27.01.2017

YAMAÇ ISLAHI TESİSLERİ (Teraslar)

Global Bilgiler  /  at  10:07  /  No comments

Global Bilgiler
Su erozyonu ve sel ile mücadele çalışmalarının ağırlığını yüzey erozyonu ile mücadele teşkil etmektedir. Bu erozyon şekli ile mücadele, hadisenin vuku bulduğu yere, arazinin kullanma şekline, bitki nev’ine, erozyonun şiddetine, toprak niteliklerine ve meyile göre değişik olabilir. Genel olarak yüzey erozyonu ile mücadele, belli bir meyile kadar teraslama yapmak ve teraslara fidan dikerek sonuç da sahanın orman haline gelmesini sağlamaktır.
Yüzey erozyonunun önlenmesi amacı ile özellikle ağaçlandırılması planlanan yerlerde teraslamalar önemli bir yer tutar.
Teraslar, yamaçlar üzerine düşen yağmur sularının taşıma gücü kazanmadan önünün kesilerek, toprakta suyun tutulmasını sağlar. Bir kısım suyun da yamaca zarar vermeden tahkim edilmiş oyuntulara akıtan bir sistemdir. Bu açıdan teraslar, yüzey erozyonun ve selin önlenmesinde kullanılan en önemli tesislerdir.
Bir başka ifade ile teraslar, arazi üzerinde, meyil ve bölge hidroliği gereklerine göre aralıkları belli edilen, suyu yamaç üzerinde tutmak için tesviye eğrilerine paralel veya suyu erozyona sebep olmayacak şekilde akıtıcı olarak tesis edilir. Teraslar, tesviye eğrilerine paralel tarımın, şeritsel tarımın ve diğer toprak koruyucu önlemlerin erozyonu kontrol edemediği eğimli arazilerde yapılan tesislerdir. Teras sisteminin iki temel amacı vardır. Teraslar, eğimli arazilerde toprağın nemini ve verimliliğini artırarak daha fazla tarımsal ürün elde etmek veya orman kurmak için inşa edilirler. Yamaç arazide, toprağı ve suyu yerinde tutarak, erozyonu ve seli de önlerler.
Teraslar, havzadaki erozyonun ve selin azaltılması için tek başına yeterli değildir. Teraslar, erozyon kontrolü ve toprak muhafaza tedbirleri ile tarımsal verimi artırıcı uygulamalar tekniği içerisinde planlanırsa, hem erozyonu ve seli azaltır, hem de tarım ürünlerinin sürdürülebilir bir şekilde yetiştirilmesine imkân sağlar.
Toprak koruma sistemleri içinde yer alan teras şekilleri ve tipleri, çok karmaşık ve çeşitli olup, ülkeden ülkeye de farklılıklar göstermektedir. Ayrıca terasların sistematiği, toprağı koruma şekli ve uygulama modelleri ile ilgili Dünya’da ve Türkiye’de, standartları oluşmuş bir teras sınıflaması yoktur. Ortak bir teras modelleri de bulunmamaktadır.
Teras sisteminin ve uygulama şeklinin birçok özellikleri göz önünde tutulduğu takdirde, bizim ülkemize de uyan üç sınıf teras tipi ve uygulama şekli bulunmaktadır.
• Kurak ve yarı kurak sahalarda, dik yamaçlarda, yüzeysel akışı azaltan orman ağaçlandırma ve tarımsal meyve fidanı yetiştirme amaçlı, emdirici gradoni tipi teraslar,
• Yağışlı sahalarda, dik yamaçlarda sel ve taşkını önleyen, akıtıcı şeklinde tesis edilen teraslar.
• Kurak ve yarı kurak ve yağışlı bölgelerde, daha az eğimli arazilerde, kombine edilmiş emdirici veya akıtıcı şekilde tesis edilen, tarımsal amaçlı geniş tabanlı teraslar.
Teras Çeşitleri
Kontur Setler; Tarım alanlarında bir veya iki metre genişliğinde eğime dik olarak tesis edilir. Şeritvari tarım sistemi içinde ağaç veya otsu bitkilerin ekildiği tamponlar şeklinde görev yaparlar.
Basamak Şeklindeki Teraslar; Bu terasların amacı, erozyonu azaltmak, seli önlemek, toprak nemini ve verimliliğini artırarak araziden daha fazla ürün elde etmektir. Teraslar, arazi eğimi boyunca birbirini takip eden bir seri basamakları kapsarlar. Teras sistemi, yetiştirilecek bitkinin çeşidine göre planlanırlar.
Türkiye’de dik arazilerde, orman ve meyve fidanı yetiştirmede kullanılan emdirici ve dar teraslar olduğu gibi Uzakdoğu ülkelerinde daha az meyilli, ağır topraklar üzerinde inşa edilen, sulanabilen çeltik gibi su isteyen ürünlerin yetiştirildiği, emdirici veya akıtıcı, düz ve geniş teraslarda kullanılmaktadır.
Aralıklı Basamak Şeklindeki Teraslar; Basamaklı seki teraslara benzer, fakat daha geniş aralıklarla inşa edilirler. Seki üzerinde ağaç yetiştirilir, sekiler arasında da tarım yapılabilir.
Bu teraslar daha çok Uzak Doğu ülkelerinde tarımsal ürün yetiştirmek için tesis edilirler.
Hendek Teraslar; Diğer teras sistemlerinin uygulanamadığı dik eğimli arazilerde erozyonu ve seli önlemek ve uygun yerlerde ağaçlandırma yapmak amacı ile tesis edilirler.
Hendek terasların inşa edildiği sahalarda genellikle toprak zayıf, infiltrasyon düşük, yüzey akış ve erozyon fazladır. Böyle arazilerde toprak derinliği az ise, toprak oluşumuna da yardımcı olur. Bu açıdan havza rehabilitasyonu açısından oldukça yararlıdırlar. Fazla yağışlı bölgelerde hendekler eğimli, kurak bölgelerde eğimsiz planlanır. Hendekler eğimsiz planlanırsa hendekler arasında oluşacak yüzey akışı tutacak kapasitede olmalıdır. Bu teraslar Türkiye’de fazla kullanılmamaktadır.

Cep Teraslar; Cep teraslar, eğimin çok fazla(<%80) olduğu, diğer teras sistemlerinin uygulanamadığı, genellikle karstik, taşlı arazilerde Zeytin ve Antep fıstığı yetiştirildiği veya normal meyilde orman ağaçlandırmasının yapılacağı ve aynı zamanda erozyonun önleneceği arazilerde tesis edilir. Cep teraslarda ağaç dipleri, çanak biçiminde açılarak, yüzey sulardan bitkinin daha çok yararlanmasını sağlar. Arazide taş bulunduğu takdirde, açılan dolgu kısımlarının önüne duvar örülür.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.