2.02.2017

ANA ARI YETİŞTİRİCİLİĞİNİN BİYOLOJİK ESASLARI

Global Bilgiler  /  at  14:13  /  No comments

 1. Ana Arının Oluşumu
Ana arı yetiştirme işlemi için ana arının nasıl meydana geldiğini, ana arının özelliklerinin gelişmesinde önemli etkileri olan ve ana arının oluşumuna etki eden çevre faktörlerini bilmeliyiz. Bilindiği gibi, herhangi bir döllü yumurta normal bir şekilde işçi arı veya ana arıdan herhangi birini oluşturur ve bu dişi sınıfların her biri diğerleriyle paylaşılmayan fiziksel, fizyolojik ve davranışsal karakterlere sahip olur. Döllü yumurtadan çıkan larva, işçi veya ana arı olmaya doğru ilerler ve belli başlı genetik temellerde aynı olduğu halde aldıkları besine bağlı olarak farklılaşırlar. Bu gerçek, ana arı yetiştiriciliğinin de temelidir.
Yumurta bırakıldığı zaman tek, geniş ve uzun bir hücredir. Yaklaşık 72 saatte yavrulu alandaki sıcaklık sayesinde yumurta içinde büyük bir hareketlilik oluşur ve döllü çekirdek bölünür. Bu aktivite embriyojenidir ve larva tam şekillendiği zaman, yumurta kabuğunu kısmen eriten bir sıvı salgılar ve kıvrılır. Artık postembriyonik gelişme başlamaktadır. Bu dönemde bakıcı işçi arılarca önceden besin sağlanmalıdır.
Kuluçkadaki larva ne ana arı ne de işçi arıdır. Bu noktada uygun çevre koşullarında tam gelişmiş bir ana arı veya işçi arı olma potansiyeli mevcuttur. Beslenmeye başlar başlamaz bu arıların herhangi bir sınıfa geçmesi için gerekli olan işlem başlar.
Ana arı veya işçi arı larvalarının besinleri bir dereceye kadar  farklıdır ve ana arı larvalarında işçi arılardan daha yüksek olan besin alma oranını şeker kapsamı belirler. Besin alma oranı corpora allata aktivitesini düzenler ve böylece Juvenil hormon üretilir. Juvenil hormon düzeyi bu sınıfların gelişmesini düzenler.
3. günde yüksek düzeyde olan bir larval gelişme ana arı farklılaşmasına sebep olur.
Yumurtadan çıktıktan sonra larvadan ana arı olarak yetiştirilecek olanlar işçi arı olmalarına birkaç saat kalanların bile  yumurtalıklarında daha fazla ovariollere sahip olduğu saptanmıştır. Bu araştırmalar göstermiştir ki en iyi ana arılar çok genç larvalardan yetiştirilmektedir. Fakat bu fazla ovariollerin 1224 saatli yaşlı larvalardan yetiştirilen ana arılardan daha fazla performans göstermelerine katkıda bulunup bulunmadığı bilinmemektedir. 
Ana arı sınıfının belirlenmesi, larval gelişmenin başlangıcında yer alır. Başlangıçta iyi olmayıp zamanla geliştirilerek en iyi koşullarda bitirilen yüksüklerde yetiştirilen ana arılar, iyi koşullarda başlayıp giderek kötüleşen ana arılardan kalite olarak daha düşüktür. 2-3 günlük yaşta iken çifte aşılanan bu yüksüklerde bir kere aşılanan yüksüklerdeki kız kardeşlerinden daha küçük ana ar ılar üretmektedirler.
 2. Ana Arı Larvasının Beslenmesi
Ana arının belirlenmesinde ve tam olarak gelişmesinde etkin öğe besin olduğundan, ana arı olacak larvalar, önceden bolca doldurulmuş özel besinle beslenirler. Bu altı günlük bir periyottur.
Fakat bakıcı arılar göz kapatılmadan önce besin sağlamak için 5 günden daha az zamana sahiptirler. Bu süre yüksük başka türlü hazırlanmışsa veya larva aşılanmışsa ana arı yüksüğünde sadece dört gündür. 
Besleyici arılar ana arı larvasını iki tip salgıyla beslerler.
Bunlar su gibi berrak ve koyu sütümsü maddelerdir. Birincisi ortalama 17 günlük arılar tarafından, ikincisi ise 12 günlük arılar tarafından salgılanır. Bu bileşimler yaklaşık olarak 1:1 oranındadırlar. Anca bu oran besleyici arıların ya şlarıyla ilgili olarak değişebilirler. Daha yaşlı arılar daha az beyaz medde  üretirler.
Larva büyüdükçe her saatteki yemleme sayısı artar. Bir  günlük yaşta 13 yemleme, 3 günlük yaşta 16 yemleme, 4 günlük yaşta 25 yemleme yapılır. Bir tek yemleme için harcanan zaman larvanın yaşıyla birlikte artar.
Bir larva devresindeki ortalama yemleme sayısı 1600’dür. Bu dönemde harcanan zaman ise 17 saattir. Normal bir kolonide bir larvaya sağlanan gıda maddesi 1.5 gramdır. Ana arı larvasına verilen arı sütü, işçi arı jelesinden (İAJ) daha fazla pantotenik asit ve biopterin içermektedir. Üç günlük yaştaki ana arı larvasına verilen arı sütü, aynı yaştaki işçi arı larvasına verilen arı sütünden 4 kat daha fazla pantotenik asit, 3.5-17.5 kat biopterin içermektedir.
Ana arıyı meydana getirecek olan larva 3 günlük yaşa kadar bol miktarda beyaz salgıyla, 4 günlük veya daha fazla olunca daha çok berrak salgıyla beslenir. Beyaz bileşim, yavru gıda bezleri ve mandibular bez salgılarından, açık renkli bileşim de kaynağını yavru gıda bezleri ve bal midesinden alır. Ayrıca ana arı larvasına işçi arıya verilenden 10 kat daha fazla gıda maddesi sağlanır. Arı sütünün protein kaynağı yavru gıda bezi salgısıdır. Açık berrak maddenin protein kapsamı 110.5 mg/g iken berrak maddenin kapsamı ise 140.5 mg/g dır. Ana arı ve işçi arı larvasının farklılaşması, larva yaşamının ilk 3 günü boyunca larva tarafından alınan gıdanın kalitesi tarafından düzenlenir. Larva gıdasının şeker kapsamı larvanın tükettiği gıdanın oranını etkilemektedir.
1-4 günlük yaştaki ana arı larvasının yiyeceğinde yaklaşık %34, 0-1 günlük yaştaki işçi larvalarının yiyeceklerinde ise sadece %12 şeker bulunur. 3-4 günlük yaştaki işçi arıların besininde %47 oranında şeker bulunur. Alınan şeker miktarını muhtemelen Corpora allata aktivitesi ve bunun sonucu olarak meydana getirilen Juvenil hormon düzenlemektedir. Larvanın kanındaki gençlik hormonu düzeyi sadece gömlek değiştirmedeki gençlik hormonu durumunu düzenlemekle kalmaz, aynı zamanda bu ilerlemeler ana ve işçi gelişmesine de yön verir. Larva, gelişmesinin üçüncü gününde yüksek düzeyde gençlik hormonu aldığı takdirde ana arı olarak, düşük düzeyde aldığı takdirde işçi  arı olarak gelişmesini sağlar.
Koloniyi oluşturan bireylerin kuluçka süreleri, gözlerin açık  veya kapalı kaldığı gün sayıları farklı olmakla birlikte kuluçka boyunca beslenme rejimleri de birbirlerinden oldukça farklıdır.
Özellikle işçi arı veya ana arı olacak bireyler arasındaki farklılık tamamen bu beslenme farklılığından kaynaklanmaktadır. 
Kolonide bulunan tüm yavrular 3 günlük yumurta devresinden sonraki 3 gün içerisinde sadece arı sütü ile beslenirler. Ancak ana arılar, işçi arıların polen ve bal karışımı ile beslendikleri ikinci üç günlük dönemden farklı olarak o dönemde de bol arı sütü ile beslenirler. Koloni bireylerine ait olan kuluçka süreleri Çizelge 3‘te, gözlerin açık ve kapalı kaldığı gün sayıları Bakıcı arılar normal olarak henüz tarlacı olmayan daha genç arılardır. Kovanda ek görevlerle birlikte çalışırlar. Çıkıştan sonra işçi arılar depolanmış polen veya arı ekmeği yerler. Bu dönemde işçi arıların vücutları gelişir ve hipofaringeal bezleri arı sütünün temel bileşenlerini salgılar. İşçi arılar arısütü salgıladığı sürece polen yemeye devam ederler.
Arılar poleni taşıyarak yerini değiştiremediklerinden ana arı yetiştirilen kolonilerde polen desteği mümkün olduğu kadar yakın gözlere olmalı veya tarlacıların getirmiş olduğu polenle destek yapılmalıdır. Yüksük yapıcı koloniler ise hacimce 40 kısım şeker: 60 kısım su ile hazırlanmış şeker şurubuyla beslenmelidirler. 
3. Yüksük Yapımının Koşulları
İlkbaharda bal arısı aktivitelerinden olan oğul zamanında ana arı yüksükleri oğula giden bal arısı kolonileri tarafından kendiliğinden yapı lır. Koloninin kendi ana arısı olsa bile arılar tıpkı arıcılar tarafından yapılan yüksükler gibi yüksük yaparlar.
Oğula hazırlanan koloniler ana arı yüksüğü hazırladıklarında belli olurlar. Oğula giden koloniler genellikle kuvvetli, bol genç arılı bir populasyona sahiptirler. Koloniye polen akımı ve hafif nektar azalması vardır. Bu öğelerin herhangi biri eksik olursa onu sağlamalı veya yüksük yapımı için koloniler uyarılmalıdırlar.
Yüksük yapıcı kolonilerin oğul için hazırlanıp hazırlanmaması, ana arısını değiştirip değiştirmemesi veya ana arısız olup olmadığı gibi üç koşulda bal arıları kendiliğinden ana arı yüksüğü yaparlar.
 4. Larva Aşılama Yaşı
Pek çok ana arı, arıcıların kontrolünde "aşılama" diye bilinen işlemle, önceden özel bir teknikle hazırlanmış olan balmumundan yapılan yüksükler içerisine işçi arı yüksüklerinden transfer edilen genç işçi arı larvalarıyla yetiştirilir. Ana arı yetiştiriciliğinde 1224 saatlik larvalar kullanılmalıdır.
 Ana arı yetiştiricileri yaralamadan ve kolaylıkla ana arı yüksüğüne transfer edeceği larvayı mümkün olduğu kadar genç olanlardan seçmelidirler. Burada dikkat edilecek en önemli nokta, aşılanacak larvaların yaşının maksimum 36 saat olmasıdır. Larva ilk çıkış yaptığı zaman yumurtanın ölçülerindedir. Bakıcı işçi arılar tarafından bırakılan larval besini yer ve büyür. Larva, yumurta boyutunun 1.5 katı büyüklüğe eriştiği zamana geldiğinde aşılama için uygun boyutlarda demektir. Larva yaklaşık 16 saatlik yaşta olduğunda ilk gömleğini atar. Larva, ikinci gömlek daha fazla büyümesine izin vermeyene kadar yemeye ve büyümeye devam eder. Bu işlem yaklaşık 24 saat aralıklarla, larva 4 kere gömlek değiştirene kadar devam eder. Çok genç olmasına ek olarak ana arı olmak için seçilmiş bir larva işçi arı gözünün taban yüzeyinin en az 1/3 ü kadar arısütünden oluşan bir ortamda dinlenmelidir. 
5. Ana Arı Yüksüğü ve Larvanın Büyümesi
Büyük bir özenle 24 saatlik larvaların aşılandığı ana arı yüksükleri düzgün bir şekilde genişletilir, uzatılır ve tabanına bolca arısütü konulur. Küçük ana arı yüksükleri, yüksüklerin ve larvaların eşit olmayan büyümeleri veya biçimsiz yüksükler zayıf fonksiyon gören yüksük yapıcıların olduğunu gösterir. Bu tip yüksüklerden çıkan ana arılar da istenilen özelliklere sahip değillerdir. 48 saatlik yaşlı yüksükler olması gereken uzunluğun yaklaşık 2/3’sine erişir ve 1/3'ü arı sütüyle doldurulmuştur.
Aşılamadan 4 gün sonra ise yüksük tam şekillenmiş ve üst kısmı mühürlenmiştir. Yüksük mühürlendikten sonra larva, mühürlenmiş yüksüğün içinde kı lıf (Cocoon) yapar. Kılıf tamamlandığında larva beslenmeyi bitirir, aşağı doğru başıyla uzanır ve hareketsiz olur.
 6. Prepupa Dönemi
Bir günlük prepupa periyodu, dinlenmenin bir parçasıdır. Aslında büyük bir iç aktivite zamanıdır. Larval doku ve organlar pupal yapılara doğru yeniden yapılanır. 5. gömlek oluşumundan 6. günün sonuna doğru bu işlem başlar. Prepupal cuticle üzerinden atıldığı gibi pupa vücut segment ve parçaları net bir şekilde ortaya çıkar.
 7. Pupa Dönemi
Pupa, önceleri beyaz ve narindir. Ergin doku ve organlar meydana geldiği 5 günde hareketsiz kalır. Fakat rengi belirgin bir şekilde değişir. Pupal formun 5. gününde ek olarak biraz hareketler başlar. Pupa, gelişen bir ana arı olarak, bir yastık gibi katlanmış kanatlar hariç açığa çıkar. Yakında kanatlar gelişir ve aşılamanın 11-12. gününde ergin ana arılar çıkar. Ana arı yüksükleri pürüzlüyse kanatların gelişme öncesinde kanat yastıkları zedelenebilir ve kanatlar deforme olabilir. Normalden yüksek sıcaklıklarda da kanat yastıkları bozulabilir. Ana arı pupasında günlere göre oluşan organlar ve renk değişimi Çizelge6’da verilmektedir.
Ana Arı Pupasında Günlere Göre Oluşan Organlar, Renk Değişimi.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.