2.05.2017

Karbon 14 Metodu Nedir?

Global Bilgiler  /  at  03:35  /  No comments

Arkeolojik kazılarda ele geçen buluntuların bir kısmı, içinde karbon elementi bulunan çeşitli organik buluntulardır. Karbon içeren organik buluntularda eser olarak bulunan radyoaktif 14C (radyokarbon) izotopunun yoğunluğu ya da radyoaktivitesi ölçülerek söz konusu buluntular ve bu buluntuların ele geçtiği tabakalar ve kontekstler tarihlenebilir.
Doğal radyoaktifliğe, yeryüzünün doğal saati denilebilir. Özellikle radyoaktif yapısı olan Karbon-14 (C14) izotopu yardımıyla, antik testi ve çömleklerden firavun mumyalarına fosillerden antika ahşap eşyalara kadar her alanda yaş tayini yapılabilir.
Atmosferdeki CO2 molekülleri 12C,13C ve14C izotoplarını içermektedirler. 14C izotopu
47N + 146C → 146C + 11H
Denklemine göre 14C izotoplarına dönüşür. Dolayısıyla ,beta bozunması sonucu 14C miktarı azalsa da; kozmik ışınlar tarafından 14C üretilmektedir. Yani 14C’nun bozunma hızı ile 4N izotopundan 14C izotopunun oluşma hızı arasında bir denge vardır. Bu denge sayesinde atmosferdeki 14C miktarı sabit kalır.
Bunun sonucu olarak atmosferdeki 14C izotopunun, 12C izotopuna oranı sabit bir değer alır. Bu değer bir tane 14C atomuna karşılık 7,2.1011 tane 12C atomu şeklinde olup 1,4.10-2 dir. Bilindiği gibi karbon atomları (12C,13C ve14C),CO2 bileşiği (12CO2,13CO2 ve14CO2) halinde fotosentez ile bitkilere, bitkilerin besin olarak kullanımı sonucu hayvan ve insanlara geçer.
Canlı organizmada CaCO3 gibi kararlı bileşiklerin oluşumunda kullanılan karbon atomları kemik ve diş yapısına geçer. Buna bağlı olarak fosilleşmiş kalıntılarda 14C yöntemi ile yaş tayin edilebilir.
Bir bitki canlı kaldığı sürece bitki dokularında 14C miktarı atmosferdeki miktarı gibi sabit kalmaktadır. Ancak bitki öldüğü anda fotosentez durur bitkinin, atmosferden CO2 absorblaması sona erer. Yani, dışarıdan 14C alımı durduğu halde bitkinin bünyesindeki 14C izotopları bozunmaya devam eder ve 14C izotopunun, 12C izotopuna oranı bozulur. Bitki ne kadar önce öldü ise, içerdiği 14C miktarıda o kadar az olur.
14C izotopunun yarılanma süresi 5730 yıldır. Yani 5730 yıl sonra 12C miktarı değişmezken , 14C miktarı yarıya inecektir. Buna bağlı olarak da 14C izotopunun bozunma hızı yarıya inecektir. Yaşayan bir canlıdaki 14C bozunma hızı 1gram karbon için bir dakikada 16 bozunma (16 bozunma/gram.dakika) olarak bilinmektedir. Eğer bir kemik parçasında yapılan 14C sayımı; 8 bozunma/gram.dakika ise sonuç canlının 5730 yıl önce ölmüş olduğunu gösterir.
Bu yöntem ilk kez Willard Frank Libby adlı profesör tarafından bulunmuştur.(1960 yılı)
Radyokarbon Tarihleme Yöntemi nedir?
Arkeolojik kazılarda içinde karbon elementi bulunan çeşitli buluntular elde edilir. Karbon içeren buluntularda eser olarak bulunan radyoaktif 14C (radyokarbon) izotopunun yoğunluğu ya da radyoaktivitesi ölçülerek buluntular tarihlenebilir. Radyokarbon tarihleme yöntemi, bulunduğu 1950 yılından günümüze, yaklaşık son 50 bin yılda yeryüzünde meydana gelen arkeolojik, paleobotanik ve jeolojik olayların mutlak tarihlenmesi için kullanılan ana yöntem durumuna gelmiştir.
Tarihi araştıma yöntemlerinde bir çok metot araştırmalara ışık tutmaktadır. Bu yazımızda sizlere karbon 14 metodu vikipedi konusunda bilgi vereceğiz.
Çalışmalar esnasında yapılan arkeolojik kazılar sonucunda elde edilen bir çok buluntunun yapısında karbon elementi bulunmaktadır. Böyle buluntular içinde bulunan radyoaktif izotopunun yoğunluğunun veya radyoaktivitesinin ölçülmesi ile tarihlenebilmektedir yani tarihi meydana çıkmaktadır.
1950 senesinde bulunan ve araştırmalarda kullanılmaya başlanan karbon 14 metodu (radyokarbon metodu) sayesinde 50 bin yıldan fazla yeryüzünde kalan bulguların tarihinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Günümüzde ise yapılan arkeolojik kazılar sonucunda elde edilen tarihi eserlerin tarihleri bu yöntemle rahatlıkla saptanmaktadır. Örneğin; bu yöntem sayesinde ağaç parçaları, odun kömürü, kurumuş bitki örnekleri, tahıl taneleri, dokuma parçaları, deri, hayvan kabukları, kemik ve yemek atıkları gibi maddelerin tarihi saptanabilmektedir.

Tarihi çalışmalarda büyük bir önemi olan karbon 14 metoduna göre tarihi eserlerdeki karbon 14 yoğunluğunun değişmediği öngörülmektedir. Bu düşünceyi doğrulamak için ağaç kabuklarını tarihleyen bilim adamları, buldukları sonuçları ağaç halkalarını sayarak doğrulamışlardır. Bu da karbon 14 miktarının değişmediğinin kanıtıdır.

Share

0 yorum:

ZIRAI DON DOLU EROZYON ÇIĞ DÜŞMESİ SU TAŞKINLARI KURAKLIK HORTUMLAR SİS KUVVETLİ RÜZGAR VE FIRTINA ORMAN YANGINLARI HEYELAN SEL BASKINI YANARDAĞ PATLAMASI DEPREMLER TSUNAMİ TRUF MANTARI KUŞ CENNETİ NEMRUT KRATER GÖLÜ COMBATING DESERTIFICATION

Copyright © 2013 Global Bilgiler. WP Theme-junkie converted by Bloggertheme9
Blogger templates. Proudly Powered by Blogger.