9.10.2016

AKASYA (Acacia) AĞACI

Global Bilgiler  /  at  18:09  /  No comments

Global Bilgiler
Akasya (Acacia)
 
Baklagiller familyasından genellikle hep yeşil yapraklı ve dikenli ağaç ya da ağaççık cinslerine verilen ad.

Başta Avustralya olmak üzere (300 tür) sıcak ılıman ve yarı tropikal bölgelerde kendiliğinden yetişen 600 türü içerir.

Genel Özellikleri

Çok değişik biçimleri bulunan akasyanın çiçekleri genellikle sarı, bazen beyaz ya da kırmızı renkte, başak ya da toparlak baş biçimindedir; erkek organlar çok sayıda ve çıkıntılıdır. Meyve baklamsıdır. Yapraklar, kimisinde tüysü bileşik, kimisinde, özellikle Avustralya'da yetişen türlerin çoğunda yeşil lam halinde yaprak sapı biçimindedir; bu da onlarda terlemeyi önemli ölçüde azaltır. Acacia heterophylla türündeyse bu özelliklerin tümünün bir arada görülür.

Birçok akasya türü (en başta A. decurrens, gümüşi akasya (A. dealbata), A. baileyana, A. longifolia) bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

"Kadıhindi" denen bir madde, Çin'de ve Birmanya'da A.catechunun odununun suda kaynatılmasıyla hazırlanır. Kadıhindi deri sepelemesinde, kumaş boyamada ve tıpta kullanılır. Akasyanın bazı türleri ise, özellikleA.arabica ve A.senegal, hücre erimesiyle oluşan ve halk arasında "arap zamkı" adıyla anılan bir zamk verir. Tanen bakımından zengin olan akasya kabukları dericilikte kullanılır. Akasyanın Afrika'nın Sahel ve Sudan - Sahel bölgelerinde yetişen bazı türlerinin (A.albida ve A.seyal) yaprakları ve badıçları geviş getiren hayvanlarca yenir. İki akasya türünde (A.sphaerocephala ve A.fistula) karınca toplulukları barınır.

Üretimi
Tohum ve çelikle üretimi yapılır. Tohumların sert bir kabuğu vardır. Tohumlar önce kaynar suda tutulmalı sonra soğutulmalıdır. Ekimden bir gün önce ıslatılırsa çimlenme oranı artmaktadır. Çelikle üretimde ise, temmuz ayında çelikler alınmalıdır. Çelikler sisleme altında tutulmalıdır. Yaklaşık bir ay sonra köklenme görülmeye başlar. Akasyaların üretimi sırasında dikkat edilecek konu şaşırtılmaya karşı hassas olmalarıdır. Bu nedenle daima topraklı olarak yer değiştirilmelidir.

Ekolojik İstekleri
Kuru ve fakir topraklarda yetişebilir. Çabuk büyürler. Dona karşı duyarlıdırlar. Fazla rüzgârdan ağacın dalları kırılabilir. Sıcaklığa ve susuzluğa dayanıklıdırlar.

Peyzajda Kullanımı
Kumul ağaçlandırılması ile kıyı ve yol ağaçlandırılmasında kullanılabilir. Topraktaki azotu bağladığı için toprağı iyileştirilmesi gereken yerlerde kullanılır. Kirli havalara dayanıklıdır.

Türkiye'ye yabancı ülkelerden gelmiş olup istilacı tür özelliği taşımaktadır.

Akasya Ağacının Türleri

Acacia Abeileyana F.Muell: Yetiştiği alanda 3 metre kadar uzayabilen, yaz-kış yeşil kalan ağaççık veya çalı durumundadır. Dalları mavimsi boz bir tonda ve tüysüz bir yapıdadır. Yaprak boyları 4-5 cm büyüklükte katlı bir yapıda ve tüysüz bir biçimdedir. Çiçekleri sarı  yuvarlak bir görünümde ve 20-30 çiçekten oluşmuş salkım biçimindedir. Kireci hiç sevmezler. 

Acacia Dealtbata: Ait olduğu memlekette 30 metre kadar yükselebilir. Yaz-kış yeşil ağaç ve ağaççık biçimindedir. Gövde kısmında ve ana dallarına kabuk yapısı düzgün ve açık bir tonda boz renktedir. ılıman bölgelerde de yetişebilir. En çok bilinen ve yetiştirilen akasya cinsidir. Erken dönemde yani ocak-mart aylarında çiçeklerini açmaktadır. Soluk sarı çiçeklerin bir araya gelip bir buket oluşturması ile kendini gösterir. Türkiye'nin kıyı kesimlerinde sıkça rastlanılmaktadır. 

Acacia Fornesiana (L)Willd: Ana vatanı Dominik Cumhuriyetidir. Küçük bir apğaç ya da 3-4 metre boyutunda çalı biçimindedir. İstanbul'un ada kısmında az da olsa bu türe denk gelinmektedir. Halak arasında amber ismini de almıştır.

Acacia Cyanophylla Lindl: Kalın dalları olan yuvarlak da bir tepeye sahip ağaç cinsidir. Antalya şehrimizde halk arasında  ''Kıbrıs Akasyası'' olarak adlandırılmaktadır.

Acacia Longifolia Willd: 10cm uzunlukta  bakla şeklinde olan meyveleri vardır. Avustralya, Tasmanya ana vatanıdır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.