25.10.2016

OLUŞUM ŞEKİLLERİNE GÖRE EROZYON ÇEŞİTLERİ VE SINIFLANDIRILMASI

Global Bilgiler  /  at  15:13  /  No comments


EROZYON ÇEŞİTLERİ
Global Bilgiler


Esas itibariyle toprak erozyonunu “Jeolojik Erozyon” ve “Hızlandırılmış Erozyon” olmak üzere önce ikiye ayırmak mümkündür.

a.Jeolojik Erozyon : Oluşan toprakların doğal kuvvetlerle bir denge içerisinde aşındırılıp taşınması ve başka yerlerde biriktirilmesidir. Buna “Doğal Erozyon” ya da “Normal Erozyon” da denilmekte ve bazen de toprak oluşumunu ifade etmektedir. Jeolojik erozyona yararlı olduğu gözüyle de bakılmaktadır. Bu erozyon, kesintisiz cereyan eden bir süreçtir. İnsan müdahalesi olmayan yerlerde, erozyonla üstten aşınıp taşınan toprak miktarıyla alttan oluşan toprak miktarı arasında doğal bir denge söz konusudur. Yani doğal erozyonda, erozyon hızı ile toprak oluşum hızı neredeyse birbirine eşittir. Hatta, toprak kazanımı daha fazladır. Bunu derin toprak profillerinden anlamak mümkündür.

Dünyamızın oluşumundan beri süre gelen jeolojik erozyonun en önde gelen belirtisi;
  • Arazilerde eğimin ve bitki örtüsünün sürekli ve yeknesak olması, 
  • Akarsuların berrakve bulunduğu arazilere uyumlu akmasıdır.  
Ekolojik dengesi korunmuş ortamlarda, Jeolojik erozyon çoğunlukla toprak oluşumundan daha yavaş seyreder.

b. Hızlandırılmış Erozyon: İnsanların yanlış arazi kullanımı ve hatalı tarımsal faaliyetleri sonucunda ortaya çıkarmış oldukları bir erozyondur. İnsanlar özellikle tarımsal amaçlar için toprağı işlemeye başladıklarından itibaren, toprak kaybı sürecini de başlatmış ve giderek hızlandırmışlardır. 

Yanlış tarım yöntem ve tekniklerinin uygulanması, çayır- meraların erken ve aşırı otlatılması, ormanların çeşitli nedenlerle yok edilmesi, yani ekosistemin ve ekolojik dengenin bozulması, erozyonu başlatan ve hızlandıran nedenlerin başında gelmektedir.

İnsanlar bu tutum ve uygulamalarıyla erozyonu hızlandırarak, doğanın toprak oluşturmadaki uzun süreli emeğini boşa çıkarmaktadırlar. Burada baş sorumlu insandır. Kısa vadeli çıkarlarını ön planda tutan, gelecekte karşılaşacağı zararını hesap edemeyen insan. 

Hızlandırılmış toprak erozyonu üç ana başlıkta incelenebilir. 

b.1. Su Erozyonu: Şiddetli yağmur ve eriyen kar sularının arazi yüzeyinde eğim doğrultusunda akarken (yüzey akış) aşındırmış oldukları materyali (Toprak tanecikleri, organik madde, bitki besin maddeleri) taşıması, başka yerlerde (Diğer araziler, baraj, göl, deniz) biriktirmesi olaydır. 

b.2. Rüzgâr Erozyonu: Belli bir hızın üzerinde esen rüzgârların toprağı üflemesi, aşındırması, taşıması ve başka yerlerde terk ederek biriktirmesi olayıdır. 

b.3. Kitle Erozyonu: Yer çekimi, buzul, dalga gibi etkenlerin toprağı aşındırması, kaydırması, sürüklemesi ve başka yerlerde yığması olayıdır. 

Hızlandırılmış erozyon şöylece tanımlanabilir : İnsan müdahaleleri sonucu aşınma ve taşınmaya elverişli hale getirilmiş olan toprakların su, rüzgâr, yer çekimi, çığ, dalga gibi doğal kuvvetlerle bulundukları yerlerden koparılıp başka yerlere taşınması ve biriktirilmesi olayıdır.  

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.