5.11.2016

Topraksız (Hidroponik) Tarım

Global Bilgiler  /  at  14:51  /  No comments

Global Bilgiler
Topraksız Tarım; su kültürü yöntemleri arasında, Besleyici Film Tekniği olarak Türkçeleştirilen, orijinal adı ile Nutrient Film Technique (NFT) ticari kullanımı olan bir yetiştirme tekniğidir.
Bu sistemde bitkiler, kökleri boyunca ince bir tabaka halinde-birkaç mm derinliğinde dolaştırılan besin çözeltisinde yetiştirilmektedirler. Ancak kesintisiz elektrik enerjisi ve besin çözeltisinin sürekli kontrolünü gerektirmesi, ayrıca yaz aylarında besin çözeltisinin sıcaklığının aşırı yükselmesi nedeniyle ülkemizde kullanımı güç görünmektedir (Gül ve ark., 1988). 
Bu sistemde; bitkiler topraktaki besinlerin yerine bitkinin ihtiyacı olan mineralleri içeren bir besin solüsyonundan faydalanırlar. Bundan dolayı, toprağın tamamında mineral aramak yerine, bitkiler besinleri kolay bir şekilde ve direkt olarak besin solüsyonundan alabilirler. Bitkileri ve bitkilerin kök sistemlerini desteklemek için genellikle kum, turba, vermikülit, perlit, hindistan cevizi, kaya yünü veya genleştirilmiş kil agregası gibi yetiştirme ortamları kullanılır ve bunların kökler etrafındaki nemi tutma olasılıkları yüksektir. Yetiştirme ortamının kendisi bir besin kaynağı değildir.
Topraksız yetiştiriciliğin geleneksel yetiştiriciliğe göre üstün, olumlu ve olumsuz yanlarına göz atacak olursak:
Olumlu yanları: 
    Global Bilgiler
  • Toprağın bulunmadığı veya kalitesinin üretim için yeterli olmadığı yerlerde yetiştiricilik yapılabilir,
  • Bitki besleme kontrol altına alınabilir, işgücü azaltılabilir, 
  • Kolay ve homojen bir sulama yapılabilir, sterilizasyonun kolaylığı sağlanabilir, 
  • Verim ve kalite arttırılabilir, 
  • Toprağın uygun olmadığı yerlerde yetiştiricilik sağlanabilir ve kapalı sistemlerle su tasarrufu elde edilebilir, 
  • Su ve besin maddeleri etkin bir şekilde kullanılabilir, 
  • Su ve gübre kullanımı büyük oranda azaltılabilir bunlar gibi birçok olumlu yönleri bulunmaktadır.
Olumsuz yanları:
Global Bilgiler
  • Maliyet artar,
  • Fazla teknik bilgi ve modern sera gerektirir,
  • Kaya yünü ve cocopeat gibi havuzsuz açık sistemlerin aşırı çevre kirliliği yaratır, havuzlu perlit sisteminin ise onlardan daha düşük fakat bft’ den daha yüksek çevre kirliliğine yol açar,
  • Kapalı sistemlerde kök hastalığı oluşursa kolayca yayılır,
  • Toprağın tamponluk kapasitesi (ph ve besin element değişimlerine karşı koyma gücü) yüksek olmasına rağmen topraksız kültürde bunun çok düşük olması nedeniyle ph ve besin element seviyelerinde yapılan hataların ürüne hemen zarar verir,
  • Motopomp bozukluğu veya elektrik kesilmesi nedeniyle özellikle bft’ de bitkiler hemen zarar görür, 
  • Çözelti tuzluluğu aşırı yükselirse verim ve kalite azalır ve kaya yünü atıklarının toprakla karıştırılmasının güçlüğü nedeniyle toprağa kolayca karıştırılan ve toprağın yapısını düzelten perlit ve diğer organik ortamlara göre daha fazla çevre kirliliği yaratır.
Topraksız tarımın en yoğun olarak kullanıldığı ülkelerin başında Hollanda ve Belçika gelir. Bu iki ülkenin seralarının toplam yüzde 95’inde topraksız tarım yapılmaktadır. Türkiye’de ise özellikle son bir yıldır yatırımcılar bu alana akın etmiş durumdadır.
Türkiye’deki son tabloya göre toplam 48 bin hektar seranın yaklaşık 4 bin dönümünde, topraksız tarım uygulamasına geçilmiştir.
1995’ de Antalya’nın Serik ilçesinde ilk tesis kurulmuş ve bugün 5000 dekara ulaşmıştır. Henüz çok başında olsa da Türkiye de bu uygulamanın içine girmiştir.
Türkiye’nin her yerinden, her sektörden girişimcilerin ilgi odağındaki topraksız tarım, toprağa göre beş kat daha fazla sağladığı verimle, gelecek dönemin en kârlı işlerinden biri olmaya aday gibi görünmektedir.
Topraksız tarım, son yıllarda uzay araştırmalarında da çok sık kullanılan bir yöntem olmuştur. Özellikle Mars, Ay gibi kalıcı insan kolonilerinde yaşayacak olan insanların bu tarımsal yöntem ile sebze ve meyve yetiştirecektir.
Hidroponik tarımsal yöntemin ya da bu yöntem ile yetiştirilen ürünlerin, insan sağlığına hiçbir olumsuz yan etkisi bulunmadığı söylenmektedir.
Türkiye şartlarında topraksız tarımın ortalama maliyeti 60 Euro civarındadır olarak hesaplanmıştır.

Hidroponik Tarım ile Ne Tür Bitkiler Yetiştirebiliriz?
Otsu gövdeye sahip tüm bitkiler. Odunsu gövdeye sahip bitkiler çok yıllı bitkiler olmasından ve çok fazla alan kaplamasından ötürü hidroponik tarımla yetiştirmeyi zorlaştırmaktadır. Kolaylıkla yetiştirebileceğiniz bazı sebze ve meyveler şunlardır; domates, patates, yeşil soğan, havuç, patlıcan, salatalık, kabak, bezelye, fasulye, ıspanak, marul, roka, maydanoz, acı-tatlı biber, dolmalık biber ve brokoli gibi sebzeler, mısır, buğday, şeker pancarı, çay ve pamuk gibi endüstri bitkileri, karpuz, kavun ve çilek gibi meyveler. Hidroponik bahçenizde ayrıca her türlü şifalı bitki, çiçek ve ev bitkisi yetiştirebilirsiniz.
Hidroponik Sistemle Yetişen Bitkiler Organik midir?
Çok tartışılan bir konu olmasına karşın Hidroponik sistemle yetiştirilen bitkiler organiktir. Daha önceleri, iki yetiştirme metodunun birbiriyle bağdaşmadığının söylenmiş olmasına rağmen, ortak bir paydaları vardır. Hidroponik yetiştiricilik anında ve yüzde 100 bulunması gereken besinlere bağlıdır. Kullanılan tohum, besin organik ise ürün organik olacaktır. Piyasada organik malzemelerden yapılmış olan birçok Hidroponik besin vardır ve bilim ilerledikçe daha da fazla organik seçenek piyasaya sürülmektedir.
Hidroponik ürünlerin tatları organik sebzelerin tatlarıyla karşılaştırılabilir mi?
Hidroponik sebzeler, bahçenizdeki sebzelerden daha lezzetli olursa buna şaşırmayın. Çünkü hidroponik olarak yetiştirilen bitkiler ihtiyaçları olan her şeyi ihtiyaç duydukları anda ve stres olmadan alırlar ve organik akrabalarından daha sağlıklı bir şekilde büyürler. Şunu unutmayın ki toprakta önemli mikro besinler genellikle saklı halde bulunurlar ve bitkileriniz bunlardan tam olarak faydalanamazlar. Bu nedenle hidroponikler bu kadar mükemmeldir. Bitkilerinizin besin ihtiyaçlarını karşılayan minerallerin çeşidi ve miktarı konusundaki tüm kontrol sizin elinizdedir. Bu avantaj genellikle tat, renk, büyüklük ve hatta besin değeri açısından organik mahsullere oranla daha üstün olan meyve sebzeler yetiştirmenizi sağlar. Daha önce elde ettiğinizin en iyisinden daha da fazlasını elde edeceksiniz!
Topraksız tarım su ve ortam kültürü olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır.
A-Su Kültürü
Durgun veya akan şekilde gerçekleştirilen su kültüründe bitki kökleri tamamen veya kısmen besin çözeltisi içinde gelişmektedir. Su kültürü yöntemleri arasında, besleyici film tekniği olarak Türkçeleştirilen, orijinal adı ile Nutrient Film Technigue (NFT) ticari kullanımı olan bir yetiştirme tekniğidir. Bu sistemde bitkiler, kökleri boyunca ince bir tabaka halinde birkaç mm derinliğinde dolaştırılan besin çözeltisinin içine yerleştirilmektedir. Ancak kesintisiz elektrik enerjisi ve besin çözeltisinin sürekli kontrolünü gerektirmesi, ayrıca yaz aylarında besin çözeltisinin sıcaklığının aşırı yükselmesi nedeniyle ülkemizde kullanımı güçtür.
B-Ortam Kültürü
Ülkemizde yapılan çalışmalar ortam kültürünün sera koşullarımıza uygun olduğunu ortaya koymuştur. Ortam kültüründe torf, talaş, ağaç kabuğu, çeltik kavuzu gibi organik; kum, çakıl, perlit, vermikülit, volkan tüfü, kayayünü ve plastik köpükler gibi inorganik materyaller kullanılabilmektedir. Bunlar arasında özellikle perlit ve volkan tüfleri ülkemizde bol olarak bulunmaktadır. Bu ortamlar tek başlarına kullanılabileceği gibi torf ya da mantar kompostu atığı ile karıştırılarak da kullanılabilmektedir. Domates ve kavunda bitki başına yaklaşık 6-8 litre ortam kullanımının yeterli olduğu hesaplanmıştır.
Ortam kültüründe bitkilerin besin maddesi ve su gereksinimleri, gelişmeleri için gerekli tüm besin elementlerini içeren besin çözeltilerinin damla sulama sistemi ile verilmesi yolu ile karşılanmaktadır. Besin çözeltisi, kullanılan ortamın özelliklerini ve hacmine bağlı olarak günde bir veya birkaç kez verilen çözeltinin yüzde 20'si drene olacak şekilde uygulanmaktadır. Ortam kültürleri besin çözeltisinin uygulanışına göre açık ve kapalı sistemler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
1-Açık Sistem
Açık sistemde bitki kök bölgesinden drene olan çözelti atılır, kapalı sistemde ise drene olan çözelti toplanarak sistemde tekrar dolaştırılmaktadır.
2-Kapalı Sistemler
Kapalı sistemler, açık sistemlere göre, su ve gübre tasarrufu sağladıkları gibi çevre koruma yönünden de daha etkindir. Çünkü açık sistemde, ortamdan drene olan çözelti toprak ve yer altı sularının kirlenmesine yol açmaktadır. Bu nedenle Avrupa ülkelerinde çevre kirliliğini azaltmak amacı ile kapılı topraksız yetiştiricilik sistemlerinin kullanımı teşvik edilmektedir. Açık bir sistemde drene olan çözelti toplanarak, açıkta yetiştirilen bitkilerin su ve gübre gereksinimini karşılamada kullanılarak kapalı bir sistem şekline dönüştürülebilmektedir.
Topraksız Kültürde Kullanılan Besin Çözeltilerinin Özellikleri
Besin çözeltileri, topraksız yetiştiricilikte bitkiler için mutlak gerekli olan besin maddelerini bitkinin ihtiyaç duyduğu oranda ve miktarda içeren bu yetiştiricilikte bitkilerin ihtiyaçlarına göre besin maddesinin ayarlanması, topraklı ortama göre daha avantajlıdır.

Topraksız yetiştiricilikte kullanılan materyallerin tamponluk özellikleri yok denecek kadar az olduğundan ortamda pH'nın ani değişmeleri bitkilerin ölmelerine neden olabilir. Bu nedenle çözeltinin hazırlanmasında dikkatli olunmalıdır. Ortam pH'sı sürekli kontrol edilerek bitkinin ihtiyaç duyduğu seviyede ayarlanmalıdır. Ayrıca bitkilerin gelişme periyodu boyunca ortamın EC'si sürekli kontrol edilmelidir. Traspirasyonla su kaybının fazla olduğu sıcak dönemlerde EC kontrolüne daha fazla önem verilmelidir. Besin çözeltilerinin hazırlanmasında kullanılacak olan kimyasal maddelerinin yüzde 100 suda çözünebilir olması ve klor içermemesi gerekmektedir.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.