25.10.2016

EROZYONE NEDEN OLAN FAKTÖRLER

Global Bilgiler  /  at  15:19  /  No comments

Global Bilgiler
Erozyon olayında etkin olan doğal kuvvetler şöyle sıralanabilir :

a. Suyun aşındırması ve taşıması
a.1. Yağışın yüzey toprağını gevşetmesi, çözmesi, sıçratmasıve sürüklenmesi.
a.2. Yüzey akış sularının ve akarsularının kıyılarını ve tabanını oyması, materyali sıçratması, sürüklemesi, süspansiyon halinde (bulanık su) taşıması.

b.Rüzgârın aşındırması, sürüklemesi, sıçratması, havada süspansiyon olarak (toz halinde) taşıması.

c. Heyelan, dalga, buzul ve çığ gibi kuvvetlerin aşındırması, sökmesi, sürüklemesi, toprağı kitle halinde taşıması.

Görüldüğü gibi erozyonu oluşturan aktif etkenler “su” ve “rüzgâr”dır. Sıcaklık değişmeleri ve biyolojik etkenler ise erozyona zemin hazırlarlar. Erozyon,
  • Yağış ve yüzey akışın özelliklerine, 
  • Toprağın özelliklerine, 
  • Arazi yüzeyinin topografik özelliklerine bağlı olup, bitki örtüsü yönetimine ve toprak koruma önlemlerine göre artar veya azalır. 
Bunların etkileri kısaca açıklanacak olursa;
  • Su: Su, erozyon oluşumundaki en önemli etkendir. Yağışlar ve akarsular toprağı parçalar, gevşetir ve taşırlar. Dalgalar ise deniz ve göl kıyılarını aşındırırlar. Su hareketli olduğu sürece temas ettiği bütün yüzeyleri aşındırır.
  • Global BilgilerRüzgâr: Rüzgâr, toprakyüzeyinde gevşek halde bulunan çok küçük tanecikleri (İnce kum, silt, kil) doğrudan üfleyerek ve özellikle içerisinde taşımakta olduğu bu tanecikleri kayalara ve topraklara çarptırarak, bir törpünün, zımparanın ya da mekanik toz temizleyicinin etkisi gibi, onları aşındırır. Su ve rüzgâr müştereken bir elek gibi görev yaparak, aşınmış küçük tanecikleri irilerinden ayıklayarak hareket yolu boyunca taşırlar. 
  • Sıcaklık Değişmeleri: Yaz - kış, gece - gündüz arasındaki sıcaklık değişmeleri ve ani sıcaklık değişmeleri erozyonu önemli derecede etkiler. Sıcaklığın düşmesiyle toprak donar, suyun toprağa nüfuzu (İnfiltrasyon) azalır, yüzey akış artar. Sıcaklığın ani yükselmesiyle de karlar birden eriyerekyüzey akışın artmasına yol açar. 
  • Biyolojik Etkenler: Bazı hayvanlartoprağı çiğneyerek sıkışmasına ve ufalanmasına neden olarak, aşınma ve taşınmaya duyarlı hale getirirler. İnsanlar da yanlış kullanımlar dolayısıyla erozyonu başlatır ve hızlandırırlar.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.