11.05.2016

TARIM ALANLARINDA EROZYON TEDBİRLERİ

Global Bilgiler  /  at  17:17  /  No comments

Tarım Alanı
Global Bilgiler
Tarım alanı, toprak, topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilecek arazilerdir.
Erozyon ve Sel Kontrolü Önlemleri
Erozyon ve Sel kontrolü tedbirleri, toprağın parçalanmasını ve sürüklenmesini önleyecek şekilde, bitkisel ve yapısal tedbirlerin uygulandığı bir arazi yönetimidir. Erozyon ve sel kontrolü tedbirleri, toprağın muhafazası için çok önemlidir. Çünkü sürdürülebilir arazi yönetimine toprak muhafaza çalışmaları sonucunda ulaşmak mümkündür.
Toprak Muhafaza Önlemleri
Toprak muhafaza, bozulmuş ve verimi kaybolmuş toprakların korunması ve yeniden üretime sokulması için uygun tedbirlerin alınmasıdır. Toprak muhafaza, sadece erozyon kontrolü tedbirlerini içermez, uygun arazi kullanımı ile başlayarak pek çok toprak koruma faaliyetlerini kapsar.
Toprak Muhafaza, toprağı doğru biçimde kullanmak demektir. Yani, toprağın vasfını ve devamlılığını tehlikeye atmadan kullanmaktır. O halde, toprak muhafaza, toprak verimliliğinin sürdürülebilir olmasıdır.
Toprak verimliliğinin sürdürülebilir olması ise erozyon kontrolü tedbirlerine, topraktaki organik maddenin varlığına ve toprağın uygun fiziksel özelliklerinin devamına bağlıdır.
O halde esas olan toprağın muhafazasıdır. Bu itibarla, toprak muhafaza, toprak verimliliğinin devamlılığıdır. Bunu başarmak için erozyon kontrolü gereklidir, fakat bu etkili olmayıp, buna ilave olarak, toprağın verimliliğini ihtiva eden, besin maddelerinin durumu, toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin devamı da önemli görülmektedir. Ancak, bir toprakta bu özelliklerin tümünün devamı halinde, toprak muhafaza düşüncesinden bahsetmek mümkündür.
Toprak Muhafaza olayındaki prensipler, diğer doğal kaynaklar içinde geçerlidir. Mesela orman koruma ve muhafaza, ormanı kendi haline bırakarak, mevcut ağaçların tabii ömürlerinin sonuna kadar yaşatıp çürümelerine terk etmek değildir.
Korumanın amacı sistemli bir orman amenajman metodu ile ormanın devamlılığının sağlanarak düzenli bir şekilde üretimidir. Aynı şekilde ormanın muhafazası, ormanın yangından, aşırı otlatmadan, böcek ve mantar zararlılarından korumaktır.
Aynı olay meralar içinde geçerlidir. Meraların muhafazası, meraya hayvan sokulmasının önlenmesi demek değildir. Meraların otlatma kapasitesinin tayini ile meraların verimliliğinin tespit edilmesi ve meraların verimliliklerinin tehlikeye sokulmadan hayvan otlatılmasının yapılmasıdır.
Doğal kaynağı muhafaza etmek, onu kullanmak demektir. Fakat doğal kaynağı israf etmeden, vasfını bozmadan ve devamlılığını ve verimliliğini tehlikeye sokmadan kullanmaktır. O halde; Toprak Muhafaza, toprakların erozyonla taşınmasının önlenmesi, toprak verimliliğinin devamlılığı ve artırılması çalışmalarıdır.
Tarım Alanlarında Alınacak Önlemler;
Karma Üretim Sistemlerinin Uygulanması
Karma üretim sistemleri, bir arazi parçasında ekolojik ve ekonomik etkiler ve ilişkiler dikkate alınarak tarım, ormancılık ve hayvancılık uygulamalarının farklı yoğunlukta ve değişik kombinasyonlarda bir arada kullanılmasıdır.
Karma üretim sistemlerinde amaç; tarım, orman ve hayvancılığın bir arada aynı alan üzerinde veya yan yana yapılmasıyla araziden çok yönlü yararlanmak ve gelir düzeyini artırmaktır.
Bir başka ifade ile yerli halkın geleneksel ve kültürel yapısına uygun olarak, arazilerin verimliliğini ve üretimini artıracak şekilde, tarımı, ormancılığı ve hayvancılığı aynı zaman mekân düzeni içerisinde veya birbiri peşinden gelecek şekilde uygulayan bir “arazi yönetim” sistemidir.
Literatürde karma üretim sistemleri olarak; tarım ve ormancılığı kapsayan Agroforestry, ormancılık ve hayvancılığı kapsayan silvopastoral, her üç alanı kapsayan şekilde agrosilvopastoral sistemleri yerleşmiş bulunmaktadır.
Agrofrestry, Aynı alan üzerinde tarımsal ürünler ve ağaçların beraberce kullanıldığı, sosyal, ekonomik ve çevresel faydalar sağlayan bir sistemdir. Agraforestry sistemlerinde kullanılan ağaçların çoğunluğu çok amaçlıdır. Bu ağaçların amacı, toprağı ıslah eder, meyve, hayvan yemi, yakacak ve yapacak odun sağlar ve rüzgar etkisini azaltır.
Silvopastoral sistem, aynı saha üzerinde ağaçlarla otlatma alanlarının birlikte bulunduğu ve her iki kaynaktan beraberce yararlanmayı öngören yönetim sistemidir. Ağaçlar, odun ihtiyacını temin eder ve aynı zamanda, hayvanlara gölğe ve koruma sağlar.
Agrosilvopastoral sistem, aynı arazide tarım, ormancılık ve mera faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü bir sistemdir.
Havza Bazında Entegre Planlama ve Uygulama
Toprak muhafaza ve sel kontrolü uygulamaları; iyi bir koordinasyon, havza bazında, entegre ve katılımcı planlama çalışmaları ile yürütülmelidir. Havza bazında entegre planlamada, sürdürülebilir bir yönetime ulaşmak üzere çeşitli yatırımlar yaparak havzalar iyileştirilmektedir. Bunlar, degrade olmuş alanlarda doğrudan doğruya erozyon ve sel kontrolü tesisleri ve yeniden ormanlaştırma yatırımlarından, kuru ve sulu teraslar yaparak, tarımda verimin artırılmasına yönelik çeşitli yatırımlara kadar değişebilmektedir. Genel olarak bu çeşit projelerde, yatırım maliyetleri proje tarafından karşılanmaktadır. Bazı şahıs arazilerinin geliştirilmesi ile ilgili faaliyetler ise, havzadaki arazi sahiplerinin azami katılımı öngörülerek maliyetler paylaşılmaktadır. Amaç, çalışmalar tamamlandıktan sonra köylü ve çiftçilerin o tesislere sahip çıkmasıdır.
Planlama ve uygulamada, tarımda yenilik, ileri hayvancılık teknikleri ve toprak işleme yöntemlerinin tanıtımı ile havza insanının gelir ve refahını artırmak ve uzun  vadede sağlıklı bir çevrenin sürdürülebilmesine yardımcı olacak diğer değişimler tanıtılmakta     ve öğretilmektedir. Bu şekildeki “bilgiye dayanan” gelişmeler önceden belirlenen hedef gruplara yöneltilmekte ve öğretilmekte ve sürdürülebilir olma niteliğine önem verilmektedir. Havza halkının bu gelişmeleri uygulaması ve kabulü yaşamsal öneme sahiptir. Böylece proje sona erdikten sonra da bu yöntemlerin ve değişimlerin kullanılmaya devam edileceği düşünülmektedir.
Entegre havza planlaması, yerelde talep bazında,   tabandan-yukarıya doğru, katılımcı   ve sürdürülebilir bir sel kontrolü ile ormanların, meraların ve tarımın geliştirilerek yörede yaşayan insanların gelirlerinin artması ile ilgili çeşitli faaliyetlerin tasarım ve uygulama yöntemlerinin geliştirilmesini yaygınlaşmasını da sağlayacaktır.
Bu açıdan gelir artırıcı ve seli önleyen çalışmalar entegre faaliyetler olup Devlet kuruluşları ile havza insanları arasındaki katılımın odak noktasıdır.
Arazilerin Kabiliyet Sınıfına Göre Kullanılması
Arazi sınıflaması, toprak bozulmasına neden olmayacak şekilde, arazinin en uygun kullanım şeklini belirlemek için kullanımı ve korumayı bir araya getirerek temel toprak etütlerine ve iklim koşullarına dayalı yapılan bir arazi planlamasıdır.
Arazilerin, arazi kabiliyet sınıflamasına göre kullanılması durumunda, arazilerin bozulmaması ve niteliklerinin kaybolmaması gerekir. Uygun arazi kullanımında, arazilerin kabiliyet sınıflandırılmasına göre kullanılması, yani arazi tarım alanı ise tarım, orman alanı ise orman, olarak kullanılması, uygun arazi kullanımı için ön şarttır. Uygun arazi kullanımı, arazinin en karlı şekilde kullanımı değil, belli gelir ve üretim seviyesini sürdürebilme şeklinde kullanımıdır.
En Az Düzeyde Toprak İşlemeli Tarım
En az düzeyde toprak işleme; yetiştirilecek bitkinin gelişmesini önlemeyecek şekilde en uygun zamanda ve sayıda yapılan toprak işlemesidir. Toprak işlemesinde, toprağı alt üst etmeyen ve devirmeyen toprak işleme aletleri kullanılmalıdır. Kısmen toprak yüzeyinde sırtlar ve kesekler oluşturarak toprak işlenmelidir. Sıkça toprak işlenmemelidir. Tohum yatağı hazırlamada tek bir sürüm yapılır.
Tesviye Eğrilerine Paralel Tarım
Eğimli arazilerde toprak tesviye eğrilerine paralel olarak sürülmelidir. Tesviye eğrilerine paralel sürüm, ekim ve dikim dolayısıyla, yüzeysel akış ve toprak ve bitki besin element kaybı azalır, toprak rutubeti ve ürün verimi artar.
Şeritsel Tarım
Birbirini takip edecek şekilde eğime dik yönde şeritler halinde bitkilerin yetiştirilmesi esas alan bir üretim metodudur. Şeritlerin her birinde başka bir bitki ekimi(baklagil-hububat veya nadas-hububat) planlanır.
Şeritsel tarım, %15 eğime kadar uygulanmalıdır. Şerit tarımında şerit genişlikleri, arazinin eğim derecesine, uzunluğuna ve toprağın geçirgenliğine bağlı olarak değişir. Şeritsel ekim yolu ile yüzey akış ve dolayısıyla toprak kayıpları azalır
Ürün Rotasyonu
Rotasyonlu ürün yetiştirmek, sık bir örtü oluşturarak toprağı koruyan buğdaygil ve baklagil bitkileri ile toprağı daha az koruyan çapa ve endüstri bitkileri nadas sisteminin uygun bir sıra halinde yenilenerek uygulanmasıdır.
Bitki Artıklı Tarım

Hasattan sonra tarlada kalan bitkisel artıklar toprak üzerinde tutularak ya da toprak içerisine karıştırılarak olursa anızın toplanarak yakılmasına göre toprağın korunması açısından önemli yararlar sağlamaktadır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.