31.08.2016

TAŞKIN NEDİR SEBEPLERİ NELERDİR?

Global Bilgiler  /  at  13:42  /  No comments

Global BilgilerTAŞKIN NEDİR?

Toprağın geçici olarak bir akarsu yada çok miktarda yağmur veya diğer nedenlerle oluşan büyük su kütlelerinin baskınına uğramasına taşkın denir. Taşkınlar daha çok vadi tabanlarında ve aşağı havzalarda meydana gelirler. İçerdikleri katı materyal miktarı sellere oranla daha az olan yüksek su akışlarını ifade ederler.

Taşkın afetlerinin yalnızca meteorolojik oluşumlara bağlı olarak ifade edilmesi mümkün değildir. Sanayileşme ve sektör çeşitliliğinin beraberinde getirdiği şehirleşme süreci akarsu havzalarının muhtelif kesimlerindeki insan faaliyetlerinin çeşitliliğini ve yoğunluğunu da büyük ölçüde arttırmaktadır. Bu durum ise havza bütünündeki dengeyi bozmakta ve neticede büyük miktarda can ve mal kaybına yol açan taşkın afetleri yaşanmakta, elverişsiz tarım yöntemleri ile topraklar yoğun bir şekilde kullanılmakta ve taşkın afetleri giderek daha büyük ve sık olarak görülmektedir.

TAŞKINLARIN ANA SEBEPLERİ
Global Bilgiler
  1. Kısa sürede meydana gelen şiddetli yağmur ve dolu ile havzadaki kar erimeleri sonucu doğal veya düzenlenmiş akarsu yataklarının kapasitelerinin üzerinde meydana gelen akış büyüklüğü.
  2. Yerleşim yerleri içinden geçen dere ve çay yataklarında yapılaşma ile kesitin daraltılması.
  3. Dere yatağına tekniğine aykırı ve izinsiz köprü, menfez v.b. enine yapıların yapılması.
  4. Dere yatağına tekniğine aykırı kabartma tesisi, bent ve dolgu yapılması.
  5. Dere yatağına çöp, moloz, sanayi ve evsel atık atılması.
  6. Dere yatağına kanalizasyon şebekesi döşenmesi.
  7. Dere yatağının üzerinin kapatılarak konut, otopark, pazar yeri yapmak amacıyla kullanılması.
  8. Yukarı havzadan çeşitli sebeplerle gelen rüsubatın dere yatağını daraltması.
  9. Dere yataklarında tabii olarak büyüyen ağaç ve çalıların yatak kapasitesini daraltması.
Ülkemizde taşkın olayları sık sık meydana gelmektedir. Ancak, taşkınlar ve zararlarını o sırada hatırlayıp yaptığımız yanlışları görmekteyiz. Depremlerde, doğal afetlerde olduğu gibi taşkınlar için de tedbirlerimizi önceden almalıyız. Taşkınlar öncesinde yeterli tedbirleri alabilirsek taşkın olduğunun farkına bile varmayız. Bizler taşkını ancak zarar ziyan olduğunda görmekteyiz.

Bu yüzden taşkınların can ve mal kaybına sebep olmaması, ulaşımı, ekonomik ve sosyal faaliyetleri kesintiye uğratmaması için taşkın kontrol tesislerinin iyi bir planlama ve proje ile inşa edilmesi, Taşkın Kontrol tesislerinin amacına uygun olarak işletilmesi, akarsu yatakları ile Taşkın Kontrol Tesislerinin korunması ve müdahale edilmemesi taşkınların afet haline gelmemesi açısından önem arz etmektedir.

Taşkın Çeşitleri
Taşkınları oluşturan sebeplere göre
  1. Yağmur
  2. Kar erimesi
  3. Buz yığılması
  4. Buz kırılması
  5. Toprak kayması
  6. Baraj yıkılması
Taşkınların meydana geliş zamanına ve tekerrü aralığına göre sınıflandırıl.ması
  1. Yıllık taşkın
  2. Yaz taşkınları
  3. Kış taşkınları
  4. En büyük taşkın
  5. Muhtemel en büyük taşkın (Afet taşkını)
Taşkın Zararları
  1. Taşkınlar can kaybına yol açmanın yanı sıra çok sayıda ev ve diğer binaları kullanılamaz hale getirir. 
  2. Tarla, bağ ve bahçelerdeki ürünler selden büyük zarar görür. 
  3. Sel sularıyla taşınan kum, çakıl ve kil gibi maddeler bağ, bahçe ve tarlaların üzerini örter. Böylece, tarım toprakları verimsizleşir. 
  4. Fabrika, atölye ve diğer iş yerlerinin sel sularından zarar görmeleri durumunda maddi kaybın yanı sıra birçok kişi işsiz kalır. 
  5. Yol, köprü, tünel vb. yerlerin zarar görmesi sonucu ulaşımda aksamalar olur. 
  6. Pis suların çevreye yayılması ile de bulaşıcı hastalık tehlikesi baş gösterir.
Taşkın koruma esasları
  1. Proje taşkını ve bölgenin karakteristikleri belirlenir.
  2. Korunacak bölge tanımlanır.
  3. Uygulanabilecek yöntemler ve önlemler belirlenir.
  4. Her bir koruma önleminin maliyeti ve taşkın kontrolüne etkisi ortaya konur.
  5. Minimum maliyetle maksimum korumayı sağlayan çözüm belirlenir.
  6. Projenin maliyet ve faydası karşılaştırılarak ekonomik olduğu gösterilir.
  7. Taşkın koruma ihtiyacı ve koruma kapsamı gerekli olarak açıklanır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.