25.10.2016

SU EROZYONUNU HAZIRLAYAN VE HIZLANDIRAN NEDENLER

Global Bilgiler  /  at  14:53  /  No comments

Global Bilgiler
Ülkemizde erozyonu hazırlayan ve hızlandıran etmenlerin başında insan gelmektedir. İklim, toprak özellikleri, topografik durum ve bitki örtüsü gibi doğal etmenler, insanların erozyon oluşturmadaki etkinliklerine yer yer katkıda bulunmakta, bozulan doğal dengenin cevabı çokacı olmaktadır.

İnsanların, erozyona zemin hazırlama ve onu hızlandırmadaki etkinlikleri üç ana başlık altında toplanabilir. Bunlar; Bilgisizlik, Topraksızlık ve Düzensizlik şeklinde sıralanabilirler.

Çiftçilerimiz toprağı kullanma ve özellikle koruma konusunda bilinçli değillerdir. Onlara yol gösterecek, teknik bilgi verecek elemanlar da yetersizdir.

İlgili kamu kurum ve kuruluşları da son yıllara kadar yeterli bir bilimsel yardım sağlayamamış, gerekli yasal düzenlemeler yapılamamış olduğundan, denetim kuramamıştır. İsteyen istediği arazisini dilediği gibi işletmiş, sömürmüş hatta harcamış, mülkiyet hakkını zaman zaman kötüye kullanmıştır. Ama toprağı koruma gereği çoğu kez akıl edilememiş, kıymeti bilinmemiştir.

Bilgisizlik 

Üretimin arttırılmasında bilgi ve beceri temel koşuldur. Bilgisizlik sonucu yapılmış olan yanlışlıklar ve beceri eksikliği nedeniyle erozyonu hazırlayan ve hızlandıran faktörleri ana başlıklarıyla aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.

a. Toprağı, üretim gücüne (Yetenek Sınıfına) uygun olarak kullanmamak,

b. Dik veya çok dik eğimli (% 12’den fazla) arazilerde, toprak koruyucu önlem almadan toprak işlemeli tarım yapmak,

c. Çok sığ (20 cm.’den az kalın) topraklı arazilerde, taşlık ve kayalık yerlerde toprak işlemeli tarım yapmak,

d. Uygun olmayan tarım alet- makineleri kullanmak ve hatalı toprak işlemesi yapmak,
    d.1. Toprağı eğim doğrultusunda işlemek,
    d.2. Toprağı alt - üst eden ve strüktürünü bozan işleme yapmak,
    d.3. Toprağı, erozyon gücü yüksek yağışlardan önce işlemek,

e. Toprak koruyucu kültürel (Bitkisel) önlemlere yer vermemek,
    e.1. Bitki artıklı tarım yapmamak,
    e.2. Arazileri topluca nadasa bırakmak,
    e.3. Hatalı bitki ekim nöbeti uygulamak,
    e.4. Yeşil gübrelemeye gerekli önemi vermemek,
    e.5. Ahır gübresini tarlaya vermeyip, yakmak,
    e.6. Şeritvari ekim sistemi uygulamamak,

f. Otlak alanlarını usulüne göre kullanmamak,
    f.1. Erken ve aşırı otlatmak,
    f.2. Otlak alanlarını toprak işlemeli tarım alanlarına dönüştürmek,

g. Ormanları iyi koruyamamak,
    g.1. Orman arazisini toprak işlemeli tarıma açmak,
    g.2. Orman içi otlatma yaptırmak,
    g.3. Usulsüz ve kaçak kesim yapmak,
    g.4. Ormanları yakmak.

Topraksızlık 

Erozyonla ilgili olarak kısır döngü içerisinde, verimin düşük, tarımsal üretimin az olmasının temel nedenlerinden biri de topraksızlıktır. Topraksızlık deyimini aşağıdaki başlıklar altında toplamak mümkündür.

a. Yetersiz Toprak (Çiftçi ailesi başına arazi yetersizliği)
b. Dağınık Toprak
   b.1. Miras yoluyla arazinin bölüşülüp, uygunsuz parçalanması,
   b.2. Çiftçiyi topraklandırmada, dağıtımların araziyi parçalayıcı nitelikte olması,
   b.3. Ulaşım sistemleri ve tarımsal yapıların güzergahlarının iyi seçilmemiş olması,
   b.4. Yanlış yerleşimler
   b.5. Tarım alanlarının amaç dışı kullanımı,
   b.6. Erozyonla arazilerin parçalanmış olması,
   b.7. Toprak ve Tarım reformu yapılamamış olması,

c. Verimsiz Toprak
   c.1. Toprakların sürekli aynı bitkilerle sömürülmesi, hatalı ekim nöbeti,
   c.2. Yetersiz gübreleme (Organik, Ticari),
   c.3. Kimyasal erozyon,
   c.4. Fiziksel yapı, kimyasal bileşim bozukluğu.

Düzensizlik 
Tarımsal üretim düşüklüğüne neden olan düzensizlikler ise başlıca üç kısımda toplanabilir.

a. Eğitsel Düzensizlikler
  a.1. Çiftçi eğitiminin yetersizliği
  a.2. Araştırma ve yayına önem verilmemesi
  a.3. Planlı ve programlı çalışma noksanlığı

b. Teknik Düzensizlikler
  b.1. Ayrıntılı toprak haritaları yokluğu
  b.2. Kadastro yetersizliği
  b.3. Üretim planı eksikliği

c. Yasal Düzensizlikler
  c.1. Toprak ve su korumaya ilişkin yeterli ve gerçekçi yasaların çıkarılamamış olması. Çıkarılanların  da gereği gibi uygulanamaması.
  c.2. Miras yoluyla bölünmeleri engelleyecek yasal düzenlemelerin yapılmamış olması.
  c.3. Arazi toplulaştırılmasının gerçekleştirilememiş olması. 
  c.4. Arazi davalarının çok uzun sürmesi.
   c.5. Çiftçilerin yeterince örgütlenememiş olması.

Yukarıda sayılan bu etkenlerden biri, birkaçı veya çoğu ortaklaşa olarak toprak erozyonuna doğrudan veya dolaylı olarak zemin hazırlar ve erozyonun hızlanmasına neden olurlar.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.