta bulunurlar.
               Madde 31- Mevsimin kurak gitmesi halinde yangın tehlikesinin fazla olduğu zamanlarda veya yangın olup da henüz söndürülmüş fakat sirayet ihtimalleri tamamen bertaraf edilmemiş olması gibi fevkalade hallerde orman idaresince gösterilecek lüzum üzerine, mahallin en büyük mülki amiri muayyen bir müddet için ormanlara girilmesini men ve sahalardaki orman içi her türlü faaliyetin tatilini emredebilir.
               Yasağın hangi sınırlarla çevrili ormanlara şamil olduğu mahalli ve mutat vasıtalarla ilan edilir. Bu mıntıka içerisine her ne suretle olursa olsun girilmemesi orman memurlarınca ve mahalli zabıtaca takip ve kontrol edilir.
               Madde 32- 11.inci maddede yazılı planın tatbikini ve icabında yangınla alakalı diğer tedbirleri almak amacı ile illerde Valinin veya Muavininin Başkanlığı altında Orman Bölge Başmüdürü ve Başmüdürü temsil edecek bir Orman Yüksek Mühendisi ve Devlet Orman İşletme Müdürü, Emniyet Müdürü, Jandarma Komutanından, İlçelerde ise Kaymakam’ın Başkanlığı altında Devlet Orman İşletme Müdürü veya Orman Bölge Şefi, Emniyet Amiri, Jandarma Komutanından müteşekkil (Orman Yangınları ile mücadele Komisyonu ) bulunur.
               Vali veya Kaymakamlarca lüzum görüldüğü takdirde diğer daire ve resmi müessese temsilcileri de bu komisyona iştirak ettirilebilir.
               Komisyonlar Orman Bölge Başmüdürü veya Devlet Orman İşletme Müdürünün teklifi, İllerde Vali ve İlçelerde Kaymakam’ın tasvibi ile tespit edilecek zamanlarda toplanır.
               Komisyonca alınan kararlar Valinin veya Kaymakamın emri ile alakalı daire, resmi müessese ve muhtarlıklara tebliğ olunur.

                                                                          SEKİZİNCİ BÖLÜM

               Tahkikat :
               Madde 33- Cumhuriyet Savcısı gelinceye kadar yangın yerindeki Orman amiri orman yangınına ilişkin olayın tahkikine el koyar. Hasar derecesi bilahare tespit edilir.

                                                                          DOKUZUNCU BÖLÜM
               Genel Hükümler :
               Madde 34- Bu yönetmelik hükümlerini yerine getirmeyenler hakkında umumi mevzuata ve orman kanununa göre takibat yapılır.
               Madde 35- 7.12.1956 tarihli ve 4/8427 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Orman Yangınlarının Önlenmesinde ve Söndürülmesinde Vazifelilerin Görecekleri İşlere Dair Talimatname” yürürlükten kaldırılmıştır.
               Madde 36- Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

               Madde 37- Bu yönetmelik hükümlerini Milli Savunma, İçişleri, Ulaştırma ve Orman Bakanlıkları yürütür

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.