25.04.2016

TOROS SEDİRİNİN SİLVİKÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ

Global Bilgiler  /  at  17:26  /  No comments

Global Bilgiler
Toros sediri genelde dolgun gövdeli, kalın dallı uzun ömürlü (1000 yılın üzerinde yaşayan), anıt ağaç ve ormanları da bulunan, görkemli görünüme sahip bir türdür (Asan 1987, Asan ve Pelivan 1985, Boydak 1988a;b, 1996a;b, Boydak ve Asan 1990; 1993; 1995, Evcimen 1963, Akkayan 1969). Ancak, birçok yayılış yöresinde ince dallanma yapan, oldukça konik tepeli ve dolgun gövdeli, 80-120 yaşlarında sedir ormanları da bulunmaktadır (Boydak 1986, 1996a;b).
Sedir ışık isteği fazla olan bir ağaç türüdür (Boydak 1996a;b). Ancak gençlikte (Saatçioğlu 1976), ince ağaçlık devresinde (Boydak 1986) muayyen düzeyde gölgeye (sipere) dayanmaktadır. Kalıpsız ve Eler (1984), sedirin 30-70 yaşına kadar baskıya dayandığını belirtmektedirler. Ülkemizde birçok sedir ormanında, düzensiz kesimler sonucu yan yana mozaik şeklinde veya çok tabakalı (2-4 tabakalı) ve aynı yaşlı olmayan orman tabloları ortaya çıkmıştır. Buna karşılık, insan müdahalesinin sınırlı olduğu yerlerde (örneğin; Finike Sirken), tek tabakalı ve aynı yaşlı sedir ormanları bulunmaktadır (Boydak 1986). Sedir ormanlarında tek tabakalılığa eğilimin belirgin ve tipik olduğu, birçok diğer araştırıcı tarafından da belirtilmektedir (Kalıpsız ve Eler 1984, Senitza 1989, Ata ve Arkadaşları 1990, Eler 1990).
Global BilgilerToros sedirinde doğal ormanlardaki ağaçlar, yaklaşık 30 yaşından sonra kozalak tutmaya başlamakta, erkek çiçekler Temmuz ayında görülebilmekte ve Ağustos ayında belirginleşerek 2-5 cm’ye ulaşmakta, dişi çiçekler ise Eylül ayında görülebilmektedir. Kozalaklar tozlaşmadan 25-26 ay sonra olgunlaşıp karpeller gevşemekte, Kasım ayı sonu ile Aralık içinde tohum dökümü başlayarak, kış içinde devam etmektedir. Ağustos ayında toplanan iki yıllık kozalaklardan % 43.7-67.2 düzeyinde çimlenme değerleri elde edilebilmektedir (Odabaşı 1967, 1990 a).
Sedirde bol tohum yılları, gözlemlere göre, genel olarak 3 yılda bir (Boydak 1986, 1996a;b), 3-5 yılda bir (Odabaşı 1990a,b) olabilmektedir. Ancak bazı yıl ve yörelerde, yakın mesafelerde bulunan sedir populasyonlarında, belirgin tohum verimi farklılıkları görülebilmektedir. Bazı yıllarda m² de 200-400 adet fidecik (Boydak 1986), 100-1000 adet fidecik (Mayer ve Sevim 1959) sayılmış olmakla birlikte, sedirde sistemli tohum verimi araştırmaları yapılmamıştır. Bu nedenle, sedir doğal gençleştirme çalışmalarında tohum takviyesi ihmal edilmemelidir.
Global BilgilerSedir kazık kök oluşturmaktadır. Sedir fidanları ilk vejetasyon döneminde köklerini hızla derine uzatmakta, sak gelişmesi ise, tranpirasyonu minimumda tutacak şekilde yavaş olmaktadır. Sak gelişimi karstik alanlarda, genelde 4-6 yıldan sonra (iyi bir kök gelişmesini izleyen yıllarda) hızlanmaktadır (Ata ve Ark. 1990, Boydak 1996a;b, 2008a;b, Boydak ve Ayhan 1990, Boydak ve Ark. 1998, Kantarcı ve Odabaşı 1990). Öte yandan, sedir doğal yayılış alanları dışındaki verimli alanlarda, yoğun kültür yöntemlerinin uygulanması durumunda, fidanlar erken yaşta hızlı bir gelişme göstermektedir (Saatçioğlu 1976, Ürgenç ve Boydak 1982). Kuraklıkla (su stresi ile) koşullandırılan sedir fidanları sulanan fidanlara oranla daha erken, çok ve daha kuvvetli kök rejenere etmektedir (Boydak ve Dirik 1990).

Sedir genç yaşlarda dış etkilerle oluşan tahribata dayanabilen ve gençlikte vejetatif olarak yenileme gücü iyi olan bir ağaç türüdür (Acatay 1951, Boydak 1986; 1996a;b, Bozkuş 1988).

Toroslar’ın birçok yöresinde, geçmişte ana sürgünün tahribatı sonucu, yan sürgünlerden birkaçının kalın gövdelere geliştiği ve şamdan formlar oluşturduğu çok sayıda örnek bulunmaktadır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.