11.12.2016

ARAZİDE TOPRAK İNCELENMESİ NASIL YAPILIR

Global Bilgiler  /  at  23:16  /  No comments

Çalışmalarımızın temelini oluşturan ve önemli yetişme ortamı faktörlerinden biri olan toprağın uygulamalarımızın başarısı için tanınması gerekmektedir. Herhangi bir meşçere, ağaçlandırma sahası ve namzet fidanlık sahasında yapılacak çalışmalarda toprağın etüt edilmesinin büyük önemi bulunmaktadır. Bu amaçla açılan toprak profillerinde, yerinde yapılan etütlerle birçok tabii gençleştirme ve ağaçlandırma çalışması yönlendirilebilmektedir. Ancak daha hassas çalışmayı gerektiren veya sorun olabilecek taban arazilerdeki çalışmalar ve namzet fidanlık sahalarındaki incelemeler detaylı toprak arazilerine ihtiyaç göstermektedir. Bu tebliğde, toprak etütlerinde profil yeri seçimi ile toprak örneklerinin alınması ve halen üretimde bulunan fidanlıklarda kitle halinde fidanlarla veya diğer nedenlerle tüketilen besin maddelerini karşılamak üzere, toprağın son durumunu tespit etmek için gübreleme amacıyla karma toprak örnekle­rinin alınmasına ilişkin esaslar üzerinde durulacaktır.

Temel Toprak Etüdüne Ait Toprak Profili Yeri Seçimi:

Toprağın üst yüzünden anataşına doğru alınmış düşey kesitine «Toprak Profili» denir. Profillerin nerelerde açılacağı yapılan incelemenin amacına göre değişmektedir. Sistematik olarak toprak haritacı lığı yapılacak ise işin entansitesine göre belli aralık mesafelerde karelaj şebekesi oturtularak kesim noktaları profil yerleri olarak belirlenmektedir. Örnek vermek gerekirse entansif bir çalışmada yaklaşık 100 m., daha genel çalışmada ise 500m.'lik boyutlara kadar çıkılabilmektedir.

Etüt sahasının genel toprak durumunun ortaya çıkarılması için jeolojik, jeomorfolojik yapısı ve bitki örtüsü gibi unsurlarından yararlanılmaktadır. Sahada bulunan anataşı çeşitleri, arazi şeklinin dağlık, tepelik, düz olmasına bağlı olarak çeşitli meyil grupları, bitki örtüsünün farklılaştığı alanlar, incelenmesi gereken üniteleri ortaya çıkarmaktadır. Bu değişim faktörleri temsil eden ünitelerden, alınacak birçok profil, sahanın toprak durumunu ortaya koyabilmektedir. Pratik olarak meyilli arazide her anataşı için ayrı ayrı olmak üzere değişen meyil gruplarına göre tepe üzerinden, yamaç ve tabana doğru 3-5 profil sahanın genel durumunu belli edebilecektir. Alüviyal karakter de taban araziler de (özellikle fidanlık seçiminde) taban suyu, tuzluluk, alkalilik sorunları ile karşılaşılabileceğinden, yakınındaki dere veya herhangi bir deşarj yönüne doğru olan çok hafif meyili izleyecek şekilde profiller açılmalıdır. Yüzeyde görülebilen tuz çiçeklenmeleri ve otsu vejetasyonun bulunduğu veya bulunmadığı alancıklar ile tür değişmeleri incelenecek alancıklar olarak düşünülmelidir.

Toprak Profilinin Açılması ve İncelenmesi:

Toprak profilini meydana getiren düşey kesit arazide kazma V3 kürek yardımıyla dikdörtgenler prizması şeklinde hendek açmakla gerçekleştirilir ki, buna «profil çukuru» denir. Çukurun eni 80-100 cm. kadar olmaktadır. Derinliği ise anataşın durumuna göre değişir. Anataş 120 cm’den derinde ise profil 120 cm. derinliğe kadar, aksi halde anataşa kadar kazılır. Arazi eğimli ise profilin uzun kenarları eğim yönüne dik olacak şekilde kazılır ve çukurdan çıkan toprak ya­macın etek tarafındaki uzun kenar yönüne doğru atılır. Diğer uzun ke­narın sınırladığı yüzey ise incelenecek toprak profilini oluşturur. Bu yüzeyin üzerindeki ölü ve diri örtünün doğal durumu bozulmamalı çiğnenmemelidir. Çukur kazılırken yüzüne ışık gelmesi için gerekli dikkat gösterilmelidir. Ayrıca profil yüzeyinde mümkün olduğu kadar kazma izlerinin olmamasına çalışılmalıdır. Bu suretle daha doğal inceleme şartları sağlanmış olacaktır. Çukur tabanına iniş ve çıkışların kolay olması için dar kenarlarından merdiven şeklinde geçiş sağlanmalıdır. Yol kenarlarındaki şevlerde, yüzey 10-15 cm. kalınlığında dikey olarak tıraşlanarak İnceleme yapılabilir. Yukarıda belirtilen prensipler göre açılan çukurlarda profil incelemelerine geçilir. Önce fizyoğrafik ve genel toprak özellikleri tespit edilerek formlara geçirilir.

Fizyolojik özellikler; 

a — Denizden yükseklik, 

b — Bakı, 

c — Eğim,

d — Arazinin şekli (Tepe, sırt, üst yamaç, orta yamaç, alt yamaç, taban düzlük, çukurluk,),

Genel toprak özellikleri ise tüm profili içine alacak şekilde: 

a — Derinliği (mutlak, fizyolojik), 

b — Humus formu,

c — Diri örtüsü (otsu, çalı, ağaççık, ağaç), 

d — Drenaj durumu, taban suyu,

e — Toprak tipi, 

f — Anakayası gibi hususlardır.

Toprağın gelişme safhası içinde çeşitli horizonları bulunan pedogenetik toprak tipleri meydana gelmektedir. Belirli toprak özelliklerini gösteren bu horizonların ayırımı için dikkat edilecek özellikler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:

a — Renk farkları.

b — Tekstür farkları ve plastiklik derecesi,

c — Çakı saplayarak toprağın direnci ve bağlılık farkları,

d — Drenaj durumuna göre (pas lekeleri, boz lekeler, demirmangan konkresyonları) oluşan farklar,

e — Taşlılık farkları,

f) Asitle kabarma şiddetindeki değişikliğe göre karbonat muhtevasındaki farklar,

g — Humusun mineral toprağa nüfuz ettiği derinlik,

h — Bitki köklerinin, yayılış ve sıklığında görülen farklar, katmanlarını belirlemede yardımcı olmaktadır. Renk farkları bazen da ha uzaktan bellidir. Bazen de güçlük göstermektedir ki bu durumda renk farkı olan her bir horizonun ortasından alınan bir parça örnek, profil yüzeyinde hareket ettirilerek renk değişim sınırı daha isabetli tayin edilebilir. Bu şekilde belirlenen her horizonda toprak türü tekstür), strüktür, iskelet miktarı, renk, kimyasal çökelekler, nem, hu­mus miktarı, karbonatlar, pH, kök yayılışı tespit edilir.

Profilden Toprak Örneğinin Alınması:

Genetik toprak profili gelişimine göre ayrılan horizondan bir toprak örneği alınmalıdır (A1, B1, B2, C1 gibi). Ancak araştırma dışında uygulamaya dönük genel bir değerlendirmenin yapılacağı durumlarda, A, B, C hormonlarındaki alt tabakaların ayırt edilemeyen veya çok ince (5 cm.) kalınlığa sahip olanları müşterek örneklenebilir. Bunun yanında kalın tabaka oluşturan bir horizon (50-60 cm.) içinde herhangi bir ayırım yapılamıyorsa birkaç kademe halinde örneklen­mesi uygun bulunmaktadır. Belirtildiği şekilde her toprak profili yak- aşık 3-5 toprak örneği alınmak suretiyle karakterize edilmektedir. Toprak derinliği azaldıkça örnek sayısı da azalabilmektedir.

Genetik toprak horizonlarının bulunmadığı homojen yapı gösteren genç alüviyal topraklarda örnekleme 30 cm.'lik kademeler halinde yapılmalıdır. Problemli ve dolayısıyla daha hassas çalışmayı gerektiren durumlarda (tuzluluk, alkalilik gibi) 20 cm.'lik kademeler halinde de alınabilir. Ancak belirli genetik horizon yapısı göstermemekle beraber birbirinden farklı tabakalar gözlenebiliyorsa bu tabakalaşma sınırlarına göre örnekleme yapılmalıdır.

Her profilde horizon sınırları belli edildikten sonra örnek almaya önce çukurun tabanından başlanır. (Burgu ile çalışılırsa yüzeyden tabana doğru alınır). Bu horizonun tüm kalınlığını (derinliğini) kapsayacak şekilde, yüzeyinden el küreği yardımı ile küçük parçalar koparılır. Amaç bu katman içinde dikey olarak yaklaşık aynı hacimde örnek alınmasıdır. Profilin diğer kısımlarına bulaşma yaptırılmadan parça parça el ile veya küreğin üzerine toplanmış, 1-1,5 kg. kadar o horizona ait toprak örneği yaklaşık 15-20 cm. eninde 30 cm. boyunda dayanıklı bir naylon torba içine konur. Torbaların içine yaklaşık 10 x 15 cm. boyutunda bir kağıda alındığı yeri (İşletme, Bölge, Seri, bölme, mevki, üst yamaç gibi) ve bu horizonu tanıtıcı bilgiler (adı, derinlik kademesi 90- 120 gibi, taşlılık, lekelilik, konkresyon vs.) ile profil numarası bulunan etiket, yazılar içeri gelmek üzere dörde katlanarak toprak ile naylon arasına sıkıştırılır ve naylon torba içinde fazla hava sıkışıp kalmayacak şekilde iple bağlanır. Daha sonra aynı profilin, alttan ikinci horizonuna ait örnekleme yine aynı esaslar içinde yapılarak, ikinci naylon torbaya konur ve etiketteki genel tanıtıcı bilgilerden sonra aynı profil numarası ile bu horizona ait bilgiler kısaca yazılır. Bu şekilde profilin tümü durumuna göre değişik sayıda toprak örneği ile temsil edilmiş olur. Alınacak başka profiller için benzer işlemler yapılır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.