30.04.2016

YALANCI İĞDE (Hippophae rhamnoides Linn)

Global Bilgiler  /  at  19:57  /  No comments

Global Bilgiler
LATİNCE ADI:Hippophae rhamnoides Linn
BOTANİK ADI:Hippophae Rhamnoides
FAMİLYASI:Elaeagnaceae
ANA VATANI:Avrupa ve Asya
İNGİLİZCE ADI:Seabuckthorn Fruit
TIBBİ ADI:Fructus Hippophae

İğdegiller ailesindendir. 10 m. yüksekliğinde, dikenli bir ağaçtır. Genç dalları gümüş gibi parlak olur; daha sonra pas tutmuş gibi rengi solar; ucu 7 cm. dikendir. Yaprakları boğumlu, üstü koyu yeşil-gri, altı sarımsı veya beyaz, gümüş gibi parlaktır. Çiçekleri çift eşeylidir. Küçük çekirdekli yemişinin rengi kırmızı veya sarımsı, tadı ekşidir. Yemişi şıralı, yumuşak ve çabuk ezilir. Dağlık bölgelerde, göl ve akarsuların kıyılarında, kumlu ve taşlı bölgelerde yetişir. Hammadde olarak pişmiş yemişi toplanır. Yemişi hava soğuyunca (-15C°) çırpılarak toplanır.

Bitkinin Latince adı, Hippo (at) ve Phaos (parlamak) kelimelerinin birleşmesiyle oluşturulmuştur çünkü antik kaynaklara göre meyveleri ve narin dalları atların yemlerine karıştırıldığında atları güçlendirmekte ve postlarını parlak hale getirmektedir.

Günümüzde Kuzey Avrupa ve ABD'de alternatif bir tarım ürünü olarak incelenen bitki, Çin Halk Cumhuriyetinde büyük miktarlarda üretilmektedir.

FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
2.5m ile 6m’ye kadar gelişebilen, orta hızda büyüyen ve kışın yaprak döken bir ağaçcıktır.Nisan ayında çiçeklenir ve Eylül-Ekim aylarında meyve olgunlaşır.Çiçekleri çift eşeylidir.Yapraklar dar, sapsız, 3-6cm büyüklüğünde, grimsi renkli, meyve 3-7mm boyunda, portakal sarısı renkli tek tohumlu ve ekşi lezzetlidir.

Bu bitki kumlu, orta tınlı, ağır killi topraklarda ve besince fakir topraklar da yetişebilir.Ayrıca bu bitki asitli, nötr ve bazik(alkali) toprakları sever.Gölge alanlarda büyüyemez. Kuru, nemli veya ıslak topraklar tercih edilmelidir. Kuraklığa dayanaklıdır. 

KİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE İÇERİĞİ
Hippophae rhamnoides L.’de yüksek miktarda C vitamini bulunmaktadır.Ayrıca içeriğinde E vitamini, mineraller, amino asitler, karotenoid ve fenolik pigmentler, fitosteroller ve esansiyel yağ asitleri vardır.
Global Bilgiler
  • Hippophae rhamnoides L. Bitkisinin;
  • Tohumunda 100.2-159.4 mg/100gr, Toplam 207mg/100gr
  • Posasında 98.2-248.5 mg/100gr, Toplam 300-600mg/100gr
  • Meyve suyunda toplam 171mg/100gr vitamin E bulunduğu kanıtlanmıştır.
  • Ayrıca Tohumunda toplam 110-230mg/100gr
  • Posasında 54-59mg/100gr Vitamin K bulunduğu bildirilmiştir.
Tablo ;Hippophae rhamnoides L. Vitamin C, Şeker ve Organik Asit İçeriği

İçerik Oran Ortalama
  • Vitamin C (mg/100g) 165.7-293.3 233 150-310 27.8-201 
  • Çözülebilir Şeker (% Preslenmiş Meyve suyu) 0.9-3.2 
  • Glikoz (g/100ml) 0.4-1.6 0.9
  • Fruktoz (g/100ml) 0.1-0.4 0.2
  • Manitol (µg/g) 17 (değer, olgunlaşmamış meyve) 
  • Sorbitol (µg/g) 13-640 (farklı olgunlaşma devresinde) 314
  • Ksilitol (µg/g) 15-19 (farklı olgunlaşma devresinde) 39.2
  • Organik asit (% Malik) 4.2-6.5 
  • Malik asit (g/100ml) 2.0-4.1 3.4
  • Quinic asit (g/100ml) 0.8-1.7 1.3
Hippophae rhamnoides L. Serbest amino asitler bakımından zengindir.Meyve suyunda 18 tane serbest amino asit belirlenmiş ve bunlardan 8 tanesinin (Treonin, Valin, Metionin, Lösin, Lizin, trytophan, Isoleucine ve Fenilalalin) insan vücudu için gerekli ve önemli aminoasitler olduğu bildirilmiştir.

BİYOLOJİK ETKİLERİ
Hippophae rhamnoides L.’nin flovanoidler, karatonler ve yağ asitleri gibi önemli fitokimyasallar içerdiğini, potansiyel antioksidan aktiviteye sahip olduğunu ve kardiovasküler risk faktörlerini azaltmak için uzun dönem terapilerde, kanser terapilerinde, ülser tedavisinde, karaciğer, siroz tedavilerinde, cilt hastalıklarında kullanıldığını belirtilmiştir.

Tıpta Hippophae rhamnoides L. İltihaba karşı, mikrop öldürücü, ağrı kesici, yaraları tedavi edici özelliklere sahiptir.Şırası sıkılıp alındıktan sonra kalan kısmı kurutulur ve sonra bitki yağında bekletilir.Bu işlem birkaç aşamadan geçirilir ve sonuçta yalancı iğde yağı elde edilir.Bu yağ ciltte, mukozada oluşan çeşitli yaraları tedavide kullanılır.Ayrıca bitki yağı, cilt hastalıklarında (egzeme,erpes) uzun zamandır iyileşmeyen yaraların tedavisinde olumlu sonuç verir.

Yalancı iğde yağı, mide suyunun fazla salgılanmasını azaltır; karaciğer hastalığında rastlanılan zehirlenmelere karşı etkilidir.Bu yağda katı yağ asitleri (linol, lipolen), yağda eriyen vitaminler (retinol, tokoferol), fosfolipitler, bitki sterinleri çok sayıda bulunur.

TARİHÇESİ VE EFSANELERİ
Hippophae rhamnoides L. Kullanımı yaklaşık 1000 yıl önce Çin’de, 1200 yıl önce Tibet tıp literatüründe bahsedilmiştir.Buradan sonra Britanya adalarına ulaşan bitki, Avrupa’ya, Rusya ve Ukrayna’ya yayılmış.

İlk yabani iğde bitkisinin yaprakları ve genç dalları ile beslenen atlar, kilo almaya ve parlak tüylere sahip olmaya başlaması Yunan yazılarında belirtilmiştir.Eski Yunanlılar hasta atları bitkinin yetiştiği bölgeye götürüp bırakmışlar.Belirli bir süre sonra geri dönüp atları kontrol ettiklerinde hasta olan atların iyileştiğini görmüşler.

Rus bilim adamları meyve ve yapraklarında bulunan aktif özellikleri araştırmaya başladı.Çin’de araştırma ve plantasyon kuruluşlar 1980’lerde başlatılmış ve yabani iğde 1982’de 300.000 hektar alana ekilmiş, 150 işleme fabrikası kurulmuş.

Cengiz Han’ın askerleri Doğu Asya’dan orta Avrupa’ya savaşa giderken hasta ve zayıf atları yabani iğde bitkisinin olduğu bölgede bırakır.Savaş bitiminde geri dönerken bırakılan hasta atların ölmediklerini , zayıf atların daha güçlü olduklarını görür.Bunu gören Cengiz Han ordusundaki askerlerin de bu bitkinin meyvelerini yemesini emretti.Askerlerin daha güçlü ve enerji depoladığını gördü.

ÜRETİM VE DİKİM ÖZELLİKLERİ
  • Yalancı İğde organik madde içeren, iyi drene edebilen, kumlu ve nemli topraklarda iyi yetişir.
  • Kurak ve yarı kurak topraklarda da gelişebilir.
  • Tuza dayanıklıdır.
  • Dağlık bölgelerde, göl ve akarsu kıyılarında, kumlu ve taşlı bölgelerde yetişebilir.Kentsel alanda kullanıma uygundur.
  • Dekoratif amaçlıda kullanılabilir.
  • İdeal PH değeri 6-7 olmalıdır. Isıya, rüzgara ve soğuğa dayanıklıdır.
  • Yabani iğde dikiminde fazla ışık alımını sağlamak için Kuzey-Güney yönünde dikilmelidir.
  • Ağaçlar arası 1m, sıralar arası 4m olmalıdır.
  • Uygun ekim zamanı kış mevsimi olup ekim derinliği 2-3mm’yi geçmemelidir.
EŞEYLİ ÜRETME
  • Meyveler turuncu olunca toplanır.
  • Tohumlar olgunlaşır olgunlaşmaz toplanıp, sonbaharda soğuk limonluklara veya açık alana ekilir.
  • İlkbahar ekimleri de soğuk seralarda-limonluklarda ve güneş alan kısımlarında, üzerlerine ince bir tabaka halinde kompost veya iri taneli kum serilerek yapılır.
  • İlkbahar ekimlerinden önce gerçekleştirilecek 12-14 haftalık soğuk katlama çimlenme oranını yükseltir.
  • Çimlenme yatağının üstü kesinlikle gazete, ambalaj kağıdı v.b.materyalle kapatılmamalıdır.Çimlenme-şaşırtma sürecinde düzenli sulama önerilir.
  • Fidanlar elle sökülebilecek boyutlara ulaştığında kaplara şaşırtılır ve ilk kışı soğuk seralarda-limonluklarda geçirmelidir.Aynı yıl ilkbahar sonunda daimi kalacakları yerlere dikilir.
EŞEYSİZ ÜRETME
  • Yeşil çeliklerle veya haziran-Temmuz aylarında hazırlanacak yarı pişkinleşmiş çeliklerle üretim yapılabilir, fakat başarı oranı düşüktür.
  • Sonbaharda alınacak sert çelikler de bu amaçla kullanılabilir, ama pek başarılı değildir.
  • Sonbahar sonunda veya ilkbahar başında tomurcuklar patlamadan hazırlanan bir yaşındaki sürgünler kum ve turba içinde Nisan ayına kadar gömüde bekletilir.Nisan ayında, 7-9cm uzunluğunda hazırlanan sert çelikler dikilir ve üzeri plastik bir örtüyle kapatılır, alttan ısıtma uygulanır.Köklenme çoğu kez iki ayda gerçekleşir ve sonbaharda bu çelikler daimi yerlerine dikilir.
  • Daldırma sonbaharda yapılır.Ayrıca kök sürgünleri ile kışın üretim de mümkündür.
TERKİBİ 100 gr taze meyvede
  • E Vitamini 110-165 mg %
  • Karotinler 100 mg %,
  • Provitamin A 250 mg%
  • F,K,P vitaminleri
  • B Grubu Vitaminleri
  • Mineraller, Mg, Al, Si, Fe, Ti
  • B-Sitosterin
  • C Vitamini 50-900mg
FAYDALARI
  • Vücuda kuvvet verir
  • Yaraların iyileşmesini kısa sürede tamamlar
  • Röntgen çekimlerinden doğan ışın ve radyasyonu en aza indirger
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir
  • İdrar zorluğuna iyi gelir
  • Öksürüğü ve ishali keser
  • Cinsel gücü artırır
  • Egzama şikayetlerini azaltır
  • Böbrek rahatsızlıklarına iyi gelir
  • Soğuk algınlığı ve gribe faydalıdır
  • Bağırsak , bozukluklarına iyi gelir
  • Kabızlığı önler
  • Ağrı kesici
YALANCI İĞDE YAĞI -KULLANIM ALANLARI
Global Bilgiler
  • Yaraların, yanıkların,tedavisi
  • Mide ve 12 bağırsak rahatsızlıkları
  • Hiperasid,gastrit, kolit
  • Hemeroid, tedavisinde
  • Laringit, atrafik, faringit, tonzilit, rinit, frontit, haymorit
  • Gingivit, parahtontaz
  • Deri ve gıda borusu zadelenmeleri
  • Hipertansiyon, kalp rahatsızlıkları.
http://www.chgtarim.com/detay.aspx?id=58

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.