1.05.2016

GÜBRELEME AMAÇLI TOPRAK ÖRNEĞİ ALIMI

Global Bilgiler  /  at  17:09  /  No comments

Global Bilgiler
Bir bitkinin iyi bir şekilde yetişebilmesi için, toprağa, güneşe, gölgeye, suya, havaya, korunmaya ve besin maddelerine ihtiyacı vardır. Bu nedenle toprakların çok iyi tanınması, içerisindeki bitki besin maddelerinin bilinmesi gerekir. Çünkü bitki yetiştirmenin başlıca amacı iyi ve kaliteli bir üretim olmalıdır. Bunu da sağlarken olabildiğince doğal olmayan gübrelemelerden, böcek ve yabancı ot öldürücü kimyasallardan uzak bir tarım düşünülmelidir.

Ancak yeterli organik gübreleme imkânı olmadığı takdirde kimyasal gübrelerden yararlanılabilir. Unutulmamalıdır ki, organik olmayan (kimyasal) gübreler toprağı beslemezler. Yalnızca bitkinin gelişmesine büyümesine olanak sağlarlar. Ancak aşırı kullanımları toprakları çoraklaştırır. Oysa organik gübreler sağlıklı ve sağlam bitkiler üreterek zararlı böceklere ve hastalıklara karşı koyabilen sağlıklı bir toprak oluşumuna katkı sağlar. Organik bileşimler, doğal besin maddelerini toprağa birden bire değil de yavaş yavaş verirler. Örneğin ahır (çiftlik) gübresinin etkisi yaklaşık 4 yıl sürebilmektedir.

Kimyasal gübreleme ile ilgili olarak;

·Ürünün ihtiyaçlardan fazla gübrelenmesi, bol ürün vermez. Aksine topraklarımızın verim gücünü azaltır.
·Her bitkinin istediği gübre aynı değildir.
·Bitkilerin ihtiyaç duyduğu gübreler toprak analizleri ile belirlenebilir.
·Toprağa ya da yaprağa yapılacak gübrelemenin zamanı, miktarı ve veriliş şekli çok iyi bilinmelidir.
·Bilinçli gübreleme, üretimin artmasına, toprağın çoraklaşmamasına imkân sağlar.
·Kimyasal gübreler, şayet çiftlik gübreleri yok veya yetersiz ise kullanılmalıdır. · İyi bir gübreleme aşağıdaki sorulara yanıt vermelidir;

Hangi gübre kullanılmalı?  
Ne kadar?
Ne zaman?
Nasıl uygulanmalı?

Çünkü bilinçli tarımın yapılması, bilinçli gübreleme ile mümkün olabilir.
Unutulmamalıdır ki, gübrelerin içinde;
·Ana besin elementleri (azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt, v.b) toprakta ve bitki bünyesinde bol miktarda bulunur;
·İz besin elementleri; (demir, bakır, çinko, mangan, bor, molibden v.b.) toprakta ve bitki bünyesinde eser miktarda bulunmasına rağmen bitki gelişmesinde çok etkilidir.

O halde; ekim ve/veya dikim yapılmadan önce toprak analizlerinin yapılarak, toprağın içerdiği bitki besin maddelerinin miktarları belirlenmelidir. Çünkü dengeli ve dozda gübreleme, en ekonomik ama en fazla üretim demektir. Fazla gübre fazla ürün demek değildir. Aksine kaynak israfıdır.

Toprak analizlerinin amacı; topraklarda bulunan bitki besin maddesi miktarlarını belirleyerek; yetiştirilecek bitkilerin isteği olan gübre cins ve miktarlarını saptamaktır. Çünkü aynı toprağa her yıl aynı miktar gübre kullanımı yanlıştır. Toprağın yapısını bozar. Analiz ile öncelikle tarladan alınan toprak örneklerinde var olan yarayışlı bitki besin maddeleri belirlenir, sonra da gerekli olan besin maddeleri için gübre önerisinde bulunulur.

Demek ki her şeyden önce toprak analizi yapılmalıdır.
Gübreleme amacı ile toprak örneği, genelde tek yıllık bitki üretiminde, 0 – 20 cm derinlikten alınır.

Pratik olarak tarladan toprak örneği alınmasında arazide belirlenen yerlerde; bel veya kürekle 20 cm derinlikte ve V şeklinde bir çukur açılır.


Toprak numunesi alınırken V harfi biçiminde bir çukur kazılır. Çukurun düzgün yüzeyinden 3 cm  4 cm kalınlığında 20 cm boyunda bir toprak dilimi bel veya kürekle alınır.

Toprak Örni Alımında İzlenecek Yöntem:

1. Örnek alınacak yerler araziyi temsil etmelidir.
2. Örnek alımına uygun yerde toprağın üzerindeki ot, sap, bitki artıkları gibi maddeler, toprak yüzeyi kazılmadan temizlenmelidir.
3. Temizlenen yerde 20 cm derinlikte V şeklinde bir çukur açılmalıdır. 
4. Çukurdan çıkarılan toprak çukur kenarına bırakılmalıdır.
5. Çukur içine yanlardan dökülen toprak elle temizlenmelidir.
6. Bel veya kürek toprak yüzeyinden itibaren 3cm – 4 cm kalınlıkta toprak alacak şekilde 0 – 20 cm derinliğe kadar daldırılmalı ve toprak örneği alınmalıdır.
7. Alınan toprak temiz bir kovaya konulmalıdır.
8. Yaklaşık 40 dekar büyüklüğünde bir tarladan 8 – 10 örnek yukarıda açıklandığı gibi alınmalı ve kovaya konulmalıdır.
9. Sonra bu örnekler karıştırılarak paçal yapılmalı ve bir kilogram kadar toprak temiz bir bez veya hiç kullanılmamış naylon torbaya konulmalıdır. Naylon torba kullanılacak ise, torba 1 – 2 yerinden hafif delinmelidir.
10. Alınan örnek biraz ıslak ise, gölgede kendi halinde kurutulmalıdır.
11. Toprak örneği bez torbaya veya naylon poşete konduğunda aynı etiketin bir örneği torbanın içine bir örneği de torbanın ağzına bağlanmalıdır.
12. Etikette;
·Toprak örneği sahibinin adı – soyadı · Alındığı yer
·Alındığı derinlik
·Ne amaçla alındığı yazılmalıdır.
13. Doldurulan bilgi kâğıdı ve toprak örnekleri birlikte Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Toprak Tahlil laboratuarına teslim edilmelidir.
14. Etiketler kesinlikle kurşun kalemle yazılmalıdır.
15. Toprak örneği genellikle ekimden veya gübre kullanım tarihinden bir – bir buçuk ay önce alınmalıdır. Donlu – çamurlu günlerde toprak örneği alınmamalıdır.


Karışık (kompoze) veya paçal toprak örneği şekildeki gibi arazi üzerinde zik – zaklar çizilerek alınmalıdır
Kova içine alınan toprak örnekleri iyice karıştırılmalı, ot, taş varsa ayıklanmalı, kesekler el ile parçalanmalıdır. Laboratuarlara götürülecek toprak örneği bir kg civarında bu paçal örnekten alınmış olmalıdır.

Toprak Örneği Nerelerden Alınmamalı:
Toprak örneği araziyi temsil eden yerlerden alınmalıdır.

Aşıda belirtilen yerlerden toprak örnekleri kesinlikle alınmamalıdır.

1. Hayvanların yattığı yer veya harman yeri. 
2. Önceden gübre yığılmış yer.
3. Hayvan gübresinin olduğu yer. 
4. Tümsek ve çukur yerler.
5. Dere, su kanalı ve yollara yakın yerler. 
6. Yerleşim alanına yakın yerler.
7. Sap, kök veya otların yığın halinde olduğu yerler.
8. Sıraya ekim yapılan ürünlerde sıra üzerindeki yerler.

Çok yıllık bitkiler için gübreleme amaçlı toprak örnekleri tek yıllık bitkilerden farklı olarak genellikle;

0  20 cm 
21  40 cm 
41  60 cm
61  90 cm veya gerekirse   91  120 cm derinliklerden örnek alınmalıdır. Bu örneklerin alımı, burgularla veya boy çukuru açılarak sağlanabilir.

Örnek alımları ve etiketlenmesi tek yıllık bitkiler için örnek alımında açıklandığı gibi yapılmalıdır.

Gübreleme; toprak analiz sonuçlarına re ekilecek veya dikilecek bitki ihtiyacına uygun olarak belirlenir. Bu konuda toprak tahlil raporuna re uzmanların önerileri dikkate alınmalıdır. Toprak analiz raporu olan çiftçilere Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı da teşvik ve kolaylıklar sağlamaktadır.



Bitkilerin gerçek bitki besin ihtiyaçlarının belirlenmesi ve uygun gübreleme programların hazırlanması için toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin bilinmesi gerekir. Toprakların analiz sonuçlarının genel anlamda değerlendirilmesi ve toprakların içerdiği besin elementlerinin hangi düzeyde olduğunun bilinmesi çok önemlidir. Bu bağlamda aşağıdaki sınıflanmalar yapılmıştır.

1. Toprak Reaksiyonu (pH)
Ülkemiz topraklarının büyük bir bölümü alkali özelliktedir. Yani pH’sı 7’den fazladır. Toprak analiz sonucundaki pH değerlerini inceleyerek toprağımızın asitlik ve baziklik durumunu öğrenmemiz mümkündür.

pH değerler                         Sınıflama 
4,5 den küçük                       Kuvvetli asit
4,6  5,5                               Orta asit
5,6  6,5                               Hafif asit
6,6  7,5                               Nötr
7,6  8,5                               Hafif alkali
8,6dan büyük                      Kuvvetli alkali

2. Kireç Miktarı
Türkiye topraklarının büyük bölümü kireç yönünden oldukça zengindir. Sınıflama aşağıda verilmiştir.

Kireç miktarı (%)                  Sınıflama 
1den az                                 Az kireçli
1  5                    Kireçli 
6  15                                    Orta kireçli
16  25                                  Fazla kireçli 
26dan fazla                          Çok fazla kireçli

3.Organik MaddeÜlkemiz toprakları, erozyon nedeniyle, genelde organik madde yönünden oldukça fakirdir. Özellikle anızın yakılması, yeşil gübreleme tekniklerinin uygulanmaması, çiftlik gübrelemesinin yeterince yapılmaması, münavebe yapılmaması, yem bitkilerine önem verilmemesi gibi olumsuzluklar toprakların organik maddesinin düşük olmasına neden olmaktadır. Erozyon ile her yıl 9 milyon ton azot, fosfor, potasyum’un yitirilmesi, topraklarımızın üretim düzeylerinin düşüklüğünün önemli nedenleridir.

Organik Madde (%)          Sınıflaması
1den az                               Çok az
1,1  2,0                               Az
2,1  3,0                               Orta 
3,1  4,0                               İyi
4,0dan fazla                        Yüksek

Genel olarak Türkiye topraklarının organik madde içeriği çok az ile az sınıflamasına girmektedir.

4.Fosfor
Toprakların fosfor durumu aşağıdaki değerlere göre sınıflandırılır.

Fosfor miktarı (kgP O /dekar)           Sınıflaması 
3den az                                                Çok az
3,1  6,0                                               Az
6,1  9,0                                               Orta
9,1  12,0                                             Çok yüksek

Genelde ülkemiz topraklarının %56 fosforca yetersizdir. Fosforlu gübrelemeye ihtiy duyulur.



5. Potasyum
Türkiye toprakları genelde potasyum yönünden zengindir. Bu nedenle potasyumlu gübreleme ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak Doğu Karadeniz, Marmara Bölgesinin ve Trakya’nın bazı topraklarında potasyumlu gübre ihtiyacı olabilir. Ancak toprak analizlerine göre ve aşağıdaki sınıflamaya göre karar vermek gerekecektir.

Potasyum miktarı (kg/K O/dekar)                     Sınıfı 
          20den az                                                              Az 
          21  30                                                                 Orta
         31  40                                                        Yeterli 
          41den fazla                                                       Yüksek

Ülkemiz topraklarının yalnızca %8inde potasyum gübrelemesi gereklidir.


6. Yarayışlı Demir
Türkiye topraklarının yalnızca %9’u demirce fakirdir. Ancak demir bitki besin maddeleri içerisinde çok önemli bir elementtir.

Demir İçeriği (ppm)                          Sınıflaması
2,5dan az                                            Eksik      
2,6  4,5                                               Yeterli 
4,6  9,0                                               Yüksek
9,1den fazla                                        Çok yüksek

·Toprağın yarayışlı bakır içeriği 0,2 ppm’den fazla ise bakır eksikliği yok demektir. Bakırlı gübreler kullanılmamalıdır.

·Toprağın yarayışlı çinko içeriği 0,5 ppm’den yüksek olmalıdır. Şayet toprağın demir içeriği 0,5 ppm’den az ise, iyi bir ürün almak için, çinkolu gübreleme yapılmalıdır. Ülkemiz toprağının yaklaşık yarısında çinko gübrelemesi yapılması gerekmektedir.

·Toprağın yarayışlı mangan içeriği 0,1 ppm’den az ise manganlı gübreleme yapılmalıdır. Ancak ülkemiz topraklarından mangan noksanlığı görülen topraklar yalnızca %1 civarındadır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.