2.02.2017

ANA ARI ÜRETİMİ

Global Bilgiler  /  at  14:15  /  No comments

Arıcılar bir yüzyıldan daha fazla süre satış, çoğaltma veya yeni ana arı üretimine gereksinim duydukları zaman kullanmak için ana arı yüksükleri yapmaları için arıları kandırmaya çaba harcadılar. Bu amaçla birbiriyle ilişkisiz veya küçük arıcılar tarafından bu zaman zarfında geliştirilip yerine getirilen değişik metotlar bulunmaktadır. Ana arı yetiştiriciliğinde kullanılan yöntemler arasında büyük farklar olduğu halde bazıları arasındaki farklar çok azdır. Anlatılan yöntemler benzer görünse bile çok küçük farklara sahip olup doğal yüksüklerden yararlanılarak ve yapay teknikler kullanılarak yetiştirilen ana arılar olmak üzere ikiye ayrılırlar.
 1. Doğal Şekilde Oluşan Ana Arı Yüksükleri
Genellikle oğul için kolonilerin hazırladığı, kolonilerin yeniden analandırmak için çalıştığı veya yeni koloniler için ana arı hazırlanması için arılar tarafından kendiliğinden yapılan ana arı yüksükleri, arıcılığa yeni başlayanlar için yararlıdır. Bu sistemde arılarda var olan içgüdüsel davranış sebebiyle oluşturulan doğal yüksükler kullanılır. Bu belki ana arısını yenileyecek kolonileri olan hobi arıcıları için en kolay yoldur.
Bununla birlikte yüksük yapımının bu şekli arıları n yaptığı doğal yüksüklere bağımlılık dezavantaj içermektedir. Özellikle bu tip yetiştiricilikte oğul verme eğiliminde olan kolonilerden ana arı  yetiştirildiği için gelecek kuşaklar oğul verme eğilimi olan arılardan oluşacaktır. Her ne kadar oğula gidecek olan koloniler tarafından doğal yolla yetiştirilen ana arılar, oğul verme içgüdüsü ağır basan ana arılar yetiştirmelerine rağmen diğer tüm koşullar açısından kalitelidirler. Ancak sorunun başka bir boyutu da vardır.
Ana arısını kaybetmiş olan bir koloninin kendisine ana arı yetiştirebilmesi için çıkış, yumurtlama öncesi süre ve ilk kuşak yavrunun yetiştirilmesi ile bu yavruların tarlacı durumuna geçmesi arasında toplam 45 günlük bir zaman kaybı söz konusu olacaktır. İşte bu zaman kaybını ortadan kaldırmak ve bu zaman içerisinde koloni populasyon miktarını korumak için hazır ana arı vermek en mantıklı yoldur. Bu nedenden kolonilere doğal yolla arı yetiştirtmek yerine ana arı yetiştirmek, elde sürekli olarak hazır ana arı bulundurmak veya ana arı yetiştiriciliği yapan arıcılarla koordineli çalışmak ekonomik anlamda arıcılık yapmanın koşullarındandır. Ayrıca bu sistem yaşlı larvalardan ana arı yetiştirme riskini de taşıdığından dikkatli olmakta fayda vardır.
Doğal olarak ana arı yüksüğü yapımı na etki eden üç temel faktör bulunmaktadır. Bunlar; oğul verme içgüdüsü, ana arı değiştirme içgüdüsü ve ana arının kaybına bağlı olarak ortaya çıkan acil durum yüksükleridir. 
Oğul Verme İçgüdüsü ile Oluşturulan Ana Arı Yüksükleri
Doğal veya herhangi bir müdahale edilmediği durumlarda koloniler çoğalma amacıyla oğul vermek zorundadırlar. Bunun için önce kendilerine yeni bir ana arı yetiştirmeleri gerekmektedir.
Bu durumda peteklerin alt kısmında pek çok ana arı yüksüğü hazırlarlar. Bu yüksükler kesilerek veya üzerinde yüksük bulunan petekler alınarak ana arı gereksinimi olan kolonilere verilerek ana arı gereksimi giderilebilir.
Doğal koşullarda oluşan ana arı yüksüklerinden yararlanılarak yeni ana arılar üretmenin bir yöntemi de Demaree yöntemidir. Bu yöntemin temeli oğul vermeye hazırlanmış koloniler üzerine kurulmuştur. Kuluçkalığı dolduran arı populasyonuna sahip olan fakat ana arı yüksükleri hazırlayarak oğul vermeye hazırlanan kolonide, ana arı ile yumurtalı ve genç larvalı bir çerçeve kuluçkalık katının bir kenarına konulur ve geri kalan kısım boş peteklerle doldurulur. Üzerinde yeni başlatılmış olan ana arı yüksüklerinin de bulunmuş olduğu petekler ballık katına konulur ve kuluçkalık ile aralarına ana arı ızgarası konulur.
Daha sonra burada yetiştirilen ana arı yüksükleri çıkmaya yakın bir zamanda kesilerek gereksinim duyulan kolonilere dağıtılırlar. 
Ana Arı Değiştirme İçgüdüsü ile Oluşturulan Ana Arı Yüksükleri
Kolonide bulunan ana arının yaşlanması, yaralanması veya işlevlerinin zayıflaması sonucunda koloniler ana arılarını değiştirme yönünde çalışmaya başlarlar. Ancak ana arıyı değiştirmek amacıyla oluşturulan ana arı yüksüğü sayısı, oğula giden kolonilerde oluşan yüksük sayısından daha azdır. Ayrıca oğula giden kolonilerde hazırlanan ana arı yüksükleri peteklerin kenar ve alt kısımlarında olmasına karşı lık ana arı yenileyen kolonilerde yüksükler peteklerin yan yüzeylerinde bulunmaktadır.
Arılıkta bulunan kolonilerde ana arısı yenilenecek veya ana arı verilecek olan oğullara bu yüksükler kesilerek peteğe yapıştırmak suretiyle verilebilir. Ancak oğul verme içgüdüsü ile oluşturulan ana arı yüksüklerinde olduğu gibi bu durumda da yetiştirilen ana arıların genetik yapısı bilinemediğinden ve yetiştirme kontrol altında olmadığından dolayı verimsiz veya düşük özellikli ana arılarla çalışma olasılığı yüksek olmaktadır. 
Ana Arının Kaybolması Durumunda Oluşturulan  Ana Arı Yüksükleri
Bal arısı kolonilerinde herhangi bir sebeple ana arı öldüğü veya kaybolduğu zaman işçi arılar 5-6 saat içerisinde koloninin ana arısız kaldığını anlayarak yeni bir ana arı yetiştirmenin koşullarını hazırlarlar. Bu durumda petek yüzeyinde bulunan ve işçi arılar tarafından seçilen bazı larvalar ana arı larvası gibi beslenirler ve bulundukları gözler genişletilirler. İşçi arı yüksüklerinin seviyesine erişmeden önce ana arı yüksüğü aşağı doğru döner. Fakat arılar larvaları çok yaşlı seçmişlerse ana arılar zayıf olabilirler.
Bu yöntem ana arı yetiştirmek isteyen arıcıların kullanabileceği en basit yöntemdir. Birkaç saat ana arısız bırakılan kolonilerde ana arı yüksükleri yaptırılabilir. Fakat bu yöntemde dikkate dilecek husus ana arısı alınarak ana arı yetiştirilmesi sağlanacak olan kolonilerin ana arılarının birtakım özellikleri ile performanslarının bilinmesi gerekmektedir. Aksi halde ilk iki yöntemde olduğu gibi verimsiz ve kalitesiz ana arılarla çalışma gibi olasılık söz konusudur.
 Yapay Şekilde Oluşturulan Ana Arı Yüksükleri
Ana arı yetiştiriciliği yapay şekilde ana yetiştiriciliğinin gelişimiyle birlikte büyük bir ivme kazanmıştır. Her ne kadar bu tip yetiştiricilikte de kolonide var olan ana arı yetiştiriciliğine etki eden faktörler kullanılmaktaysa da doğrudan dışarıdan müdahale edilerek ana arı yetiştiriciliği yapıldığı için yapay kavramının kullanılması yerinde olmaktadır. Yapay ana arı yetiştiriciliğinin geçmişi eskilere dayanmakla birlikte zamanla çeşitli yöntemler geliştirilmi
ş ve uygulanmıştır. Geliştirilmiş bu yöntemlerin bir kısmı temelde aynı mantığa dayanmaktadır. Ana arı yetiştiriciliği yöntemleri, geliştiricilerinin isimleri ile anılmaktadır.
 Alley Yöntemi
Bu yöntemde önce ana arı yetiştiriciliğinde kullanılacak olan özelliklere sahip ana arının bulunduğu koloniye boş bir petek verilerek ana arının bu peteğe yumurtlaması sağlanır. Sonra ana arı yetiştirmeye uygun yaşta larva içeren bu çerçeve alınarak orta kısmında bir sıra halinde petek gözleri bulunacak şekilde ince şeritler kesilir. Alınan bu şeritler özel olarak ana arı yetiştiriciliğinde kullanılmak üzere önceden haz ırlanmış ve üç sıra halinde kendi ekseni etrafında dönen çıtalara sahip olan çerçevedeki çıtalar üzerine yapıştırılırlar. Daha sonra şeritler üzerinde bir sıra halinde bulunan petek gözlerinden biri bırakılıp ikisi bozulmak kaydıyla tüm şeritler düzenlenir. Hazırlanmış olan bu şeritler yapıştırıldığı çıtalar döndürülmek suretiyle yönü aşağıya bakacak şekilde, ana arıları alınarak ana arı üretebilecek yapıya getirilmiş ana arı üretim kolonilerine yerleştirilirler.
Kolonide bulunan işçi arılar verilen bu petek gözlerine hemen ilgi göstererek onlardan ana arı yetiştirmeye başlarlar. En sonunda bu yüksükler çıkmaya yakın bir dönemde alınarak gereksinim duyulan kolonilere, peteklerine yapıştırılmak suretiyle verilebilirler. Bu yöntem yumurta transferine olanak tanıdığı için de kullanılabilen bir yöntem olarak kabul edilmektedir. Ayrıca ana arısının özelliği bilinen kolonilerden ana arı üretilebildiği gibi fizyolojik olarak da kaliteli ana arılar üretilmesi de olası olmaktadır. Ancak ticari anlamda üretim düşünüldüğünde bu yöntem bazı metotlara göre yetersiz kalmaktadır.
Miller Yöntemi
Bu yöntem yeni çıkmış larvaların bulunduğu işçi arı gözlü  petekteki genç larvalardan ana arı yetiştirmek için ana arısız arıların doğal eğiliminden yararlanma olgusu üzerine kurulmuştur. Temel petek, 5-8 cm genişliğinde ve çerçeve derinliğine yakın bir şekilde 3-4 adet parçalara bölünerek hazırlanmıştır. Petek parçaları bir tarafından boş çerçevenin üst kısmından tutturularak aşağ ı doğru sarkıtılır. Hazırlanan bu çerçeve, seçilen damızlık koloninin kuluçkalığına koyulur.  Bir hafta sonra arılar temel peteği kabartırlar ve petek yavru, yumurta ve kenarlarda da genç larvaları içerir. Bu durumda petek yüksük yapım kolonileri için hazırdır.  Kullanılmadan 1-2 saat önce yüksük yapıcı koloni, kuvvetli bir koloniden alınan peteklerle üzerindeki arılarla ve en genç yavrularla transfer edilerek hazırlanır. Böylece ana arısız fakat genç, kuvvetli yavruları barındıran, ortasında boşluk bulunan bir kovan hazırlanmış olur.
Bu kolonide bulunan işçi arılar ana arılarının kaybolduğunu fark ettiklerinde koloniye verilmiş olan ve genç larva içermekle birlikte aşağıya doğru sarkan ve uç kı smında genç larva bulunan peteklerde ana arı yüksüğünü oluşturmaya başlarlar. 10 gün sonra çok sayıda ana arı yüksüğü ruşete veya önceki gün ana arısızlaştırılmış olan ana arısız kolonilere dağıtım için hazırdır.
Yüksükler, etrafında yeterli miktarda bir parça mumla petekten dikkatle kesilerek alınarak mümkün olduğu kadar en kısa zamanda ruşetlere veya ana arısız kolonilere verilmelidirler.
Kovana verileceği zaman yavrulu petek yüzüne dikkatli bir şekilde yapıştırılmalıdır. Balla doldurulmuş soğuk peteklere üşüme tehlikesi olduğundan dolayı yapıştırılmamalı dırlar.
Hopkins Yöntemi
Bu yöntem temelde Alley yöntemine benzemektedir. Bu yöntemde temel petek takılı olan çerçeve önce damızlık koloniye verilir ve ana arının bu peteğe yumurtlaması sağlanır. Larvalar uygun yaşa geldiğinde petek üç sıra petek gözü içerecek şekilde ince şeritlere bölünür. Daha sonra ortadaki larva içeren petek gözü kalacak şekilde çevresinde bulunan diğer larva ve petek gözleri imha edilir. Birbirinden bağımsız olan her bir petek gözü hücre alınarak tıpkı Alley yönteminde kullanılan aşılama çerçevesinde olduğu gibi yapıştırılarak yüksük yapıcı koloniye verilir. Daha sonra yüksükler çıkmaya yakın kesilip alınarak ana arısız kolonilere verilebilir.
 Smith Yöntemi
Smith yöntemi özel damızlıkçı koloni kullanımını içermektedir. Bu koloniler başlatıcı ve bitirici olarak kullanılırlar.
Damızlık kovan, bölme tahtasıyla 3 çerçevelik küçük bir bölüme ve 6 çerçevelik büyük bir bölüme ayrılır. Bölme tahtası, kovan dip tahtasına 2.5 cm kadar girmiş ve kalan kısım ise ana arı ızgarası ile kapatılmıştır. Daha sonra kovan girişi kapatılır veya özel dip tahtası kullanılır. Büyük bölüme dışarıya çıkış için kenarda bir çıkış yeri yapılmışken küçük bölümün dışarıya çıkış yeri yoktur. Küçük bölümün kenarında bir delik açılarak dış kısma yemlik konularak beslenmesi sağlanır. Her bir bölüm kovan üst tahtasıyla örtülür. Ana arı küçük bölüme hapsedilir.  
Küçük bölümdeki çerçevelerin  iki tanesi 14 cm genişlik ve 24 cm uzunluğunda peteklidir. Çerçevenin iç kısmında kalan boşluk ise tahta ile kaplanmıştır. Bu çerçeveler küçük bölmenin dış kısımlarına konulur. Üçüncü çerçeve diğer ikisi ile aynı boyutta yeni bir peteğe sahip olup çerçevenin tam ortasına yapıştırılır ve damızlık koloninin geniş bölmesine konulur. İşçi arılar gözleri biraz kabartınca alınarak küçük bölmenin ortasına konulur. Geniş bölme ise orijinal damızlık koloniden yavru ve arılarla doldurulur. Koloni sürekli olarak beslenir. Küçük bölmenin kenarındaki petekler yavru ile doldurulduktan sonra ortadaki yavrulu çerçeve çıkarıl ır ve yerine yeni kabartılmış yeni bir petek verilir. Yaklaşık olarak 24 saat geçtikten sonra yeni verilen petek yumurta ile doldurulmuş olacaktır. Bu petek yetiştirici koloninin geniş bölmesine veya yüksük bitirici kolonilere yerleştirilerek larvaların ilk beslenmeleri sağlanır.
Genç yumurtalarla dolu petek ana arı ızgaralı bölme tahtasının öbür tarafına yerleştirilir. Daha yaşlı yumurtalı petekler geniş bölmenin kenarına doğru itilir. Yumurtalı dördüncü petek geniş bölmeye transfer edildiği zaman, ilk transfer edilmiş olan petek yüksük başlatıcı koloni için hazır olan genç larvalar içermektedir.
Yetiştirici koloniye her hafta çıkmakta olan yavrulu petek verilmeli ve koloni kendini koruyamayacağı için gereksinim oldukça başlatıcı koloniden arılı petek silkelenmelidir.  
Başlatıcı koloni için larvalar hazır oldu ğunda, genç larvalı petek ılık bir bıçak yardımıyla kesip çıkarılarak bir tahta üzerine konulur. Genç larva içerecek şekilde şeritler kesilerek ayrılır. İnce bir fırça ile çerçevenin alt çıtasının genişlik ve inceliğinde bir çıtanın yüzüne erimiş halde balmumu sürülerek üzerinde larvalar bulunan petek şeridi yapıştırılır. Her üç larvadan biri bırakılır ve arada kalan iki larva gözler bozulmak suretiyle yok edilir. Hazırlanan yüksüklü iki veya üç çıta, taşıyıcı çerçeveye konulur. Bu çerçevelerden başlatmak için bir oğul kutusuna iki adet verilebilir. Böylece yetişen ana arılar çıkmaya bir müddet kala ana arısız kolonilere verilebilirler.
 Zımbalama Yöntemi
Larvaların bir alet yardımıyla petek gözünden alınarak  önceden hazırlanmış olan ana arı yüksüğüne aktarılması için belli bir düzeyde yetenek ve deneyim gereklidir. Bu olumsuzluğu  ortadan kaldırarak ana arı yetiştirmenin bir yolu da zımbalama yöntemidir. Bu yöntemde içi arı larvasının bulunduğu petek gözü bir zımba yardımıyla larvaya zarar vermeden alınır ve bir aşılama çerçevesi üzerine tutturularak başlatıcı bir koloniye dik konumda verilir. Bu durumda işçi arılar pozisyonu sebebiyle bu larvayı ana arı olarak yetiştirmeye başlayacaklardır. Bu yöntem de zamanla çeşitli araştırıcılar tarafından değiştirilerek geliş tirilmiştir.
Barbeau, Snelgrove, Hiller ve Stanley olmak üzere  geliştiricilerinin adları ile bilinenler en çok bilinenleridir.  
Zımbalama yönteminde yüksüklerin petek üzerine tutturulması sırasında meydana gelen aksaklıkları gidermek için değişik tipte hücre tutucular geliştirilmiştir. Bu yöntemle yüksük yapıcı kolonilerin geliştirebilecekleri kadar yavrulu gözü hızlı bir şekilde hazırlamak olasıdır. Koloni yapısına zarar vermeden anaç koloniden alınan çok sayıdaki yavrulu göz bir yüksük yapıcı kolonide bir arada yetiştirilebilir.
Damızlık olarak seçilen ve ana arı yetiştirilecek olan koloniden üzerinde 24 saatlik larvaların bulunduğu bir çerçeve çıkarılır ve üzerindeki arılar uzaklaştırılır. Daha sonra peteğin arka yüzeyinde bulunan gözler peteğin taban hizasından kesilerekçı karılır ve atılır. Bu arada diğer yüzeyde bulunan larva ve gözlere zarar vermemeye dikkat edilmelidir. Bu iş için özel olarak hazırlanmış her iki ucu delik olan silindirik yapıdaki zımbanın keskin ucu larvalı gözü ortalayacak şekilde üzerine konur ve hafifçe çevrilerek larvalı gözü içine alması sağlanır. Larvalı gözle birlikte zımba geri çekilir. Zımba ile çıkan hücre keskin uç kısmından sokulan dalıcı çubukla zımba içinden hücre tutucuya doğru iteklenir. Çubuk, zımba içine tamamen yerleşince 9 mm.lik kısmı uçtan dışarı çıkar. Larvayı açığa çıkarmak için peteğin üstünden 3 mm.lik kısmı bir jiletle düzgünce kesilir ve hücre tutucu aşılama çıtaları nda hazır olan yerine yerleştirilerek başlatıcı kolonilere verilirler. Daha sonra yüksükler kapandığında alınarak ana arısı yenilenecek veya analandırılacak olan kolonilere verilirler.
Doolittle Yöntemi
Amerika Birleşik Devletlerindeki arıcıların hemen hemen hepsi hazırlanmış ana arı yüksüklerine işçi arı gözlerinden genç larvalar transfer edilerek yapılan Doolittle yöntemini kullanırlar.
Bu metoda zaman zaman, yumurtadan üretilen ana arılardan daha az kaliteli ana arı üretildiği için karşı çıkılır. Gerçekten yumurtadan ana arı üretmek gibi hiçbir metot kaliteli ana arı üretilmesini sağlayamaz. Fakat bu metot da en genç larvadan aşılama metodu olduğu için kullanışlıdır. Günümüzde de hala larva aşılama metoduyla ana arı yetiştirmek ve aşılamak daha pratik ve ekonomik olmaktadır.
Larva aşılama yöntemi zor bir yöntem değildir. Yalnız bu olayın başarısı iyi materyalle çalışmakla birlikte planlı bir şekilde hareket etmeye sıkıca bağlıdır. Bu yöntemin temel özelliği tüm üretim sürecinin arıcının bizzat denetimi altında olmasıdır.
Günümüzde yaygın olarak ana arı yetiştiriciliğinde kullanılan bu yöntem, ana arı yetiştiriciliği denince akla ilk gelen ve bilinen yöntemdir. Hemen hemen tüm üretim çalışmalarında kullanıldığı gibi araştırma çalı şmalarında da kullanılmaktadır.
 Yüksük Hazırlama
Bu metodun uygulanmasında balmumu veya plastik yüksükler kullanılmaktadır.  Birkaç tane ana arı yüksüğüne gereksinim varsa bunlar pek çok kolonide hazırlanmış olan doğal yüksüklerin kesilip alınmasıyla elde edilebilir. Ayrıca erkek arı gözleri ana arı yüksük yapımı için uygun olup kullanılabilirler. 7 mm genişliğindeki bireysel erkek arı gözleri de kesilerek ana arı yüksüğü gibi çıta üzerine yapıştırılabilirler. Ancak uygulamada içerisine larva transfer edilecek olan yüksükler birbirinden ayrılmalıdırlar.
Balmumundan yapılan yüksüklerin insektisit içermeyen mumdan olmasına dikkat edilmelidir. Yüksüklerle aynı odada bulunan böcek şeritleri ve ev spreyleri de özellikle tehlikelidir.
Çünkü onların buharları mum tarafından emilmektedirler. Ana arı yetiştiricileri yüksük yapmakta kullandığı balmumunun mümkün olduğu kadar saf olanından sağlamakta dikkatli olmalıdır.
Eritilme esnasında balmumu yakılmamalı. Petek kapatmada kullanılan mumdaki gibi açık renkliler tercih edilmelidir. Yüksük boyutları arılar tarafından kabul edilebilir boyutlarda olmalıdır. Çapları 6-8 mm arasındaki ölçüler yeterlidir. Yurt dışında bir yılda binlerce ana arı yetiştiren bazı arıcılar balmumundan veya plastikten yapılmış yüksükler satın alarak kullanmaktadırlar. Ancak özellikle ülkemizde bu sektör gelişmediğinden dolayı tüm ana arı yetiştiricileri yüksüklerini kendileri üretmektedirler. Bunun için tahtadan yapılmış olan kalıp kullanmaktadırlar.
Bu kalıp yaklaşık 8 cm uzunluğunda sert bir ağaçtan yapılmamaktadır. Uca doğru incelerek uçtan 12 mm'lik kısmındaki çapı yaklaşık 10 mm, bu kısımdan uca doğru ise 6-8 mm çaplı olmaktadır. Yüksüğün dip kısmına konkav bir şekil vermek için kalıbın ucu düzgün ve pürüzsüz olarak yuvarlatılmış olmalıdır. Kalıp sert ağaçtan yapılabildiği gibi alüminyum veya paslanmaz çelikten de yapılabilir. Seri üretim yapılabilmesi açısından bu kalıplardan 15 tanesi bir çıta üzerine tutturularak tıpkı aşılama çıtası boyutunda dizilerek toplu aşılama kalıbı oluşturulmaktadır. Yüksükler arasında 2-2.5 cm kadar boşluk bulunmalıdır. Kalıplar yüksük yapımına başlamadan önce sabunlu su içerisinde, yarım saat kadar bekletilmelidir. Böylece kalıplar kolayca katılaşmış mum yüksüklerden ayrılırlar.
Yüksük hazırlamak için kullanılacak balmumu, termostat kontrollü sıcak bir ortamda veya iç içe geçirilmiş iki kapta eritilmelidir. Altta olan kap su ile doldurulmalı ve alttan ısıtılarak sıcaklığı mumun erime noktasının biraz üzerinde tutulmalıdır. Yüksük kalıpları muma batırılmadan önce, yüksük çıtası üzerinde ince bir mum tabakası oluşturulur. Kalıp sabunlu sudan
alınır ve üzerindeki su damlacıkları silkelenir. Sonra uç kısmından 10 mm.lik kısmı erimiş muma batırılır ve çıkarılır. Birkaç saniye dışarıda tutularak üzerindeki balmumu tabakasının sertleşmesi sağlanır. Bu işlem 4-5 kez tekrarlanır. Son daldırmadan sonra standart çerçevenin alt çıtası ölçülerindeki bir çıtanın üzerine tekrar mum dökülür ve muma batırılarak hazırlanmış olan  yüksükler çıtanın üzerine kalıpla birlikte oturtulurlar. Eğer daha kalın zemin oluşması istenirse yüksükler arasına ve kenarlarına yine mum dökülür. Çıta, içerisinde mumun katılaşacağı su dolu kaba mum ve yüksükler katılaşana kadar sağlam bir şekilde tutulur. Kalıp, yüksükler ve üzerine tutturulduğu çıta mum kabının üzerinden kaldırılır ve soğuk su dolu kabın içerisine batırılır. Yüksükler su altında iken kalıptan, başparmakla yumuşak bir şekilde uygulanan basınç ile yavaşça itilir. Ayrılan  yüksükler çıtaya yapışmıştır. Yüksükler su içerisinde bir miktar çalkalanarak üzerinde kalmış olan sabun artıklarının ayrılması sağlanmalıdır. Eğer daha kalın yüksük tabanı isteniyorsa etrafına kaşıkla fazla balmumu dökülebilir. Mum soğuduğu zaman çıtayla birlikte kalıp kaldırılabilir ve soğutma kabındaki suyu batırılır.
Kalıplar bir dahaki yüksük çubuğu hazırlamadan önce sabunlu suya tekrar batırılmalıdırlar. Daha sonra hazırlanmış olan aşılama çıtaları 3-4 yüksük yapılmış çıtayı alacak şekilde yapılmış  olan aşılama çerçevelerine takılır. Yüksüklere fazla miktarda gereksinim olduğunda bir kalıbı batırarak kullanmak pratik değildir. Bu sebepten üzerinde 15-16 yüksük kalıbı bulunan kalıplardan on adedi birlikte kullanıldığında 150-160 yüksük bir anda yapılabilir.
 Larvaların Elde Edilmesi
Çok sayıda yüksüğe aşılama yapılacağı zaman, ana arı yüksüklerine transfer için larva almanın en uygun yolu, ana arılı kolonide iyi beslenmiş larvaların bulunduğu yumurtalı ve yakın zamanda çıkmış larvalı peteklere sahip olanların seçilmesidir.
Uygun larva bulmak için bu yöntem oldukça yavaştır. Çünkü her bir larva aynı ve uygun yaş ve beslenme sebebiyle dikkatlice seçilmelidir. Birkaç yüz yüksük aşılandı ğı zaman larva transfer işlemi, eğer petekteki larvaların çoğu aynı yaşta ise ve  bolca beslenmişlerse daha kolay ve hızlı olur. Ana arı, kapalı yavrular ve yaklaşık olarak arıların yarısı bir kat içinde kuluçkalık üzerindeki bir bölme tahtası üzerine alınarak önden bir giriş deliği açılır. Hacimce 4 kısım şeker ve 6 kısım su ile koloni 1 gün beslenir. Hazırlanan bu koloniye iyice doldurulmuş polenli  çerçeveler yumurtalı çerçevenin her iki tarafına yerleştirilir. 4. gün sonunda petekte, her bir hücre tabanında bulunan arısütü üzerinde 0-24 saatlik larvalar ana arı yüksüklerine transfer için hazırdır.  
Besleyici koloni yüksük başlatıcı koloni olarak veya yüksükler kapanıncaya kadar beslemelerini sağlamak için kullanılırlar. Kapanan yüksükler bir inkübatör koloniye taşınabilir ve ana arı tekrar koloniye geri verilebilir. Larva beslemek için 5 çerçeveli ruşet kullanılır ya da kovan ikiye bölünür. Yaşlı larvalı, kapalı yavrulu veya yavru çıkmakta olan iki petek ile polenli iki petek alınarak kullanılabilir. Arılar bölme içine silkelenir. Polenli petekleri yumurtalı peteklerin ve kenarlara doğru yavrulu peteklerin konulacağı boşluğun yakınına konulur. Eğer bu ruşet haftalık çıkan yavrularla desteklenirse sezon boyunca kullanılabilir.
Yetiştirici koloni uzun zaman ana arılı olarak kullanıldığı zaman ana arıyı 5 çerçevenin kenarda olan birine ana arı ızgarası ile hapsetmek en iyisidir. Bu kısımdaki veya diğer kısımdaki peteklerin biri bol polenli olmalıdır. Geri kalan kısım boş petek, kapalı ve çıkmakta olan yavru ve ballı petekle doldurulmalıdır.
Aslında bütün koloniler, arılar tarafından yeterli nektar toplanmadıkça beslenmelidir. Gerektiği zaman temel petek verilmelidir. Ana arılı kısma esmer ve kabartılmış petek verilmelidir. 4 gün sonra larvalar aşılamaya hazırdır ve diğer boş petek koloniye verilebilir. Bu sebepten hemen hemen her 4 günde bir, bir petek ana arı tarafından kullanılabilir. Kovanda yavru çıkışı olduğu zaman kapalı yavrulu ve polenli çerçeveler yerleştirilir. Erken sezonda az polen toplandığı ve polen gereksinimi fazla olduğunda polenli petekler her birkaç günde verilmeli ve polen ile yukarı kısım beslenmelidir.
 Aşılama Yeri, Nem, Sıcaklık ve Işık
Yüksüklere larva transferi her yerde yapılacak bir uygulamadır. Bununla birlikte iyi bir sonuç alabilmek için sıcaklık ve nem oranı nispeten yüksek bir yerde yapı lmalıdır.
Ticari ana arı yetiştiricileri genellikle aşılama için küçük ev ya da özel bir oda kullanırlar. Bu iş için küçük aşılama evleri daha uygundur. Uygun sıcaklık en az 25°C’dir ve transfer esnasında çabukça kuruyup küçülen larvanın kurumaması için %50’den yukarı nem olmalıdır. Aşılama odasında yeterli düzeyde nem sağlamak için oda içerisinde bir kap içinde su kaynatılabilir veya aşılamadan bir saat önce odanın zeminine su serpilebilir. Eğer nem düşükse aşılanan yüksüklerin üzerine ıslak bir bez örtülmelidir. Aşılanan yüksükler en kısa zamanda yüksük yapıcı kolonilere verilmelidir. Aşılama esnasında iyi ışık çok önemlidir.
Parlak flüoresan lamba bu iş için yeterlidir. Lamba, ışık doğrudan hücre tabanını ışıklandıracak şekilde yerleştirilmelidir. Aşılanacak larvaların petek gözlerinde kolayca görülmesi ve kolayca petek gözünden larvanın alınabilmesi için büzülmesini sağlamak açısından flüoresan lamba yararlıdır.
 Yapay Yüksüklere Aşılama
Fazla sayıda ana arı yetiştiriciliği için çok dayanıklı ve iyi yapılmış bir transfer aletine veya aşılama iğnesine gereksinim vardır. İğne, düz veya ileri geri hareket edebilir şekilde otomatik olabilir. Düz iğne kullanımında, yüksükler bir inkübatörde, lamba altında veya kuvvetli bir kolonide ısıt ılmalıdır. Böylece mum yumuşadığı için larvanın iğneden rahatlıkla yüksük tabanına bırakılabilmesine yardımcı olur.
Aşılama amacıyla iğne hücrenin kenarından aşağı indirilir ve larvanın altına sokulur. Hücre tabanını kazımadan arısütü ve larvayı yukarı kaldırır. Sonra iğne ana arı yüksüğünün tabanına bastırılır ve ucu hücre tabanına arısütü ve larvayı bırakırken geri çekilir. Otomatik iğne de arısütü ve larvanın altında kaydırılmadan önce iğnesinin yaklaşık 20 mm uzaması hariç, benzer  şekilde kullanılır. İğnenin düz olan tutma kısmı birinci ve orta parmak arasında tutulur. Dilin uzaması ve ileri geri hareket etmesi parmakla kontrol edilir. Otomatik iğne kullanıldığında yüksükleri yumuşatmaya gerek yoktur. Çünkü larva yüksük tabanına bırakıldıktan sonra iğne dilinin ileri-geri hareketiyle iğne çekilip çıkartılır. Otomatik iğne daha fazla arısütü ile larvayı transfer ettiğinden çok etkindir. Yukarıda tanımlanan kuru  aşılama, bir günde yüzlerce yüksük aşılayan ve arı sütü üzerinden larvayı zedelemeden transfer edebilecek hünerdeki ana arı yetiştiricileri tarafından rahatlıkla uygulanır. Bu konuda daha yeni olanlar ise larva transfer edecekleri yüksüklerin dip k ısmına bir miktar arı sütü damlatarak bu işlemi daha kolay yapabilirler.
Arısütü bir yastık gibi iğne üzerinden larvanın bırakılmasını sağlar. Aşılama için gerekli olan arısütü doğal ana arı yüksüklerinden veya arısütü elde etmek için kuru aşılanmış ana  arı yüksüklerinden elde edilir. Bu sütler ya buzdolabında depolanmış ya da suyla sulandırmak üzere kurutulmuş olabilir.
Yüksük tabanına koyduğumuz arı sütü, çok genç larvalara besin hazırlamaktan ziyade bir yastık gibi kurumadan larvayı transfer etmemizi sağlayacaktır. Yüksük tabanına su damlası veya biraz su ile arısütü karışımı da konulabilir. Bazıları aşılama iğnesinin uç kısmı ile her bir yüksük içerisine az miktarda koymayı tercih etmektedirler. Aşılama iğnesi ve arısütü kaşığı transfer esnasında sık sık alkol veya kaynayan su içerisinde sterilize edilmelidir.
Eğer aşılama arı sütü konulmuş yüksüklere yapılacaksa, arı sütü önceden arı sütü ile aşılanmış  yüksüklerden alınmış olmamalıdır.
Çünkü ana arı larva veya pupasında hastalık yapıcı organizmalar yeni aşılanacak olan larvalara da geçebilirler.
 Çifte Aşılama
Çifte aşılama, kabul edilerek bol besinle beslenen larvaların
izleyen günlerde alınarak yerlerine daha genç larvaların verilmesi olayıdır. Hatta eğer başlatıcılar olduğu gibi sürdürürlerse bu durum mükemmel ana arı yetişmesini garantileyebilir. Çifte aşılanan yüksüklerden çıkan ana arıların, tek aşılanan ana arılardan üstün olduğu gözlenmektedir. Eğer yüksükler tek aşılamayı takip eden ikinci veya üçüncü günde çifte aşılanırsa yüksükteki arı sütü çok genç larvanın beslenmesi için uygun de ğildir. İkinci aşılanan larva çok yaşlı veya transfer edilmeden önce yetersiz beslenmişse iyi ana arı olmayacaktır. Zayıf çalışan yüksük yapıcı koloniler uygun yaşta olmasına ve transfer öncesinde iyi beslenmesine rağmen larvaları çok az besleyebilirler. Bunun için gereği gibi yapılırsa çifte aşılama çok  iyi bir işlemdir.
 Başlatıcı Koloniler
Aşılamak amacıyla uygun yaşta olan ve iyi beslenmiş  larvaları elde etmek başarılı bir ana arı yetiştiriciliği için çok önemlidir. Yine aşılamadan sonraki larvaların beslenmesi ve gösterilen ilgi de önemlidir. Bu periyodun ilk 24-36 saatlik kısmı çok kritiktir. Yeni aşılanmış  larvalar, kendilerini bolca besleyecek  işçi arılara verildiği zaman hemen anında onlara ilgi göstermelidirler. Arıların ilk 24-36 saatte yüksüklere gösterdiği bu ilgi genel olarak başlatıcılık olarak bilinir. Daha sonra yüksükler kapanmadan önceki 60-72 saatlik kısım ise bitiricilik olarak bilinir.
Yüksükler kapandıktan sonra çıkışa kadar inkübatöre alınmalıdırlar. Aşılamadan sonraki 24-36 saatte, iyi beslenmiş larva yüksüklerinin ağzı işçi arılarca balmumu ile daraltılmış ve gözün hemen hemen yarısı arısütü ile doldurulmuştur. Yüksük çıtasındaki bazı yüksükler cılız gelişmişlerse veya bazıları diğerlerinden daha az, oldukça göze çarpan bir şekilde uzatılmışlarsa, başlatı cı koloni ilgiye gereksinim duymaktadır.
Yüksükler özel başlatıcı kolonilerde başlatılabilir ve sonra bitirici kolonilere transfer edilebilir veya yüksüklerin aşılandıktan sonra konulduğu ve 9-10 günlük olduktan sonra çıkarılacağı zamana kadar ana arılı veya ana arısız başlatıcı-bitirici kolonilerde bırakılabilirler. Bütün başlatıcı koloniler sürekli şekilde şurupla beslenmeli ve ana arı yüksükleri yakınına polenli petek verilmelidir. Başlatıcı koloniler yaygın kullanılmakla birlikte, çeşitli, özel başlatıcı koloniler de kullanılabilir. Bunlar ana arısı hapsedilmiş ana arılı  ve serbest uçuş yapan ana arısız kolonilerdir.
 Oğul Kutusu
En yaygın ana arısız başlatıcı koloni, oğul kutusudur. Oğul  kutusu genellikle 5 çerçeve alır. Ancak çerçevelerin altında 8-10 cm’lik bir boşluk bulunur. Bu boşluk uzunlamasına iki yanı tel kafesle kapatılmış olup havalandırmayı sağlar. Üst kısımda bir  kavanoz ağzının genişliğinde ortada bir delik vardır. İyi doldurulmuş polen peteği tam ortaya konur ve kapatılmamış ballı petek veya şeker şuruplu petekler kovanın iki kenarına yerleştirilir. Aşılama çerçevesi verilmeden 1-2 saat önce güçlü bir koloniden alınan 2.5-3 kg genç işçi arı kutu içerisine silkelenir.
koloni sessiz, soğuk, sakin bir yere koyularak iyi nektar akımı yoksa şeker şurubu ile beslenmelidir.  Her birinde yaklaşık 90-96 yüksük bulunan yüksüklü çerçeveler oğul kutusundaki polenli  çerçevenin her iki tarafındaki boş yerlere verilir. Sonra oğul kutusu tekrar sakin, soğuk ve sessiz bir yere götürülür ve 24-36 saat bırakılır. Bu süre sonunda aşılama çerçeveleri oğul kutusundan alınıp bitirici kolonilere verilir.
Oğul kutusunun arıları bitirme kolonileri arasında bölünebilir veya eski kolonilerine verilebilir. Eğer oğul kutusu her gün veya haftada birkaç kere kullanılacaksa destek koloniler veya verici kolonilerle desteklenmelidir. Bu tip koloniler iki katlı ve verimli analara sahip kolonilerdir. Her bir kolonideki ana arı, ana arı ızgarası ile hapsedilmiş olup şeker şurubu ile beslenir ve yeterince polen depolanmamışsa iyice doldurulmuş polenli petek verilir.
Düzenli haftalık veya günde oğul kutusu önce yapılmış olmalıdır.
Aşağı kattaki genç arılar silkelenmeli ve yukarı kata ana arı ızgarası üzerine çıkarılmalıdır.
Yüksük yapımı için karıştırılmış bütün koloniler yüksek oranda bakıcı arı ve yüksük yapıcı arı içermelidir. Destek kolonileri ve ana arılı yüksük yapıcılar oğul verebilecek derecede kalabalık olabilirler. Dip tahtası üzerine yerleştirilen 17 cm uzunluğundaki boşluk tarlacı arılara geceleyin ve kötü hava koşullarında sığınacakları bir yer verir. Sıcak havada destek kolonileri ve yüksük yapıcılar hafifçe gölgelenmeli veya üst kısımda izolasyon sağlanmalı. Çünkü kovan güneşten korunmadığı zaman pek çok arı kovanın üstüne çıkarak kovanın dış ını kaplar. Böylece yavru yetiştirme ve besleme işi aksar.
Erken ilkbaharda soğuk havada, yalıtım yüksük yapıcı kolonilerin üzerinde sağlanmalıdır.
 Değiştirilmiş Oğul Kutusu
Yüksükler başlatılırken, yüksük başlatıcı kolonideki arılar iki katlı koloninin yukarısına 24-36 saat hapsedilmesi oğul kutusunda yapılan önemli bir değişikliktir. Kuvvetli iki katlı koloniler verici koloniler gibi hazırlanır. Ana arı, kapatılmış yavru ve boş çerçevelerle birlikte alt kata ana arı ızgarası ile hapsedilir. Genç larvalı petekler üst kata taşınır. Alttaki kovanın ortası na polenli iki çerçeve konulur. Yüksükler için aralarında boşluk bırakılır ve besleyicili bölme tahtası her bir polen peteğinin dış kenarına  yerleştirilir. Sabahleyin veya yaklaşık yüksükler aşılamadan 2 saat önce başlatıcıya verilir. Verici koloninin genç yavru, bakıcı ve mum salgılayan arılar bulunan üst kısmı hazırlanmış olan kovanın üst kısmıdır. Arılar başlatıcı koloninin içine peteklerden silkelenir. Sonra yavrulu kovan ızgaranın yukarısındaki verici koloniye tekrar verilir. Hazırlanmış yüksük başlatıcı koloni verici koloninin üst kısmına yerleştirilir. Besleme kapları şeker şurubu ile doldurulur. Başlatıcı koloniye giriş yoktur. Öğlen vakti veya bu işlemi takip eden yaklaşık 2 saat sonra 4 çıtalık aşı lı yüksükler iki polen peteği arasındaki boşluğa yerleştirilir. 24-36 saat sonra başlamış olan yüksükler bitirici koloniye transfer edilir. Tel ızgara kaldırılır ve başlatıcı koloninin arıları verici koloniye silkelenir, başlatıcı kovan çıkarılır.
Serbest Uçuş Yapan Başlatıcı Koloniler
Serbest uçuş yapan koloniler ana arısız olup arıları serbestçe  uçabilen kolonilerdir. Kapalı başlatıcı kolonilerin aksine artarda gelen aşılamalar başlatılabilir. Koloniler 8-10 çerçeveli ve tek katlı olup kenardaki çerçeveler çıkarılmış , mühürlü ve çıkmakta olan yavrulu 6-7 çerçeve ve kovanın her iki yanında arıların salkım oluşturmalarını sağlamak için boşluk bırakılmıştır. Bu koloni sürekli şeker şurubuyla beslenir.
Kovanın ortasında yüksüklü çerçevenin yerleştirilmesi için bırakılmış olan boşluğun bir yanına polen dolu bir çerçeve yerleştirilir. Üç çıta aşılanmış yüksüklü bir çerçeve aşılanır aşılanmaz ayrılan bu boşluğa yerleştirilir. Aşılanan yüksükler 2436 saat tutulduktan sonra çıkarılarak bitirici kolonilere transfer edilir ve başlatıcı koloniye yeni aşılanmış yüksüklü çerçeve verilir.
Tek katlı başlatıcı kolonide aşırı tarlacı arı yığılabilir ve bu durum iyi yüksük başlatılmasına engel olabilir. İçinde boş kabartılmış petek ve bal bulunan 20 cm derinliğinde bir yarım ballık dip tahtası üzerine yerleştirilir. Üzerine de ana arı ızgarası koyularak bu olumsuz etki ortadan kaldırılmış olur.
 Bitirici Koloniler
Ana Arılı Bitirici Koloniler
Başlatıcı kolonilerde başlatılan yüksükler, genellikle özel hazırlanmış ana arılı bitirici kolonilerde tamamlanırlar. Bunlar ana arılı, kuvvetli, iki katlı koloniler olup alttaki gövde üzerinde ana arı ızgarası vardır. Bu koloniler aşırı kuvvetlendikleri zaman yarım ballık veya 20 cm derinliğinde bir ballık dip tahtası üzerine yerleştirilerek arılara geniş yer sağlanır. Böylece uygun olmayan havalarda ve geceleyin kuluçkalıkta meydana gelebilecek
sıkışmalar önlenmiş olur. Yeni başlatılmış her parti yüksük verilişinden 7-10 gün önce alttaki genç yavrulu çerçeveler üzerindeki arılar silkelenerek üst kata aktarılır. En genç larvalı çerçeveler yeni yüksüklerin bulunduğu yerin yanına yerleştirilir.
Yüksüklü çerçevenin diğer yanına da polenli çerçeve konulur.
Koloni sürekli olarak şurupla beslenir. Çerçevedeki başlatılmış yüksük 48 adetten fazla olmamalıdır. Çerçeve verildikten 3-4 gün sonra kapalı ve kapatılmak üzere olan yüksükler genç larvalı çerçevelerin diğer yanına alınır. Yerine aşılanmış yeni parti yüksükler verilir. Bu işlem sürdürülerek daha yaşlı yüksükler aktif yüksük yapıcı alandan uzağa çekilmiş olur. Larva aşılandıktan sonraki 10. günde koloniden çıkartılırlar. İnkübatörde kalacaksa 9. günde çıkartılır. Kapalı yüksükler, bitiricide bırakmak yerine inkübatöre alınırlar. Her iki durumda da aşılama yapıldıktan sonra 9. günde inkübatöre aktarılırlar. Çiftleşmemiş ana arılar aşılama yapıldıktan 11-12. günde çıkarlar. Bitirici kolonilere her gün 1516 adet başlatılmış yüksük verilebilir. Başlatılmış ilk seri tamamlayıcıya verildikten 3 gün sonra mühürlenir ve inkübatör koloniye aktarılarak 9. güne kadar burada tutulur. Bu  uygulamayla, her yüksük yapıcı, başlatılmış bir çıta yüksük alır ve her gün bir çıta mühürlenmiş yüksük elde edilir. Bitiricide üç çıta olduğunda iki çıta çok iyi beslenir. Çünkü en yaşlı yüksükler yiyecekle sürekli desteklenmiş olduklarından kapatılmışlardır. Alışılmış  düzenleme yöntemi ise boş ve çıkmakta olan yavrulu petekler, her aşılı çıta verilmeden önce en alt katta özel konumlarına yerleştirilirler. Böylece genç larvaların yetiştirilme işlemi basitleştirilmiş ve kolaylaştırılmış olur.
 Ana Arılı Bitirici Koloniler
Başlatıcı kolonilerde başlatılan yüksükler, genellikle özel hazırlanmış ana arılı bitirici kolonilerde tamamlanırlar. Bunlar ana arılı, kuvvetli, iki katlı koloniler olup alttaki gövde üzerinde ana arı ızgarası vardır. Bu koloniler aşırı kuvvetlendikleri zaman yarım ballık veya 20 cm derinliğinde bir ballık dip tahtası üzerine yerleştirilerek arılara geniş yer sağlanır. Böylece uygun olmayan havalarda ve geceleyin kuluçkalıkta meydana gelebilecek sıkışmalar önlenmiş olur. Yeni başlatılmış her parti yüksük verilişinden 7-10 gün önce alttaki genç yavrulu çerçeveler üzerindeki arılar silkelenerek üst kata aktarılır. En genç larvalı çerçeveler yeni yüksüklerin bulunduğu yerin yanına yerleştirilir.
Yüksüklü çerçevenin diğer yanına da polenli çerçeve konulur. Koloni sürekli olarak şurupla beslenir. Çerçevedeki başlatılmış yüksük 48 adetten fazla olmamalıdır. Çerçeve verildikten 3-4 gün sonra kapalı ve kapatılmak üzere olan yüksükler genç larvalı çerçevelerin diğer yanına alınır. Yerine aşılanmış yeni parti yüksükler verilir. Bu işlem sürdürülerek daha yaşlı yüksükler aktif yüksük yapıcı alandan uzağa çekilmiş olur. Larva aşılandıktan sonraki 10. günde koloniden çıkartılırlar. İnkübatörde kalacaksa 9. günde çıkartılır. Kapalı yüksükler, bitiricide bırakmak yerine inkübatöre alınırlar. Her iki durumda da aşılama yap ıldıktan sonra 9. günde inkübatöre aktarılırlar. Çiftleşmemiş ana arılar aşılama yapıldıktan 11-12. günde çıkarlar. Bitirici kolonilere her gün 1516 adet başlatılmış yüksük verilebilir. Başlatılmış ilk seri tamamlayıcıya  verildikten 3 gün sonra mühürlenir ve inkübatör koloniye aktarılarak 9. güne kadar burada tutulur. Bu  uygulamayla, her yüksük yapıcı, başlatılmış bir çıta yüksük alır ve her gün bir çıta mühürlenmiş yüksük elde edilir. Bitiricide üç çıta olduğunda iki çıta çok iyi beslenir. Çünkü en yaşlı yüksükler yiyecekle sürekli desteklenmiş olduklarından kapatılmışlardır. Alışılmış  düzenleme yöntemi ise boş ve çıkmakta olan yavrulu petekler, her aşılı çıta verilmeden önce en alt katta özel konumlarına yerleştirilirler. Böylece genç larvaların yetiştirilme işlemi basitleştirilmiş ve kolaylaştırılmış olur.
 Başlatıcı-Bitirici Yüksük Yapıcılar
Bu koloniler hem yeni aşılanmış yüksükleri başlatırlar hem  de bitirirler. Ana arılı veya ana arısız olabilirler. Ana arılı başlatıcı-bitirici koloniler az sayıda ana arıya gereksinimi olan arıcılar için en kolay olanıdır. Çifte aşılama yapılıyorsa çok başarılı sonuç alınır. Ana arılı ve ana arısız başlatıcı ve bitirici kolonilerin her ikisi de ticari arıcılar tarafından kullanılırlar.
 Ana Arı lı Başlatıcı-Bitiriciler
Ana arılı bitirici koloniler gibi hazırlanır ve devam ettirilirler. Aynı şekilde kullanılırlar. Tek farklılık, yüksüklerin özel başlatıcı bir koloni yerine doğrudan doğruya bitirici koloniye verilmesidir.
 Ana Arısız Başlatıcı-Bitirici Koloniler
Bu koloniler tek katlı veya bir kat ve dip tahtası üzerine konulan, içi peteklerle dolu olan 20 cm derinliğinde bir gövdeden oluşur. Bu kat üsttekinde bir ana arı ızgarası ile ayrılır. 8 çerçeveli gövdeler genellikle geniş gövdelilere tercih edilir. Bu koloniler orijinal mühürlü veya çıkmakta olan yavrulu peteklerden, ayrıca kuvvetlendirmek için verilen ana arılardan oluşur. Polenli çerçeve, aşılanmış yüksüklü çerçevenin yerleştirileceği yerin biti şiğine konur. Koloni sürekli olarak beslenir. Her yeni aşılanmış yüksük taşıyıcı çerçeve verilmeden önceki akşam 250-500 genç arı ile desteklenmelidir. Kimi durumlarda da çıkmakta olan yavrulu bir çerçeve verilir. Her yeni yüksük partisi 3-4 günde  bir verilir. Önce, verilen ve kapalı veya kapatılmakta olan yüksükleri taşıyan çerçeve, polen bulunan çerçevenin öbür yanına aktarılır veya geceyi geçirmek için bir inkübatör koloniye verilir.
Olgun ana arı yüksükleri aşılandığı tarihten sonra 9. günde  inkübatöre aktarılır veya 10. güne kadar kolonide bırakılır. Sonra çıkarılarak çiftleşme kovancıklarına verilirler. Ana arısız başlatıcı-bitirici koloninin en büyük avantajı doğal ana arı yüksüklerinin olup olmadığ ının kontrol edilmemesidir.
 İnkübatör Koloniler
İnkübatör koloniler üç katlı kuvvetli kolonilerdir. Dip tahtası üzerindeki alt gövde bir ana arı ızgarası ile üstten ayrılmıştır.
Çiftleşmemiş ana arıların girmesini önler. Ballı peteklerle doludur. Üstteki gövdelerin her birinde beş mühürlü yavrulu çerçeve bulunur. Gövdenin kenarlarında birer, ortada bir, her kenardan itibaren 3. boşlukta da birer tane olmak üzere yerleştirilmiştir. Her 7-10 günde bir kapalı yavru ile gerekliyse destek kolonilerinden alınan arılarla desteklenir. Destek koloniler, birkaç saat serin karanlık bir yerde kapalı tutulur ve 40:60 oranında şeker şurubu püskürtülerek koloniyle birleştirilir ve şurupla beslenirler. Kapalı yüksükler inkübatör kolonide müteakip parti 9. günü doldurup inkübatöre verileceği zamana kadar yine bir gece bırakılır. Bazen ana arılar erken çıkabilirler. Çıkan analar diğer yüksükleri bozabilirler. Bu nedenle iyi kayıt tutmalıdır
 İnkübatörler
Genellikle inkübatör olarak kuluçka makinesi kullanılır. Sıcaklık yaklaşık 33°C’de tutulur. Nem ise inkübatöre yerleştirilen bir su kaynağından fanla sağlanır. Birçok arıcı tarafından kullanılır. Kimi ana arı yetiştiricisi ise yüksükleri yüksük yapıcı kolonilerde 10. güne kadar tutmayı tercih eder.
 Çerçevelerden Yüksük Çıtalarının Çıkarılması
Yüksük çıtaları çerçevelerden çıkarılacağı zaman yüksüklerin bozulmamasına dikkat edilmelidir. Çıkarmanın en kolay yolu, çerçeveyi yüksüklerle birlikte düz bir zemin üzerine koymak ve  çerçevenin bir ucundan iterek çıkarmaktır. Olgun yüksüklü çıtalar inkübatöre konulduğunda yüksükler çerçeveden düşebilirler. Bu yüzden inkübatöre sağlam şekilde konulmalıdırlar.
 Çiftleşmemiş Ana Arı Kafesleri
Genelde kafeste ana arı çıkışı önerilmez. Birkaç saatten daha yaşlı ana arıları kovancıklara, yumurtlayan analardan oluşmuş büyük kolonilere veya ana arı yüksüklü koloniye kabul ettirmek çok zordur. Herhangi kuvvetli bir koloninin genç arıları ana arı bakıcısı olarak hizmet eder. Hazırlanan ana arılı koloniler, ana arılı bitirici koloniler gibi hazırlanırlar. Fakat ana bakıcıların ana arısız olması istenir. Çünkü ana arı bakıcı kolonileri, her gün oğul verebilir. Ana arısızsa, arılar kısa zamanda bakıcılığa başlarlar. Kovan aşağıdaki gibi düzenlenmelidir.
 y k l k p y l k y
k..... kafeste ana arılar p.... polenli petek
y...... kapalı / çıkmakta olan yavru l..... genç larva
Bakıcı koloniler haftalık olarak genç larvalı veya mühürlü yavrulu veya genç yavrularla desteklenmelidir. Bakıcı koloniler sürekliş urup ile beslenmelidir. Ayrıca polen veya kekle besleme yapılmalıdır. Bakıcı koloniler aktif besleme için genellikle tam boydaki kovandan yapılır. Kafesteki ana arılar besleneceklerdir ve kafes içerisinde besine gerek yoktur. Onlar kolonilere veya çiftleştirme kovancıklarına çıkıştan hemen sonra mümkün olduğu kadar kısa zamanda verilmelidirler. Her durumda 4 günlük yaştan önce verilmelidirler. Çünkü 6-8 günlük yaşta normal çiftleşme yapabilirler.
 Kolonilerin Beslenmesi
Her arıcının kendi kolonisi için uyguladığı yöntem şurupla  beslemedir. Doolittle bölme tahtalı besleyicisi beslenme için yeterli uzunlukta ve bütün şurubun alınması için uygundur. Devamlı besleme için kovanın üst kısmında veya boş bir katta kapağı delikli bir kova çok iyidir. Bazı arıcılar tarafından tank  şurubundan boruyla bireysel kovanlara şurup ta şımak tercih edilir.
Polen, bal ve şurup gibi yüksük yapıcılar için önemlidir ve petekle beslemek en emin yoldur. Petekte polen bulunmadığı veya çok az olduğu zaman polen toplanmalı veya polen ikame yemleri ile besleme yapılmalıdır. Polen-şurup veya polen ikamesi ve şurup karışımlarıyla bir polen keki gibi beslenir. Genellikle bu karışımlar yüksük yapıcı bölümün üzerindeki çerçevelerin üstüne doğrudan yerleştirilir. Koloniler sıkça açıldığında besleyici kafes  üzerine kek koymak en emin yoldur
 Kayıtlar
Arıcılar ana arı siparişleri ve ne zaman yüksük üretimine gereksinim olduğunu takip etmek amacıyla kayıt tutmak zorundadırlar. Böylece ne zaman hangi işlemi yapacağını rahatlıkla izleyebilirler. Bunun için yüksük yapıcılar üç gruba bölünür. Her birine numara verilir. Yeni yüksükler art arda gelen günlerde farklı gruplara konularak rotasyon sistemi kurulur.  
Yüksük yapıcı grubun her biri yeni yüksükler alır ve olgun yüksükler her 3 günde bir hasat edilir. Eğer yüksükler oğul kutusunda veya başlatıcı kolonide başlatıldıysa, yüksük yapıcıdaki en eski yüksükler yeni aşılar verildiğinde 10 günlük olacaklardır ve çiftleştirme kovanlarına verilmek için hazırdırlar.
Eğer olgun yüksükler yüksük yapıcıda başlatı ldıysa yeni  aşılar verildiğinde onlar 9 günlük yaşta olacaklardır. Yüksük yapıcıdan alınmalı ve çiftleştirme kovanlarına verilmeden önce inkübatör koloniye verilmelidirler. Aşılama odasında korunan aşılama kayıt belgesi Çizelge 7’de verilmektedir.
 Ana Arı Üretim Takvimi
Arıcılık işletmesinin başarısı etkili ve uygulanabilir bir çalışma programına sahip olmasından geçmektedir. Aksi halde harcanan emekler boşa gidecektir. Arıcılık gibi hassas ve kontrolü çok  dikkat isteyen bu uğraşta da belli bir program dahilinde hareket etmekte yarar vardır.
Ancak erken ilkbaharda arılıkta ana arı üretimi için yeteri kadar gelişmiş koloni bulundurulması güç olduğundan ve ana arısız kolonileri 21 günden fazla üretimde tutmamak gerektiğinden 23. günde yeni bir başlangı ç kolonisi hazırlanmalıdır. Ayrıca ilk transferden 12 gün sonra çiftleştirme kutuları hazırlanmalıdır.
Her bir çiftleştirme kutusundan bir sezonda 3 ana arı yetiştirilebilecek şekilde düzenleme yapılmalıdır. Yani bu da yaklaşık iki aylık bir periyot anlamına gelir.  
Çizelge 9’da, 4 damızlık koloniden alınan 1 günlük larvalar 3 başlatıcı koloniye aşılanmaktadır. Bir gün sonra aşılı çerçeveler başlatıcıdan alınarak 6 besleyici koloniye dağıtılmaktadır. 5. günde gözlerin kapanmasından sonra inkübatöre alınan yüksükler 10. günde çiftleştirme kutularına verilmektedir. 11. günde çıkan ana arılar 10 gün içerisinde çiftleşmekte ve yumurtlamaya başladıktan 10 gün sonra da satılmaktadır.

Share
Posted in: , , Posted on: 2.02.2017

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.