30.11.2016

Fotoğrafçılıkta Enstantane

Global Bilgiler  /  at  01:12  /  No comments


Enstantane nedir?

Fotoğraf makinesi üzerinde yer alan perdenin (obtüratör de denir) açılıp kapanma süresine kısaca enstantane adı verilmektedir. Enstantane, obtüratör hızı ya da perde hızı olarak da adlandırılabilir. Temel olarak deklanşöre bastığımızda, obtüratör (perde) açılıp kapanarak sensöre ne kadar süre ışık düşeceğini belirler. Buna aynı zamanda pozlama süresi de denilmektedir.


Fotoğraf ışık demektir. Işık miktarı diyaframla, ışık süresi de enstantane ile kontrol edilmektedir. Bu ikilinin ortak kullanılmasıyla sensör üzerine düşen ışık miktarı ve süresi belirlenir. Enstantane “nicelik” yani “miktar” diyafram ise “nitelik” yani “özellik” belirtmektedir.


Enstantane; Nikon fotoğraf makinelerinde (S) harfiyle, Canon fotoğraf makinelerinde (Tv) harfleriyle ifade edilmektedir.



Fotoğraf makinesinin içinde, ayna ile sensör (yada film) arasında bulunan perde yani obtüratör, göz kapağı misali hareket ederek sensöre düşecek ışık miktarını belirler. Filmli makine kullanılan dönemde filme ne kadar ışık düşeceğini belirleyen mekanizmaydı.


Yukarıdaki fotoğrafta farklı enstantane değerlerinin fotoğrafı nasıl etkilediğini görmektesiniz. Enstantane saniyelerle ölçülen bir değerdir. 1/100 değerinde obtüratör saniyenin 100 de biri kadar açık kalmıştır. 1/200 değerinde ise obtüratör saniyenin 200 de biri kadar açık kalmıştır. Dikkat ettiyseniz ışık gittikçe azalıyor ve 1/1600 değerinde obtüratör saniyenin 1600 de biri oranında açık kalmıştır. Enstantane değerimiz arttıkça sensöre yada filme düşen ışık süresi azalacağından fotoğraf daha karanlık çıkar. Bunu şöylede ifade edebiliriz, fotoğraf az pozlanmış. Enstantane değeri arttıkça ışık azalır, enstantane değeri azaldıkça ışık artar. Yani ters orantılıdır o yüzden bu durumu karıştırmamak lazımdır.

Fotoğrafçılar arasında kullanılan pozlama ifadesi vardır bu ifadeye açıklama getirmek gerekirse, nedir bu pozlama ? yada pozlama süresi. Pozlama süresinin ne olduğu yukarda söylenmişti, Enstantanenin açılıp kapanma süresidir. Peki bu fotoğrafçılar açısından ne anlam ifade eder? Şöyle bir kullanım duymuş olabilirsiniz, bu fotoğraf ne kadar pozlandı, bu fotoğraf az pozlanmış gibi ifadeler duyduğumuzda şunu anlamalıyız;

Kısa (Az) Pozlama:
Anı yakalamak için yada ışığın çok olduğu durumlarda ışık miktarını azaltmak için hızlı enstantane kullandığımızda kısa pozlama yapmış oluruz.

Örnek Fotoğraf:



Uzun (Çok) Pozlama:
Eğerki fotoğrafa hareketi yansıtmak istiyorsak yada Işık yetersiz geliyorsa yavaş enstantane kullandığımızda uzun pozlama yapmış oluruz. Fotoğraf makineleri 30 saniyeye kadar uzun pozlama imkanı verirler bundan daha fazla süre ile uzun pozlama yapacak isek Bulb Modunu kullanmalıyız.

Örnek Fotoğraf:



Bulb Modu (Süresiz):
Bu modda perde biz istediğimiz de açılır ve biz istediğimizde kapanır. yani 30 saniyenin üzerinde pozlama yaptığımızda bu modu kullanırız. Özellikle yıldız pozlamalarında çok kullanılır.

Örnek Fotoğraf:


Bu adresten bilgilendirme amaçlı alıntılanmıştır.
http://www.trthaber.com/foto-galeri/yildizlari-hic-boyle-gormediniz/5435/sayfa-2.html

Enstantane değerlerine bakacak olursak;
8000, 6400, 5000, 4000, 3200, 2500, 2000, 1600, 1250,1000, 800, 640, 500, 400, 320, 250, 200, 160, 125,100, 80,60, 50, 40, 30, 25, 20, 15, 13, 10, 8, 6, 5,4, 0″3, 0″4, 0″5, 0″6, 0″8, 1″,  1″3, 1″6,2″, 2″5, 3″2, 4″, 5″, 6″, 8″, 10″, 13″, 15″, 20″, 25″, 30″ ve Bulb

Burada dikkat ederseniz her 3 durakta (durak enstantanenin aldığı değerlere verilen ad diyebiliriz) bir kalın yazılmış. Yukarıda yazılı değerler 1/3 duraklık enstantane değerleridir. Bunu neden belirtiyorum şimdi 4000 enstantane değeriyle 8000 enstantane değeri arasında 2 rakam var 6400 ve 5000. Enstantane değeri 4000 den 5000 e geçtiğinde ışık miktarı 1/3 oranında azalır. 2. durakta (6400) bu 2/3 oranında azalır 3. durakta(8000) ise 3/3 azalarak ışık miktarı iki kat azalmış olur. bu şu demek enstantane değerleri arasında her geçiş yapıldığında, enstantane değeri artarken ışık miktarı 2 kat azalır, bunun tam tersinde ise enstantane değeri azalırken ışık miktarı 2 kat artar. Şunu bileceğiz kısaca. Enstantane değerimizi her artırdığımızda ışık miktarımız azalır, azalttığımızda ise ışık miktarımız artar. Şunu da eklemekte fayda var, Fotoğraf makinelerindeki enstantane değerleri değişiklik gösterir. Bunun nedeni her firmanın farklı teknoloji kullanmasıdır. Ama temelde hepsinde aynıdır.


Enstantane değeri 1/8000 şeklinde ifade edilir. Ancak yazım kolaylığı için 50, 30″ gibi ifadeler de görebilirsiniz.

Enstantanenin fotoğrafa etkisi
Enstantanenin fotoğraf üzerindeki etkisine gelinecek olursa;
Fotoğraflarımızda hareketi dondurmak istiyorsak yüksek, hareketin devamlılığını fotoğrafa aktarmak istiyorsak düşük enstantane kullandığımızı yukarda anlatmıştık. Enstantanenin fotoğraf üzerinde 3 temel etkisi var diyebiliriz. Birincisi ışık, ikincisi hareketi dondurma, üçüncüsü ise hareketi fotoğrafa aktarma. Aşağıdaki örneklerde bunu görmemiz mümkün.

Fotoğraf Ali EVCAN (Exif: f25-1/8-iso 400)

Bu fotoğrafta suyun hareketi düşük enstantane kullanılarak fotoğrafa yansıtılmaya çalışılmış. Eğerki yüksek enstantane kullanılsaydı fotoğrafımız aşağıdaki şekilde olurdu. Damlaları bu şekilde yakalanabilirdi.

( Exif: f7.1- 1/100-iso 400)

Yukarıdaki iki fotoğrafta biri 1/8 saniye diğeride 1/100 saniye pozlanmıştır. Fotoğrafta oluşan etkiye dikkat ederseniz, uzun pozlanmış olanda su bir perde misali görülüyor. İkinci fotoğrafta ise enstantane 1/100 olduğu için su damlaları yakalanmış. Demekki harekette sürekliliği göstermek istiyorsak uzun pozlama kullanabiliriz. Hareketi dondurmak için ise kısa pozlama kullanmamız mümkün.

Koşan bir insanın fotoğrafını 1/10 gibi bir enstantaneyle çekersek hareket netsizliği söz konusu olur. Ne olur ne olmaz diye en yüksek enstantane hızında çekim yapmakta yanlıştır. Çünkü eğer ortamda az ışık varsa örneğin 1/2000 gibi enstantane hızında içeriye daha az ışık gireceği için fotoğrafınızda poz kaybı olacak ve fotoğrafınız karanlık çıkacaktır.

Makinalarını otomatik modda kullanan kişiler en çok hareketli obje çekimlerinde yanılırlar. Çünkü makina hiçbir zaman çekeceğiniz objenin hızını ve hareketini tahmin edemez bu nedenlede doğru bir enstantane değeri veremez. Çekim yapacağınız zaman hareketi kontrol etmek istiyorsanız kameranızı mutlaka S Moduna alın.

Az ışıkta hareketleri dondurmak çok güç olabilir. Bunu önlemek için ya ISO değerini yükselteceksiniz ya da ekstra ışık kaynaklarıyla çekeceğiniz objeyi beslememiz gerekmektedir. Aşağıdaki örnekte diyafram ve ISO sabit tutulmuş sadece enstantane değerleri değiştirilmiştir. Düşük enstantanedeki ışık ve obje netliği ile yüksek enstantane arasındaki ışık ve obje netliği rahatlıkla gözlenebilmektedir.

Seçtiğiniz lens ile enstantane değeri doğrudan ilgilidir; bu ilginin sebebi de odak uzaklığıdır. 35mm odak uzaklığına sahip bir lens seçtiğinizi düşünün, kullanmanız gereken minimum değer 1/35 olacaktır veya 100 mm odak uzaklığı lens için bu değer 1/100 olacaktır. Odak uzaklığı arttıkça titreme de artacağı için yüksek enstantane seçmemiz gerekir.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.